Sophie BoschVan vrijdag 1 tot maandag 4 mei 2026 sloot Rijkswaterstaat de Wijkertunnel (A9) af voor voorbereidende werkzaamheden. Het gevolg: de A22 en de Velsertunnel werden overspoeld met omgereid verkeer, terwijl ook opritten naar de Velsertunnel gedeeltelijk werden afgesloten. Automobilisten in de regio Beverwijk, IJmuiden en Velsen stonden vast met 30 tot 60 minuten extra reistijd tijdens de spits. En dit was slechts het begin: zomer 2026 volgt een grootschalige vervanging van het volledige ventilatiesysteem van de Wijkertunnel.
Waarom was de A22-regio zo hard getroffen?
De Wijkertunnel vormt de hoofdverbinding van de A9 over het Noordzeekanaal. Bij afsluiting valt vrijwel al het verkeer tussen de Randstad en de regio Kennemerland terug op de A22 via de Velsertunnel — een buis die slechts 8 kilometer lang is en normaal al op capaciteit rijdt tijdens de ochtend- en avondspits.
Tijdens het weekend van 1-4 mei werden bovendien drie opritten naar de Velsertunnel tijdelijk gesloten, waardoor verkeer uit Velsen-Noord en Beverwijk verplichte omwegen van soms 30 kilometer moest maken. Zonder file bedroeg de extra reistijd 10 tot 15 minuten. In de spits liep dit op tot een uur.
Rijkswaterstaat heeft de afsluiting van de Wijkertunnel gepubliceerd als onderdeel van een meerjaren-onderhoudsprogramma. De mei-afsluiting was voorbereidend werk; de volledige ventilatievervanging staat gepland voor de zomer van 2026 en duurt meerdere weken.
Wanneer kunt u als automobilist schade claimen?
Rijkswaterstaat heeft een wettelijke aankondigingsverplichting bij geplande werkzaamheden. Wordt u als particulier of ondernemer geconfronteerd met vertragingen, dan zijn uw juridische rechten afhankelijk van de omstandigheid:
Gepland onderhoud: Bij tijdig aangekondigde, geplande wegwerkzaamheden — zoals de huidige Wijkertunnelrenovatie — heeft u in principe geen recht op schadevergoeding voor vertragingen. De overheid geniet hier beleidsvrijheid.
Onverwachte storingen of gebrekkig onderhoud: Als de afsluiting het gevolg is van een aantoonbaar gebrek in het onderhoud van de infrastructuur — en dit had voorkomen kunnen worden — kan de staat wel aansprakelijk worden gesteld. Denk aan een plotselinge tunnelsluiting door een defect dat al lang bekend was.
Schade aan uw voertuig: Beschadigt uw auto door een wegdekgebrek, een losliggende beplating in de tunnel of slecht gemarkeerde omleiding, dan kunt u de staat aansprakelijk stellen via een schriftelijk verzoek aan Rijkswaterstaat of via de rechter.
De A22: klein maar onmisbaar
De A22 is slechts 8 kilometer lang, maar van onvervangbare waarde voor de regio. De snelweg loopt via de Velsertunnel onder het Noordzeekanaal en verbindt Beverwijk met het knooppunt bij de A208 richting IJmuiden. Tot 1996 maakte de route deel uit van de A9; na de aanleg van de Wijkertunnel werd de Velsertunnel-route hernummerd tot A22.
Juist die beperkte lengte en het gebrek aan alternatieve tunnelverbindingen maken de A22-regio zo kwetsbaar bij onderhoud. Er is geen derde oeververbinding tussen de A9 en A22 in dit deel van Noord-Holland. Rijkswaterstaat erkent dit: de aankondiging van de Wijkertunnelrenovatie voor zomer 2026 gaat gepaard met een uitgebreid communicatieplan en verkeersmanagementmaatregelen.
