Michael Olise en de strijd om zijn handtekening: wat release clauses en concurrentiebedingen voor u als werknemer betekenen

Michael Olise was dit seizoen de oogappel van Bayern München. De Frans-Britse aanvaller scoorde twintig doelpunten en gaf zesentwintig assists — hij speelde een hoofdrol in Bayerns Bundesliga-titel en hun run naar de Champions League-halve finale. Toch staat zijn toekomst in München al ter discussie. PSG sondeerde zijn situatie, Real Madrid — via Mbappé — zou hem willen binnenhalen, en Bayerns contract met hem loopt weliswaar tot 2029, maar bevat naar verluidt een release clause voor de zomer van 2026. Eén bedrag, en hij is vrij te gaan. Dit roept voor Nederlandse werknemers een herkenbare vraag op: hoe zit dat bij ú als een andere werkgever u wil weghalen terwijl u nog in dienst bent?

Wat is een release clause?

In het professioneel voetbal is een release clause (ook wel uitkoopclausule of afkoopsom) een contractuele bepaling waarmee een speler het recht krijgt om zijn contract vroegtijdig te beëindigen als een andere club een vooraf vastgesteld bedrag betaalt. Het gaat niet om onderhandelen: zodra het bedrag is betaald, is de speler vrij.

In het Nederlandse arbeidsrecht bestaat een vergelijkbaar maar minder gangbaar concept: de afkoopsom bij contractontbinding. Veel arbeidscontracten bevatten helemaal geen uitkoopbepaling, waardoor een voortijdig vertrek moeilijker is. Maar er zijn wel degelijk vergelijkbare mechanismen die in de praktijk spelen.

Het Nederlandse perspectief: uw rechten als werknemer

Concurrentiebeding

Het meest bekende instrument dat werkgevers inzetten als een werknemer wil vertrekken naar een concurrent is het concurrentiebeding (ook wel non-concurrentiebeding). Dit verbiedt u om na het vertrek bij een concurrent te werken voor een bepaalde periode en/of in een bepaalde regio.

Belangrijk: een concurrentiebeding is in Nederland alleen geldig als het schriftelijk is overeengekomen. Bij arbeidscontracten voor bepaalde tijd (tijdelijke contracten) mag een concurrentiebeding alleen worden opgenomen als er sprake is van zwaarwegende bedrijfsbelangen, en die moeten worden gemotiveerd in het contract zelf. Ontbreekt die motivering, dan is het beding nietig.

Schadevergoeding bij vroegtijdig vertrek

Wilt u eerder weg dan de einddatum van uw contract, dan kan uw werkgever in principe een gefixeerde schadevergoeding eisen — gelijk aan het loon over de opzegtermijn. Bent u een maand van tevoren weggegaan terwijl u een opzegtermijn van twee maanden heeft, dan kunt u een maand loon als schadevergoeding verschuldigd zijn.

Real Madrid betaalt Bayerns release clause om die schadevergoeding te omzeilen. Als gewone werknemer kunt u dat niet zo simpel regelen, maar u kunt wel onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst: een afspraaknot waarmee uw werkgever u eerder vrijstelt in ruil voor een afgesproken vergoeding of het afzien van claims.

De nieuwe werkgever als mededader

Een veelgemaakte fout in headhuntingsituaties: de nieuwe werkgever (Real Madrid of PSG in het voetbalvoorbeeld) probeert een werknemer weg te plukken zonder te kijken naar het lopende contract. In Nederland kan een nieuwe werkgever onrechtmatig handelen als hij een werknemer actief bewust maakt van zijn vertrekmogelijkheden terwijl hij weet dat er een lopend contract is én dat vertrek schade veroorzaakt bij de huidige werkgever.

Dit geldt met name als er ook een relatiebeding bestaat (een clausule die verbiedt om collega's of klanten mee te nemen bij vertrek) of als de werknemer beschikt over vertrouwelijke bedrijfsinformatie. Denk aan accountmanagers, softwareontwikkelaars of product managers die overstappen naar een directe concurrent.

Wat als u zelf wordt benaderd?

Bent u als werknemer actief benaderd door een headhunter of nieuwe werkgever? Dan zijn dit uw stappen:

1. Lees uw arbeidscontract op eventuele concurrentiebedingen, relatiebedingen en geheimhoudingsclausules.
2. Vraag juridisch advies voordat u iets tekent of toezegt aan de nieuwe werkgever.
3. Bespreek uw situatie met uw huidige werkgever — u kunt verrast zijn hoe snel er een oplossing (vaststellingsovereenkomst, contractaanpassing, loonsverhoging) mogelijk is.
4. Laat de overdrachtsbepaling checken door een advocaat als de nieuwe werkgever claims maakt dat hij "uw contract overneemt."

Olise en de parallel met de gewone werknemer

De situatie van Olise illustreert dat zelfs een contract tot 2029 niet betekent dat u voor eeuwig gebonden bent. Met de juiste juridische constructies — release clause, vaststellingsovereenkomst, onderhandelde vertrekpremie — is er altijd een uitweg. Maar die uitweg moet rechtmatig zijn en mag niet ten koste gaan van de andere partij zonder compensatie.

Bayern München zal Olise niet laten gaan voor niets. Evenmin hoeft uw werkgever genoegen te nemen met een abrupt vertrek dat hem schade berokkent. Maar als alle partijen in goed overleg handelen, is er vrijwel altijd een werkbare oplossing.

Wilt u weten of uw arbeidscontract een geldig concurrentiebeding bevat, of hoe u een overstap juridisch correct kunt uitvoeren? Een arbeidsrechtadvocaat via ExpertZoom kan uw contract analyseren en u begeleiden. Dat geldt ook voor werkgevers die vrezen een gewaardeerde medewerker te verliezen en hun contracten wil versterken met waterdichte concurrentie- en relatiebedingen.

Meer informatie over concurrentiebedingen en arbeidscontracten in Nederland vindt u via de Rijksoverheid – Concurrentiebeding.

Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg een gespecialiseerde advocaat voor uw situatie.