Sarah JohnsonLögreglan rannsakar snyrtistofu í Hafnarfirði eftir fyllingarmeðferð
Maður á fertugsaldri lenti á sjúkrahúsi í apríl 2026 eftir fyllingarmeðferð á snyrtistofu í Hafnarfirði — og lögreglan hefur nú hafið rannsókn á mögulegum brotum á lögum um heilbrigðisþjónustu, lyfjamál og tollalög. Stofan hafði leyfi fyrir húðsárum, svo sem líkamsmálun, en ekki til að nota syrjur eða fyllingar. Málið vekur aftur upp þá spurningu sem heilbrigðisyfirvöld hafa lengi áhyggjur af: hvenær þarf maður sérmenntaðan heilbrigðisstarfsmann — og hvenær er nóg að fara á snyrtistofu?
Hvað gerðist í Hafnarfirði?
Í miðjum apríl 2026 var maður lagður inn á sjúkrahús eftir fyllingarmeðferð sem fór úrskeiðis á snyrtistofu í Hafnarfirði. Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu staðfesti að rannsókn hafi verið hafin á því hvort stofa hafi brotið gegn reglugerðum um lyfjaávísanir, innflutning efna og heilbrigðislöggjöf.
Samkvæmt lögum mega aðeins löggiltir heilbrigðisstarfsmenn nota syrjur og sprauta efnum undir húð. Stofan í Hafnarfirði hafði leyfi sem gildir fyrir húðsár — svo sem líkamsmálun og samskonar meðferðir — en það leyfi nær ekki til þess að gefa fyllingar sem krefjast nálar og inndælings á efnum neðan við húðina.
Lögreglan rannsakar nú hvort gerðar hafi verið brot gegn lyfjalögum, heilbrigðislöggjöf og hugsanlega tollalögum ef efnin sem notuð voru voru flutt inn án leyfis frá erlendu svæði. Niðurstaðan gæti haft fordæmisgildi fyrir aðrar snyrtistofur sem bjóða upp á svipaðar meðferðir án þess að hafa til þess heilbrigðisleyfi.
„Villtur Vestur" á íslenskum snyrtistofum
Velferðarnefnd Alþingis hefur þegar gert athugasemdir við ástandið. Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, formaður nefndarinnar, lýsti aðstæðunum sem víðtækt vandamál og kallaði eftir því að heilbrigðisráðherra setji reglur sem nú eru ekki til staðar. Samkvæmt rannsóknarskýrslu sem birt var í apríl 2026 hefur kona á Íslandi þjáðst af lífshættulegum fylgikvillum eftir meðferð hjá ólöggiltum aðila.
Nefndarmaðurinn benti sérstaklega á eftirfarandi galla í núverandi kerfi:
- Ekkert eftirlit með því hvaðan efnin eru fengin eða hvort þau séu samþykkt
- Engar skrár hjá Embætti landlæknis yfir fjölda fylgikvilla né kærur
- Ekkert skilgreint starfsheiti sem krefst löggildingarinnar — hverjum sem er er heimilt að kalla sig „filler-sérfræðing"
Þetta þýðir í reynd að þú sem neytandi hefur takmarkaðar upplýsingar um hvort sá aðili sem framkvæmir meðferðina hafi nokkra heilbrigðismenntun.
Þrír merki um að þú þurfir löggiltinn lækni — ekki snyrtistofu
Snyrtimerkjafræðingar, skönnum-sérfræðingar og aðrir sem kynna sig sem „filler-sérfræðingar" eru í mörgum tilvikum án heilbrigðismenntunar. Heilbrigðissérfræðingur getur meðal annars:
- Metið áhættu á grundvelli heilsufars þíns, lyfja sem þú tekur og líffræðilegra þátta — þessir þættir geta breytt því hvernig efnið breytist undir húðinni
- Notað viðeigandi efni sem samþykkt eru af Lyfjastofnun Evrópu (EMA) og eru geymd rétt við lögboðið hitastig
- Meðhöndlað fylgikvillar strax ef eitthvað fer úrskeiðis, þar á meðal gefið upp á leysefni í æð til að leysa upp fyllingu sem hefur lokað fyrir blóðflæði
Hætturnar eru raunverulegar og vel skjalaðar á alþjóðavísu: húðdrep, dýpar sýkingar, ör og — í sjaldgæfum tilvikum þar sem efnið er sprautað óvart inn í æð — blindni. Í Bretlandi, Danmörku og Noregi hafa slíkar meðferðir þegar verið settar undir strangt eftirlit löggiltra lækna. Á Íslandi er löggjafin enn að dragast á eftir framkvæmdinni.