Maar dat neemt het probleem voor bewoners, forenzen en transporteurs niet weg. En dus is de vraag: wat kunt u doen als de hinder uw inkomen of eigendom schaadt?
Wat als u als ondernemer omzet misloopt?
Voor zelfstandigen en bedrijven die afhankelijk zijn van snel transport — denk aan horecaleveranciers, koeriersdiensten of haven-gerelateerde logistiek in IJmuiden — kan aanhoudende verkeershinder een serieuze financiële impact hebben.
In dat geval is het advies om:
- Alle vertragingen en extra kosten (brandstof, overuren, klantcompensaties) nauwkeurig bij te houden
- Schriftelijk te informeren bij Rijkswaterstaat of de gemeente of een hardheidsclausule of schadevergoedingsregeling beschikbaar is
- Juridisch advies in te winnen over de mogelijkheid tot nadeelcompensatie
De nadeelcompensatieregeling (per 1 januari 2024 vastgelegd in de Awb) biedt ondernemers een formele route om schade door rechtmatig overheidshandelen te verhalen — mits de schade buiten het normaal maatschappelijk risico valt.
Nadeelcompensatie: hoe werkt het in de praktijk?
Sinds 1 januari 2024 is de nadeelcompensatieregeling opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit geeft ondernemers een wettelijke basis om schade door rechtmatig overheidshandelen — zoals geplande wegafsluitingen — te verhalen.
De procedure:
- Dien binnen vijf jaar een verzoek in bij het bevoegd bestuursorgaan (hier: Rijkswaterstaat)
- Onderbouw uw schade met facturen, winstvergelijkingen en bewijs van de directe causaliteit met de afsluiting
- Rijkswaterstaat beoordeelt of de schade het "normaal maatschappelijk risico" overstijgt — doorgaans 15% van uw jaaromzet
- Is het bevoegd orgaan het niet eens: u kunt in bezwaar en beroep bij de bestuursrechter
Belangrijk: de drempel voor nadeelcompensatie is hoog. Kleine vertragingsschade (een paar uur per dag gedurende een week) haalt die drempel vrijwel nooit. Maar langdurige multi-week afsluitingen in de zomer van 2026, gecombineerd met bewijsbare omzetdaling, liggen anders.
Uw rechten bij een ongeluk in de file
De extra druk op de A22 vergroot ook het risico op kop-staartbotsingen. Bij een ongeluk op een overbelaste snelweg door een afsluiting elders spelen dezelfde aansprakelijkheidsregels als altijd: de rijder achteraan is in beginsel aansprakelijk tenzij aantoonbaar iets anders. Maar als de file het gevolg is van gevaarlijke omstandigheden die niet adequaat waren aangegeven, kan ook Rijkswaterstaat als wegbeheerder medeverantwoordelijk worden gesteld.
Lees ook: A27 afgesloten in 2026: wat zijn uw rechten als weggebruiker?
Wat kunt u verwachten bij de zomerse vervanging?
De grote ventilatievervangingswerkzaamheden van de Wijkertunnel staan voor de zomer van 2026 gepland en duren vermoedelijk meerdere weken. Dit betekent dat de A22-regio wekenlang onder druk zal staan.
Bent u ondernemer in de regio of rijdt u dagelijks via de A22? Dan is het verstandig nu al juridisch advies in te winnen over hoe u uw rechtspositie documenteert voor het geval er schade ontstaat. Een advocaat gespecialiseerd in bestuursrecht of aansprakelijkheidsrecht kan u adviseren over uw opties.
Lees ook: Brugwerkzaamheden in Nederland 2026: wanneer heeft u recht op schade?
Via Expert Zoom vindt u snel een advocaat of juridisch adviseur die bekend is met overheidsaansprakelijkheid en nadeelcompensatie in uw regio.
Dit artikel is informatief van aard en geen juridisch advies. Raadpleeg een advocaat voor beoordeling van uw specifieke situatie.
