Sophie BoschOpsporing Verzocht toonde op 6 april 2026 een jonge man als verdachte in een mishandeling in Markelo — maar het was de verkeerde persoon. Op 13 april publiceerde de politie een formele rectificatie. Wat zijn uw rechten als uw afbeelding ten onrechte wordt gebruikt in een opsporingsonderzoek?
Wat er mis ging bij Opsporing Verzocht
Het populaire opsporingsprogramma van AVROTROS, elke maandag om 21:15 op NPO 2, toonde in de uitzending van 6 april beeldmateriaal van een jonge man die verdacht werd van een mishandeling in een discotheek in Markelo (Overijssel) op de nacht na Kerst 2025.
Het probleem: de getoonde man was niet de dader. De politie erkende de fout op 13 april 2026 via een officiële rectificatie op politie.nl, met excuses aan de onschuldig verdachte man en zijn omgeving. Het programma heeft een groot bereik — wekelijks miljoenen kijkers — en de fout had direct gevolgen voor de reputatie, privacy en veiligheid van de getoonde persoon.
De zaak roept een voor velen onbekende juridische vraag op: heeft u als burger juridische bescherming als uw gezicht onterecht wordt gebruikt in een opsporingscampagne?
Portretrecht en privacy: uw wettelijke basis
In Nederland wordt portretrecht beschermd via twee pijlers: het auteursrecht (artikel 21 Auteurswet) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/GDPR).
Artikel 21 Auteurswet bepaalt dat een portret niet openbaar gemaakt mag worden als de afgebeelde persoon daartegen een redelijk belang heeft. Bij een onjuiste publieke identificatie als verdachte is dat belang overduidelijk aanwezig: reputatieschade, angst voor publieke veroordeling, en zelfs gevaar voor de persoon.
De AVG kwalificeert gezichtsherkenning en portretbeelden als biometrische persoonsgegevens. De verwerking hiervan door politie en justitie valt onder de Wet politiegegevens (Wpg), die strikte normen stelt aan het gebruik van persoonsgegevens in opsporingsonderzoek.
Wat kunt u doen als uw afbeelding fout wordt gebruikt?
Stap 1: Directe rectificatieverzoek U heeft het recht om onmiddellijk een rectificatie te eisen bij zowel de politie als het televisieprogramma. De rectificatie moet even prominent worden gepubliceerd als de oorspronkelijke fout — niet als klein berichtje in de marge, maar duidelijk zichtbaar voor hetzelfde publiek.
Stap 2: Klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens Als de rectificatie uitblijft of onvoldoende is, kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De AP is de toezichthouder op de naleving van de AVG en heeft bevoegdheid om onderzoek te doen naar politiegegevensverwerking. Meer over uw privacyrechten leest u op de website van de Rijksoverheid over privacy en persoonsgegevens.
Stap 3: Schadevergoeding claimen Een ten onrechte geidentificeerde persoon kan aansprakelijkheid stellen bij de politie en/of het omroepbedrijf. De schade kan bestaan uit:
- Immateriële schade (smartengeld) wegens aantasting van eer en goede naam
- Materiële schade als u aantoonbaar inkomsten bent misgelopen (bijv. ontslag na valse verdachtmaking)
- Kosten van rechtsbijstand als u advocaat heeft moeten inschakelen om de fout te herstellen
Stap 4: Strafrechtelijke aangifte overwegen In ernstige gevallen — wanneer de valse identificatie opzettelijk of door grove nalatigheid is geschied — kunt u aangifte doen van smaad of laster (artikel 261-262 Wetboek van Strafrecht), of van onrechtmatig gebruik van persoonsgegevens.
De positie van de politie en het programma
Opsporing Verzocht werkt in opdracht van en in nauwe samenwerking met de politie. Bij een fout zijn beide partijen mogelijk aansprakelijk — de politie voor het aanleveren van onjuist beeldmateriaal, en de omroep voor uitzending zonder voldoende verificatie.
In de zaak van april 2026 reageerde de politie adequaat met een formele rectificatie. Maar dat wist het leed van de betrokken jongeman niet automatisch uit. Eenmaal online verspreide beelden zijn nagenoeg onmogelijk volledig te verwijderen — ze duiken op in screenshots, social media en zoekresultaten.
Dit is precies waarom juridische stappen soms nodig zijn: niet alleen om erkenning te krijgen, maar ook om verdere verspreiding van onjuiste informatie te stoppen en schadevergoeding te ontvangen.
Hoe beschermt u uzelf vooraf?
Preventie is lastig — u kunt niet voorspellen dat u onterecht als verdachte in beeld komt. Maar wat u wél kunt doen:
- Documenteer uw alibi: Als u weet dat u op een bepaalde locatie of tijdstip niets te maken had met een incident, bewaar dan bewijs: OV-chipkaartgegevens, kassabonnen, berichten aan vrienden.
- Reageer snel bij een fout: Hoe sneller u reageert op een onjuiste publicatie, hoe kleiner de schade. Schakel direct een advocaat in — elke dag telt.
- Maak gebruik van het recht op vergetelheid: Op basis van de AVG kunt u bij politie en omroep verzoeken om verwijdering van uw persoonsgegevens en beeldmateriaal.
Lees ook meer over uw rechten als u te maken krijgt met foutieve informatie in media in ons artikel over privacy en beeldrechten bij celebrity-zaken.
Wanneer schakelt u een advocaat in?
Meteen. Privacy- en mediarecht zijn complexe domeinen waarbij snel handelen het verschil maakt. Een gespecialiseerde advocaat kan:
- Namens u een onmiddellijk rectificatieverzoek indienen
- Een voorlopige voorziening aanvragen bij de rechtbank om verdere verspreiding te stoppen
- Schadevergoedingsclaims opstellen en indienen
- U begeleiden bij een klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens
Op Expert Zoom vindt u advocaten met expertise in privacy, portretrecht en mediarecht die u snel en doelgericht kunnen bijstaan.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen juridisch advies. Bij vragen over uw specifieke situatie raadpleegt u een gekwalificeerd advocaat.
