Sophie BoschMiami Vice is terug — en dit keer groter dan ooit. Filmstudio Universal Pictures heeft officieel bevestigd dat de langverwachte reboot de titel Miami Vice '85 draagt, met Michael B. Jordan als Ricardo "Rico" Tubbs en Austin Butler als James "Sonny" Crockett. Regisseur Joseph Kosinski, bekend van Top Gun: Maverick, zet de icoon van de jaren 80 in een IMAX-jasje.
De aankondiging in april 2026 trekt massale aandacht — maar achter de glamour schuilt een juridisch debat dat de gehele filmindustrie bezighoudt: wie bezit het recht op een menselijk gezicht in het AI-tijdperk?
De AI-dreiging in Hollywood
De productie van Miami Vice '85 vindt plaats in een klimaat waarin kunstmatige intelligentie de spelregels voor acteurs fundamenteel verandert. In 2026 bleek ByteDance's AI-videomodel Seedance 2.0 zonder toestemming likenissen van bekende acteurs te gebruiken. SAG-AFTRA, de grootste vakbond voor film- en tv-acteurs, reageerde fel en sprak van "flagrante inbreuk."
De vakbond onderhandelt al jaren over de "Tilly-taks" — een compensatievergoeding die studios moeten betalen wanneer AI een digitale kopie van een acteur maakt in plaats van de acteur zelf te betalen voor een rol. Met de Miami Vice-productie opgestart voor IMAX is de kans groot dat ook hier geavanceerde digitale technieken worden ingezet.
Voor kijkers klinkt dit als een ver-van-hun-bed-show. Maar de juridische principes die Hollywood beschermen, gelden ook voor gewone Nederlanders.
Portretrecht: wat de Nederlandse wet zegt
In Nederland is het portretrecht vastgelegd in de Auteurswet 1912, meer specifiek in de artikelen 19 tot 21. Die wet bepaalt dat een portret — of dat nu een foto, een video of een digitale representatie is — niet zonder toestemming van de afgebeelde persoon openbaar mag worden gemaakt als daarmee commercieel belang is gediend of de privacy wordt geschonden.
Dat geldt ook voor AI-gegenereerde afbeeldingen. Als iemand uw gezicht gebruikt om een deepfake te maken voor commerciële doeleinden — reclame, frauduleuze advertenties, nepfilms — heeft u in Nederland het recht om daartegen op te treden.
In de praktijk zien advocaten steeds vaker dit soort zaken langskomen:
- Reclames op sociale media waarbij een herkenbaar persoon in een AI-gegenereerde situatie wordt geplaatst
- Deepfakes van ex-partners of bekenden die online circuleren
- Gebruik van iemands stem of gezicht in pogingen tot oplichting (voice cloning)
- Nepreviews of nepinterviews waarbij u schijnbaar uitspraken doet die u nooit deed
Auteursrecht versus portretrecht: het verschil
Auteursrecht beschermt de maker van een werk — een fotograaf bezit het recht op zijn foto's. Portretrecht beschermt de persoon die is afgebeeld — ook als u de foto zelf niet heeft gemaakt, heeft u bepaalde rechten over uw eigen afbeelding.
Dit onderscheid is essentieel in de wereld van AI. Als een AI-systeem duizenden foto's van u verwerkt om een digitale kopie te maken, kan zowel het auteursrecht (van de oorspronkelijke fotografen) als uw portretrecht zijn geschonden.
Wat kunt u doen als uw portretrecht wordt geschonden?
Als uw gezicht of stem zonder toestemming commercieel wordt gebruikt, zijn er meerdere juridische routes:
1. Sommatie via advocaat — Een formele brief die de partij sommeert het gebruik onmiddellijk te staken en eventuele schade te vergoeden. Dit is vaak de snelste en goedkoopste eerste stap.
2. Kort geding — Als de schending acuut is of grote schade veroorzaakt, kunt u via de civiele rechter een onmiddellijk verbod eisen. Nederlandse rechters hebben in AI-gerelateerde zaken steeds vaker in het voordeel van de gedupeerden beslist.
3. AVG-klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens — Gezichtsafbeeldingen zijn biometrische persoonsgegevens. Als een bedrijf uw gezicht verwerkt zonder wettelijke grondslag, kunt u een klacht indienen bij de AP, die boetes kan opleggen tot 4% van de wereldwijde jaaromzet.
4. Schadevergoeding — Als u aantoonbare schade hebt geleden door het ongeoorloofd gebruik van uw portret, kunt u via de rechter een financiële vergoeding eisen.
Een advocaat die gespecialiseerd is in intellectueel eigendom of privacy kan beoordelen welke route het meest geschikt is voor uw situatie. Lees ook ons artikel over de juridische wereld achter bioscoopfilms en creatieve contracten voor meer context over hoe de entertainmentindustrie juridisch in elkaar steekt.
Wanneer schakelt u een advocaat in?
Niet elke foto op internet die u toont, is een schending van uw portretrecht. De wet hanteert een balans: journalistieke en informatieve doeleinden zijn doorgaans toegestaan, commercieel gebruik zonder toestemming is dat niet.
Raadpleeg een advocaat als:
- Uw gezicht of stem wordt gebruikt in een commerciële advertentie of campagne zonder uw toestemming
- Een deepfake van u circuleert die uw reputatie schaadt of u in een neppositie plaatst
- Een AI-systeem uw portret heeft geïndexeerd of gecombineerd met valse informatie
- U slachtoffer bent van identiteitsfraude waarbij AI uw uiterlijk is nagemaakt
Via ExpertZoom kunt u snel in contact komen met een gespecialiseerde advocaat die uw zaak beoordeelt en u adviseert over de sterkste juridische aanpak.
Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een advocaat voor uw specifieke situatie.
