Sophie BoschAlec Baldwin kondigde deze week aan dat hij wil stoppen met acteren. Vijf jaar na het dodelijke schietincident op de set van de film Rust verklaarde hij dat zijn gezondheid, carrière en financiën ernstig zijn aangetast. In Nederland roept dit een cruciale vraag op: wat is uw werkgever verplicht te doen als uw werk gevaarlijk is?
De Rust-tragedie en haar juridische nasleep
Op 21 oktober 2021 werd cinematograaf Halyna Hutchins neergeschoten op de set van de western Rust in New Mexico, VS. Het wapen dat Baldwin vastgehield werd afgevuurd tijdens een repetitie — met dodelijke afloop. Regisseur Joel Souza raakte ook gewond.
Na jaren van juridische strijd werden de aanklachten wegens doodslag tegen Baldwin in juli 2024 geseponeerd. De rechter oordeelde dat het Openbaar Ministerie bewijs had achtergehouden. In een podcast bij The Hollywood Reporter vertelde Baldwin in april 2026: "Ik wil niet meer werken. Ik wil stoppen en thuisblijven bij mijn kinderen."
Wat de zaak juridisch zo complex maakte: wie is verantwoordelijk als er op een filmset iets fataal misgaat? Is dat de acteur, de producent, de wapenmeester, of de werkgever? In Nederland gelden hiervoor duidelijke regels.
Werkgeversaansprakelijkheid in Nederland: artikel 7:658 BW
In Nederland is de werkgever wettelijk verplicht om de veiligheid van de werkomgeving te garanderen. Artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt: de werkgever is aansprakelijk voor schade die een werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt, tenzij de werkgever kan aantonen dat hij zijn zorgplicht is nagekomen.
De zorgplicht omvat:
- Het verstrekken van veilige gereedschappen, materialen en werkinstructies
- Het uitvoeren van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
- Adequate voorlichting en training van werknemers over gevaren
- Passende beschermingsmaatregelen bij gevaarlijk werk
Op een filmset in Nederland zou dit betekenen: wapens moeten worden gecontroleerd door een gecertificeerde wapenmeester, werknemers moeten worden geïnformeerd over risico's, en er moet een noodprotocol aanwezig zijn.
Wanneer is de werkgever aansprakelijk?
De werkgever is aansprakelijk als hij de zorgplicht heeft geschonden én er een causaal verband bestaat tussen die schending en de schade van de werknemer. De bewijslast is omgekeerd: de werknemer hoeft niet te bewijzen dat de werkgever nalatig was. De werkgever moet aantonen dat hij alles heeft gedaan wat redelijkerwijs van hem verlangd kon worden.
Praktische voorbeelden van schending:
- Een bouwvakker valt omdat er geen valbeveiliging was aangebracht
- Een verpleger loopt een besmetting op omdat beschermende kleding ontbrak
- Een filmmedewerker raakt gewond door een prop die niet goed was gekeurd
In al deze gevallen geldt: als de werkgever geen sluitende RI&E kan overleggen of geen bewijs van adequate veiligheidsmaatregelen, is hij in beginsel aansprakelijk.
Wat betekent dit voor u als werknemer?
Werkt u in een beroep met risico's — bouw, zorg, chemie, theater, vervoer, of zelfs filmindustrie — dan heeft u concrete rechten:
Recht op een veilige werkplek: U mag weigeren werk uit te voeren als dat aantoonbaar onveilig is, zonder dat u daarvoor ontslagen kunt worden (artikel 7:629a BW).
Recht op schadevergoeding: Als u een bedrijfsongeval overkomt, heeft u recht op vergoeding van medische kosten, inkomstenderving en smartengeld. Dit staat los van een eventuele uitkering van uw verzekeraar of het UWV.
Meldplicht van de werkgever: Ernstige arbeidsongevallen moeten binnen 24 uur worden gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Doet uw werkgever dat niet, dan kan dit zijn aansprakelijkheidspositie verder verzwakken.
De rol van de Arbeidsinspectie
De Nederlandse Arbeidsinspectie inspecteert werkgevers op naleving van de Arbowet. Bij ernstige overtredingen kan zij dwangsommen opleggen, productie stilleggen of zelfs aangifte doen bij het Openbaar Ministerie. Voor werknemers is een melding bij de Arbeidsinspectie een krachtig instrument — ook als er geen bedrijfsongeval heeft plaatsgevonden, maar de omstandigheden structureel onveilig zijn.
Wat als uw werkgever een zzp'er of freelancer is?
De Rust-zaak toont ook een valkuil voor freelancers en zzp'ers: zij vallen niet onder artikel 7:658 BW, tenzij zij feitelijk in een gezagsverhouding werken die lijkt op een arbeidsovereenkomst. De Nederlandse wetgever heeft stappen gezet om schijnzelfstandigheid aan te pakken, maar de rechtspositie van freelancers bij een bedrijfsongeval is nog altijd zwakker.
Bent u zzp'er of freelancer en werkt u in een gevaarlijke omgeving? Zorg dan voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) én laat een advocaat beoordelen of u feitelijk als werknemer kwalificeert. De uitkomst kan uw aanspraken bij een bedrijfsongeval drastisch veranderen.
Expert Zoom: uw arbeidsrechtadvocaat vinden
De zaak Alec Baldwin is uitzonderlijk, maar de onderliggende rechtsvraag — wie draagt verantwoordelijkheid als werk gevaarlijk is — is universeel. Of u nu verpleger, bouwvakker of technici in een theaterproductie bent: uw werkgever heeft wettelijke verplichtingen. Als die worden geschonden, staat u sterker dan u misschien denkt.
Op Expert Zoom vindt u advocaten gespecialiseerd in arbeidsrecht en aansprakelijkheid die u kunnen adviseren over uw situatie. Lees ook meer over arbeidsrecht bij veiligheidskwesties in een eerdere situatie waarbij werknemersrechten centraal stonden.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen juridisch advies. Bij vragen over uw specifieke situatie raadpleegt u een gecertificeerd arbeidsrechtadvocaat of letselschadespecialist.