Hvað segir landlæknirinn?
Embætti landlæknis hefur ítrekað bent á að íslenskar reglur setji skilyrði um að inngrip sem fela í sér hlutlægar breytingar á líkama krefjist þess að viðkomandi hafi viðeigandi heilbrigðismenntun. Vandinn er að eftirlit með framkvæmd þessa er afar takmarkað. Samkvæmt lögum nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn er skráning í heilbrigðisgátt og réttilega aflað leyfi skilyrði þess að mega nota lyf og tæki sem falla undir heilbrigðislöggjöf.
Embætti landlæknis heldur utan um þessa skrá og veita upplýsingar um hvort sérfræðingur sem þú ætlar að hitta hafi gilt starfsleyfi. Þessar upplýsingar eru opnar almenningi á vef stofnunarinnar: www.landlaeknir.is.
Hvað má gera núna?
Ef þú ert að íhuga snyrtilega meðferð sem felur í sér nálar eða efni sem sprautað er undir húð, mælum við með eftirfarandi skrefum:
1. Spurðu um menntun og skráningu Biðja um heilbrigðisskírteini og skráningarnúmer í heilbrigðisgátt. Sé því synjað eða svar óljóst — hættu þar.
2. Athugaðu staðinn Meðferð á löglegri heilbrigðisstofnun, ekki heimaþjónusta né snyrtistofa sem aðeins hefur leyfi fyrir húðsárum. Gott umhverfi eitt og sér er ekki trygging fyrir löglegu leyfi.
3. Leitaðu álits sérfræðings fyrst Húðlæknir eða plastlæknir getur veitt faglega ráðgjöf um hvata, gæði efna og áhættumat. Þeir geta einnig metið hvort meðferðin sem þú ert að skoða er rétt fyrir þig miðað við þína sérþarfir.
4. Berðu saman afgreiðslutíma og kynningar Ef verðið virðist mjög lágt eða meðferðin er boðin upp á tímabundnar "action" tilboðssíðum á samfélagsmiðlum, er ástæða til að vera á varðbergi. Lögleg heilbrigðisþjónusta er ekki markaðssett á þennan hátt.
Hafnarfjörðursmálið sem tækifæri til breytinga
Hafnarfjörðursmálið er líklegt til að hafa þrýstingsáhrif á Alþingi að flýta sér með reglur um snyrtilegar fyllingar á Íslandi. Velferðarnefndin hefur þegar farið fram á svör heilbrigðisráðherra og þingmenn hafa bent á að brýnt sé að innleiða eftirlit sambærilegt því sem þekkist í öðrum Norðurlöndum.
Í millitíðinni er besta vernd neytendanna að vera vel upplýstur og leita alltaf til löggilts heilbrigðisstarfsmanns. Á ExpertZoom getur þú átt samskipti við löggilda heilbrigðissérfræðinga á Íslandi sem geta metið þína stöðu og veitt faglegar ráðleggingar áður en þú tekur ákvörðun.
YMYL fyrirvari: Þessi grein er skrifuð til fróðleiksgæslu og kemur ekki í stað þess að leita til löggilts heilbrigðisstarfsmanns. Ef þú hefur þjáðst af fylgikvillum eftir snyrtilega meðferð, leitaðu strax á heilsugæsluna eða bráðamóttöku.
