Ivo Opstelten (82) met autopech in Utrecht: wat de wet zegt over autorijden op hogere leeftijd

Oud-minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten (82) beleefde afgelopen weekend een hachelijk moment toen zijn auto plotseling stilstond op een druk kruispunt in Utrecht. Een bruidegom in wit overhemd redde hem door de auto weg te duwen — een goed-samaritaan-moment dat breed uitgemeten werd in de Nederlandse media. Maar het voorval stelt ook een serieuze vraag: wanneer is autorijden op hogere leeftijd nog verantwoord, en wat zegt de Nederlandse wet hierover?

Wat er gebeurde in Utrecht

Opstelten, voormalig burgemeester van Rotterdam en minister onder Rutte I en II, reed op zaterdag door Utrecht toen zijn auto het opeens begaf midden op een drukke kruising. De 82-jarige politicus staat bekend als actief en public figure, maar de situatie illustreert de risico's waarmee bestuurders van alle leeftijden worden geconfronteerd. De bruidegom — in zijn trouwkleren — stapte uit zijn eigen auto, duwde de wagen veilig weg en was snel weer vertrokken. Opstelten zoekt hem nog via de media om hem te bedanken.

Rijbewijs en leeftijd in Nederland: wat regelt de wet?

In Nederland bestaat geen vaste maximumleeftijd voor autorijden. Toch zijn er wel bijzondere regels voor oudere bestuurders:

Rijbewijs categorie B (personenauto) voor 75-plussers Wie na het 70e levensjaar een rijbewijs wil verlengen, heeft in Nederland te maken met medische keuringen. Rijbewijzen die zijn afgegeven aan mensen van 75 jaar en ouder worden in principe voor 5 jaar verlengd na een medische verklaring van geschiktheid. Dit staat geregeld in het Reglement rijbewijzen.

Medische geschiktheidsnormen De centrale toets op rijgeschiktheid valt onder het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen). Het CBR hanteert specifieke normen voor aandoeningen die de rijgeschiktheid beïnvloeden: hart- en vaatziekten, neurologische aandoeningen, dementie, visuele beperkingen en medicijngebruik spelen allemaal een rol.

Wanneer kan uw rijbewijs worden ingetrokken? Een huisarts, specialist of het CBR zelf kan bij twijfel een onderzoek instellen. De burgemeester of politie kan bij ernstige twijfel over rijvaardigheid een bestuurder laten testen. Bij weigering kan het rijbewijs ongeldig worden verklaard.

Wanneer schakelt u een advocaat in?

Er zijn meerdere scenario's waarbij juridisch advies bij rijbewijskwesties zinvol is:

Onterechte rijbewijsintrekking Als u van mening bent dat het CBR of de rechter uw rijbewijs ten onrechte heeft ingetrokken of de geschiktheid ten onrechte in twijfel heeft getrokken, kunt u bezwaar en beroep instellen. Een verkeersrechtadvocaat kan uw dossier beoordelen en de kans op succes inschatten.

Geschil bij een verkeersongeval Als een aanrijding plaatsvond waarbij een oudere bestuurder betrokken was en er discussie is over aansprakelijkheid of een mogelijke rijgeschiktheidseis, is juridische bijstand onmisbaar.

Privacy bij medische informatie Huisartsen zijn niet verplicht — en zelfs aan privacyregels gebonden — bij het informeren van het CBR. Toch kunnen zij het Gezondheidscentrum CBR inlichten als ze serieuze zorgen hebben. De grenzen van die meldplicht zijn complex; een advocaat met kennis van AVG en medisch recht kan hierover adviseren.

Wat geldt er in 2026 voor oudere bestuurders?

De medische keuringseisen voor rijbewijsverlenging voor oudere bestuurders zijn in Nederland de afgelopen jaren stap voor stap aangescherpt. Bestuurders die de 70 zijn gepasseerd en een aandoening hebben die de rijgeschiktheid kan beïnvloeden — zoals hart- en vaatproblemen, epilepsie of beginnende dementie — zijn verplicht dit te melden bij het CBR, ook als hun rijbewijs nog geldig is.

Voor 75-plussers geldt bij verlenging van het rijbewijs dat er in principe een medische geschiktheidsverklaring nodig is, afgegeven door een arts. In de praktijk geldt: hoe ouder de bestuurder en hoe meer aandoeningen er spelen, hoe uitgebreider de keuring. De koepelorganisatie KBO-PCOB benadrukt dat autorijden voor veel ouderen op het platteland de enige manier is om mobiel te blijven, en pleit voor toegankelijke, eerlijke keuringen zonder automatisch afschaffen van rijbewijzen op basis van leeftijd alleen.

Hoe lang kunt u nog veilig rijden?

Het antwoord is individueel en hangt af van uw gezondheid, reactiesnelheid en cognitief functioneren — niet van uw geboortedatum. Onderzoek van het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) toont aan dat oudere bestuurders over het algemeen defensiever rijden en minder risico nemen, maar kwetsbaarder zijn bij onverwachte situaties.

Nuttige stappen om uw rijgeschiktheid zelf te bewaken:

1. Vertel uw huisarts eerlijk over eventuele geheugenproblemen, verminderd zicht of medicijngebruik dat de rijvaardigheid kan beïnvloeden
2. Vraag een vrijwillige rijvaardigheidstest aan via het CBR — dit kunt u zelf initiëren zonder dat het direct gevolgen heeft voor uw rijbewijs
3. Overweeg een opfriscursus bij een erkende rijschool voor bestuurders ouder dan 65 jaar
4. Bespreek alternatieven met uw omgeving als rijden een steeds grotere uitdaging wordt

Wat kunt u doen bij autopech?

Los van het juridische aspect: autopech op een druk kruispunt, zoals Opstelten overkwam, kan gevaarlijk zijn. Praktische tips:

• Schakel de alarmlichten in zodra u merkt dat het niet goed gaat
• Probeer de auto naar de berm of parkeerplaats te duwen of rollen
• Bel direct de wegenwacht (ANWB of uw eigen verzekering)
• Blijf niet naast de auto staan op de rijbaan

Uw autoverzekering en eventuele wegenwachtverzekering dekken de meeste pechgevallen, maar de precieze dekking verschilt per polis. Een adviseur kan u helpen begrijpen wat uw rechtspositie is als schade ontstaat door een technisch defect.

Heeft u vragen over uw rijbewijskwestie, een geschil met het CBR of aansprakelijkheid na een verkeersongeval? Via Expert Zoom vindt u ervaren verkeersrecht- en bestuursrechtadvocaten die snel en concreet met u kunnen meedenken.

Kijk voor de actuele medische geschiktheidsnormen voor rijbewijzen op de officiële pagina van de Rijksoverheid over rijbewijs en medische geschiktheid.