Sophie BoschIn november 2025 trof Groningen de op één na zwaarste aardbeving in de regio ooit, waarna binnen enkele dagen meer dan 2.100 nieuwe schadeclaims werden ingediend bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Terwijl het stormseizoen aanbreekt, staan duizenden bewoners voor een complexe vraag: als een storm schade veroorzaakt aan een woning die al verzwakt is door aardbevingtrillingen, wie vergoedt dan wat?
524.000 schadeclaims: de omvang van het probleem in 2026
Meer dan 524.000 schadeclaims zijn ingediend bij het IMG, het overheidsorgaan dat de schade als gevolg van gaswinning in Groningen afhandelt. Dat aantal stijgt elk kwartaal. Tegelijkertijd loopt de Nederlandse Staat momenteel een rechtszaak tegen NAM (de exploitant die het Groningerveld uitbuitte) over €789 miljoen aan vergoedingskosten, aldus rechtbankdocumenten van maart 2026.
De gaswinning op het Groningerveld zelf stopte in april 2024, maar de juridische en fysieke gevolgen zijn nog lang niet voorbij. Onder de Mijnwet (artikel 52g) is NAM aansprakelijk ook voor schades die zich voordoen ná het beëindigen van de winning — een belangrijke bescherming voor bewoners die pas nu barsten of verzakkingen ontdekken.
Parallel hieraan is het programma Nij Begun van kracht, waarbij de overheid de komende 30 jaar circa €22 miljard reserveert voor schadevergoeding en versterking van woningen. Schades tot €40.000 worden automatisch vergoed zonder nader onderzoek naar de oorzaak, zodat bewoners niet hoeven te bewijzen dat de aardbeving verantwoordelijk was.
Wanneer betaalt het IMG en wanneer uw verzekeraar?
Hier wringt het voor veel Groningers: hun woning heeft microscopische scheuren of een verzwakte fundering door jaar na jaar van aardbevingtrillingen. Als dan een storm dakpannen losrukt of regen via een bestaande scheur naar binnen dringt, loopt de schade snel op.
Theoretisch dekt uw opstalverzekering stormschade; het IMG vergoedt mijnbouwschade. Maar in de praktijk botsen beide stelsels: uw verzekeraar wijst de claim af omdat de fundering al aangetast was, en het IMG weigert omdat de directe aanleiding de storm was. Bewoners belanden zo tussen twee loketjes zonder vergoeding.
De officiële werkwijze van het IMG hanteert het benefit of the doubt-principe: als een schade zowel door storm als door mijnbouw veroorzaakt kan zijn, wordt mijnbouw als (mede-)oorzaak aangenomen. Dit geeft bewoners een sterke juridische positie, maar in de praktijk wordt dit beginsel niet altijd correct toegepast door schadetaxateurs. Bekijk de procedure op de officiële IMG-website.
Nieuwe rechten voor huurders en bewoners (september 2025)
Tot september 2025 ontvingen huurders en inwonende familieleden slechts de helft van de immateriële schadevergoeding die eigenaar-bewoners kregen voor psychische stress, angst en slaapproblemen als gevolg van de aardbevingen. Dat is veranderd.
Vanaf september 2025 kunnen huurders, kinderen en ongehuwd samenwonenden dezelfde immateriële schadevergoeding claimen als eigenaar-bewoners. Een gezin dat in een huurwoning woont in Appingedam of Loppersum heeft dus recht op dezelfde compensatie voor aantoonbare psychische gevolgen als de eigenaar van een koopwoning.
Wie vóór september 2025 al een beslissing ontving maar slechts 50% uitbetaald kreeg, kan opnieuw een aanvraag indienen — mits de oorspronkelijke beslissing minimaal zes maanden oud is.
Complicatie: schade na nieuwste aardbeving en stormperiode
In april 2026 introduceerde het IMG een vaste herhalingsvergoeding voor bewoners die opnieuw schade melden. Dit biedt snel uitbetaling zonder dat er een nieuw onafhankelijk onderzoek hoeft te worden uitgevoerd bij elke nieuwe schade. Voor bewoners die al eerder een claim indienden, is dit een aanzienlijke verbetering.
Toch blijft het systeem complex wanneer schades zich opstapelen. Stel: uw woning heeft al aardbevingsschade in de fundering, dan treft in mei een hevige onweersbui uw dak, en daarna volgt een lichte naschok. U hebt nu drie overlappende gebeurtenissen, drie mogelijke aansprakelijke partijen (IMG, verzekeraar, NAM) en drie verschillende procedures.
Een specialist in onrechtmatige daad of bouwrecht kan in dergelijke situaties het verschil maken. De advocaat analyseert welke schade door welk systeem wordt gedekt, bundelt uw claims en begeleidt u bij bezwaar als een van de partijen ten onrechte weigert te vergoeden.
Wat kan een advocaat voor u doen?
Het IMG-proces is in theorie toegankelijk, maar in de praktijk kunnen procedures jaren duren en uitkomsten zijn niet altijd correct. De volgende situaties rechtvaardigen juridische bijstand:
- Uw claim bij het IMG is afgewezen terwijl u aannemelijk kunt maken dat de schade door mijnbouw is veroorzaakt
- Uw verzekeraar weigert stormschade te vergoeden vanwege een bestaande aardbevingsschade
- U ontvangt herhaaldelijk te lage beoordelingen van de schadetaxateur
- Uw woning moet worden versterkt maar de planning loopt vertraging op
- U wilt weten of u ook recht hebt op immateriële schadevergoeding
Een advocaat gespecialiseerd in mijnbouwschade of vastgoedrecht kent de precedenten, de recente wetgeving (inclusief de wijzigingen uit september 2025) en de onderlinge verhoudingen tussen NAM, Staat en IMG. Zij weten ook wanneer het loont om bezwaar aan te tekenen of door te gaan naar de rechter. Via ExpertZoom kunt u een eerste gratis oriëntatiegesprek aanvragen met een advocaat die actief is in Groningen en omgeving.
Structurele veiligheid: een check na storm en aardbeving
Naast de juridische kant is er ook een praktisch aspect. Wie in een versterkingspand woont, moet na iedere storm controleren of de stormschade nieuwe risico's creëert voor de reeds aangetaste constructie. Een bouwkundig expert kan de structurele veiligheid beoordelen en aanbevelen welke spoedreparaties nodig zijn voordat verdere verzwakking optreedt.
Documenteer altijd de schade onmiddellijk met foto's en video's, met een tijdstempel. Dit geldt zowel voor stormschade als voor nieuwe scheuren die na de november-aardbeving zijn verschenen. Bewijs is de basis van elke succesvolle schadeclaim.
Conclusie
Groningen staat in 2026 voor een dubbele uitdaging: een aardbevingserfenis van decennia gaswinning én een stormseizoen dat kwetsbare woningen verder kan belasten. De juridische bescherming is de afgelopen twee jaar verbeterd — huurders hebben meer rechten, automatische vergoeding tot €40.000 bestaat en een vaste herhalingsvergoeding is ingevoerd.
Maar als uw specifieke schade niet automatisch wordt vergoed, of als u tussen twee stelsels valt, is professionele juridische begeleiding geen overbodige luxe. Via ExpertZoom vindt u een gespecialiseerde advocaat die uw rechten kent en u helpt de juiste claim in te dienen.
Disclaimer: Dit artikel bevat geen juridisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerd advocaat voor uw specifieke situatie.
