Sophie BoschVan Agt-lezing 2026: van Den Haag naar uw dagelijks leven — wanneer heeft u een advocaat nodig?
Op 2 februari 2026 vond in Den Haag de jaarlijkse Dries van Agt-lezing plaats. Gastspreker Dr. Naledi Pandor, voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Zuid-Afrika, en Prof. Noura Erakat, mensenrechtenjurist aan de Rutgers University, spraken over morele moed en internationale rechtsorde. De lezing, georganiseerd door The Rights Forum dat Van Agt zelf oprichtte, herdenkt zijn nalatenschap als pleitbezorger van mensenrechten en internationaal recht.
Dries van Agt, minister-president van Nederland van 1977 tot 1982, overleed in 2024. Zijn naam leeft opnieuw op in het nieuws: NPO Start zendt deze week Het Laatste Woord: Dries van Agt uit — een interview dat Jeroen Pauw in 2015 afnam maar pas na zijn overlijden mocht worden uitgezonden. Zijn boodschap over rechtvaardigheid, verdragen en de bescherming van gewone burgers door het recht is onverminderd actueel.
Internationaal recht: verder van uw huis dan u denkt? Niet echt
Wanneer mensen aan "internationaal recht" denken, denken ze aan oorlogstribunalen en diplomatieke geschillen. In werkelijkheid raakt het internationale recht miljoenen Nederlanders in hun dagelijks leven — via Europees arbeidsrecht, consumentenbescherming, privacywetgeving en internationale contracten.
Een paar voorbeelden waarbij een advocaat met kennis van internationaal recht onmisbaar kan zijn:
Aankoop van vastgoed in het buitenland. Of het nu gaat om een vakantiewoning in Spanje, Portugal of Griekenland: elk land heeft eigen regels voor eigendomsoverdracht, hypotheekrecht en belasting. Een fout in het koopcontract of onbekendheid met lokaal recht kan leiden tot verlies van de aanbetaling of jarenlange juridische procedures.
Internationale echtscheiding of voogdij. Als één partner een andere nationaliteit heeft of in een ander land woont, gelden complexe regels over welk recht van toepassing is (de Rome III-verordening in de EU). Een advocaat in internationaal familierecht is in dit geval noodzakelijk.
Arbeidsrechtelijke geschillen bij grensoverschrijdend werk. Nederlanders die in België, Duitsland of als remote worker voor een Amerikaans bedrijf werken, vallen soms onder meerdere rechtsstelsels tegelijk. Bij ontslag of salarisverschillen is juridische hulp vereist.
Erfenis over de grens. De Europese Erfrechtverordening (EU 650/2012) bepaalt welk land bevoegd is bij een internationale nalatenschap. Als een familielid in een ander EU-land overlijdt of bezittingen heeft in meerdere landen, is een advocaat gespecialiseerd in internationaal erfrecht sterk aan te raden.
Wanneer zoekt u een advocaat op — en wanneer is het te laat?
Een veelgemaakte fout is juridisch advies uitstellen totdat een situatie al is geëscaleerd. In de praktijk zijn er drie momenten waarop u het beste contact opneemt met een advocaat:
Vóór het tekenen van een internationaal contract. Of het nu gaat om een huurovereenkomst in het buitenland, een zakelijk samenwerkingscontract of een franchiseovereenkomst: juridische review vooraf is goedkoper dan procederen achteraf.
Bij een eerste officiële brief van een buitenlandse autoriteit of partij. Dagvaardingen, aanmaningen of officiële correspondentie uit het buitenland hebben vaak korte reactietermijnen. Te laat reageren kan betekenen dat u verstek laat gaan.
Als u merkt dat de situatie uw eigen juridische kennis overstijgt. Dit is geen teken van zwakte, maar van inzicht. Complexe internationale zaken vereisen kennis van meerdere rechtsstelsels tegelijk.
De nalatenschap van Van Agt: rechten zijn niet vanzelfsprekend
De Van Agt-lezing 2026 benadrukte iets dat ook Van Agt zelf steeds herhaalde: rechten bestaan pas echt als ze worden geclaimd en verdedigd. Internationaal recht beschermt burgers — maar alleen als ze weten welke rechten ze hebben en hoe ze die kunnen inroepen.
Dat geldt voor mensenrechten in oorlogsgebieden, maar evengoed voor uw rechten als consument bij een online aankoop bij een buitenlands bedrijf, of als expat bij een arbeidsconflict in Duitsland.
Hoe u een goede internationaal-rechtadvocaat herkent
Niet elke advocaat heeft dezelfde kennis van internationaal recht. Bij het zoeken naar juridisch advies in een grensoverschrijdende situatie zijn er een aantal praktische criteria:
Specialisatie en ervaring. Vraag expliciet naar het aandeel internationale zaken in de praktijk van de advocaat. Iemand die voornamelijk Nederlandse consumentenzaken behandelt, heeft niet de kennis van buitenlands recht die complexe internationale situaties vereisen.
Taalvaardigheid. In internationale zaken is het essentieel dat de advocaat de taal spreekt van het land waarop de zaak betrekking heeft, of toegang heeft tot betrouwbare vertalers. Mis-communicatie in juridische documenten kan fataal zijn.
Netwerk van buitenlandse correspondenten. Grote internationale juridische vraagstukken vereisen samenwerking met advocaten in andere landen. Een goede internationaal advocaat heeft een netwerk van collegae in de relevante jurisdicties.
Kennis van EU-regelgeving. Veel internationale kwesties binnen Europa worden deels geregeld door EU-verordeningen — over consumentenrechten, arbeidsrecht, privacy (AVG), of contractenrecht. Een advocaat die hiermee niet vertrouwd is, mist een belangrijk deel van het juridische speelveld.
Transparantie over kosten. Internationale procedures kunnen kostbaar zijn. Vraag altijd om een inschatting van de kosten vooraf, en bespreek of mediation of arbitrage mogelijk goedkopere alternatieven zijn.
Van Agt's eigen boodschap was simpel: rechten bestaan op papier, maar ze moeten worden geclaimd door mensen die weten dat ze bestaan. Zowel in de internationale arena als in uw eigen situatie.
De advocaten voor Europees recht op Expert Zoom kunnen u snel en online adviseren over uw situatie — zonder de drempel van een fysiek kantoorbezoek. Internationaal recht hoeft niet onbegrijpelijk te blijven.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde advocaat voor advies over uw specifieke situatie.
Bronnen
- The Rights Forum: Dries van Agt-lezing 2026 – Naledi Pandor & Noura Erakat, 2 februari 2026
- NPO Start: Het Laatste Woord: Dries van Agt, beschikbaar vanaf maart 2026
- TVgids.nl: uitzendingsinformatie Het Laatste Woord: Dries van Agt, maart 2026
- Boeddhistisch Dagblad: Dries van Agt-lezing over internationale rechtsorde, februari 2026
- EUR-Lex: EU Erfrechtverordening nr. 650/2012
