Gefilmd door Hart van Nederland: 4 situaties waarin u uw gezicht mag laten wegblurren

Hart van Nederland zond eind mei 2026 zijn 2.202e ochtendeditie uit, volgens de programmagegevens op de officiële website van het SBS6-nieuwsprogramma. Dagelijks rijden cameraploegen uit naar branden, ongevallen, demonstraties en woningoverlast: situaties waarin omstanders, slachtoffers en buurtbewoners onverwacht in beeld komen. De meeste mensen denken dat zij niet veel kunnen doen als zij eenmaal op tv te zien zijn. Dat klopt niet.

Onder de Nederlandse Auteurswet en de Algemene Verordening Gegevensbescherming heeft elke persoon die herkenbaar in beeld komt rechten — ook tijdens een livestream of online uitzending. Een advocaat mediarecht kan u helpen om uw gezicht te laten wegblurren, een fragment offline te krijgen of, in zwaardere gevallen, schadevergoeding te eisen. Maar er zijn duidelijke grenzen aan wat juridisch haalbaar is.

Wat zegt het portretrecht precies?

Het Nederlandse portretrecht is geregeld in de artikelen 19 tot en met 21 van de Auteurswet. De kern is een onderscheid tussen twee situaties. Bij portretten "in opdracht gemaakt" — bijvoorbeeld een familiefoto bij een fotograaf — heeft de geportretteerde een vetorecht over publicatie. Bij niet in opdracht gemaakte portretten — vrijwel alle nieuwsbeelden — geldt artikel 21: openbaarmaking is toegestaan, tenzij u "een redelijk belang" heeft om zich daartegen te verzetten.

Dat redelijke belang wordt door de rechter beoordeeld aan de hand van alle omstandigheden. Volgens de standaardarrest-lijn van de Hoge Raad weegt de rechter het maatschappelijk belang van de nieuwsgaring af tegen het privacybelang van de geportretteerde. Een politicus tijdens een toespraak verliest die afweging vrijwel altijd; een toevallige voorbijganger bij een ongeval kan die afweging winnen.

Vier situaties waarin u sterk staat

Volgens vaste rechtspraak van de Amsterdamse en Haagse rechtbank zijn er vier situaties waarin u realistisch kans maakt om verwijdering of blurring af te dwingen:

• Kwetsbare context: u bent gefilmd bij de psychiatrische crisisdienst, een verslavingskliniek of een opvanglocatie. De rechter weegt het stigma zwaar.
• Minderjarigen: kinderen onder 16 jaar moeten in nieuwsuitzendingen vrijwel altijd onherkenbaar in beeld, tenzij hun ouders nadrukkelijk toestemming geven.
• Onschuldige derden in een misdrijfreportage: als u toevallig naast een verdachte staat en daardoor onterecht met het misdrijf wordt geassocieerd, geldt dat als reëel reputatierisico.
• Commercieel hergebruik: als beelden later opnieuw worden gebruikt in promotiemateriaal of een betaald format, kunt u licentievergoeding eisen.

In deze gevallen rekenen rechters bovendien regelmatig schadevergoedingen toe tussen 750 en 5.000 euro. Een advocaat mediarecht kan op basis van de specifieke beelden inschatten of uw zaak in een van deze categorieën valt.

Wat u meteen kunt doen

Als u herkenbaar in beeld bent gekomen, zijn er drie praktische stappen. Stuur ten eerste binnen een week een schriftelijk verzoek tot blurring of verwijdering naar de redactie via redactie@hartvannederland.nl. Beschrijf precies welke uitzending, welk tijdstempel en welk beeld het betreft. Verwijs naar artikel 21 Auteurswet en uw redelijk belang. Volgens de mediacode reageren omroepen meestal binnen tien werkdagen.

Ten tweede: dien parallel een klacht in bij de redactieraad. Voor SBS6 loopt dat via de Stichting Toezicht SBS en de Raad voor de Journalistiek. De Raad behandelt klachten gratis en publiceert haar oordeel openbaar, wat extra druk zet op een omroep om alsnog mee te werken.

Ten derde: maak een AVG-verzoek aanhangig bij de omroep. Onder artikel 17 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming heeft u het recht op gegevenswissing voor persoonsgegevens, en uw gezicht in een herkenbare opname is een persoonsgegeven. Volledige informatie over uw rechten staat op de officiële site van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Wanneer u juridisch zwakker staat

Niet elke ergernis over een tv-fragment is juridisch haalbaar. De Hoge Raad heeft meermalen geoordeeld dat openbare evenementen — voetbalwedstrijden, demonstraties, koningsdag, brandweeroefeningen — vrijwel altijd vrij gefilmd mogen worden, zelfs als individuele bezoekers herkenbaar zijn. Hetzelfde geldt voor mensen die zelf het podium opzoeken, zoals demonstratieleiders of woordvoerders.

Ook geldt: hoe langer u wacht, hoe lastiger het wordt. Volgens artikel 3:310 BW verjaart een vordering tot schadevergoeding na vijf jaar, maar in de praktijk zien rechters een verzoek na meer dan zes maanden vaak al als gedoogd. Snelheid is essentieel.

Kosten en termijnen

Een eerste mediarecht-consult kost in 2026 tussen 150 en 250 euro. Veel advocaten bieden een vast tarief voor een blurring-brief plus AVG-verzoek tussen 500 en 900 euro. Een procedure bij de rechtbank — als de omroep weigert — loopt op tot enkele duizenden euro's, maar bij toewijzing draagt de omroep doorgaans uw proceskosten.

Goede rechtsbijstandsverzekeringen dekken mediaclaims vanaf 2024 standaard. Controleer uw polisvoorwaarden voor de exacte dekking en zelfrisicobedragen. Bij ANWB Rechtshulp, Univé en ARAG zit dit gewoonlijk in het modulepakket "Wonen en consumentenrechten".

Tot slot

Op tv komen zonder dat u dat wilt is vervelend, maar zelden onomkeerbaar. Snel handelen, een duidelijk verzoek aan de redactie en — als dat niet helpt — een gerichte juridische brief leveren in veel gevallen alsnog een blurring of verwijdering op. Bij twijfel over uw kansen, vooral als de uitzending negatieve gevolgen heeft voor uw werk, gezin of veiligheid, is een korte afspraak met een advocaat mediarecht zinvol. De praktijk laat zien dat omroepen het liefst snel een redactionele oplossing kiezen, juist om langlopende juridische procedures te vermijden.