Sigurður JónssonMenntamálaráðherra Íslands, Logi Einarsson, hitti fulltrúa Apple í London þann 24. apríl 2026 og krafðist þess að fyrirtækið bætti stuðning við íslensku tungumálið í iOS og öðrum stýrikerfum Apple. Ísland er eitt fárra þróaðra ríkja þar sem iOS stýrikerfið er enn án fullnægjandi tungumálastuðnings — og þetta skapar vandamál bæði fyrir einstaklinga og íslensk fyrirtæki sem þurfa að samræma stafrænar lausnir sínar.
Hvers vegna skiptir þetta máli?
Í dag er iOS stýrikerfið Apple — sem keyrir á iPhone, iPad og Mac tölvum — ekki til í íslenskri útgáfu. Þetta á sér enga hliðstæðu í samanburð við Android: Android er þegar fáanlegt á íslensku og hefur verið það í nokkur ár. Niðurstaðan er sú að íslenskumælandi notendur Apple tækja verða að nota enskt eða skandinavískt viðmót þegar þeir nýta sér stýrikerfið.
Ráðherra Einarsson mætti á fundinn ásamt fulltrúum Almannarómur, tungumálamiðstöðvar sem starfar að þróun íslensks máls í stafrænum miðlum. Á fundinum lagði hann áherslu á "jafngildan aðgang og þátttöku í nútímatækni" og benti á að tungumálastuðningur snerti grundvallarréttindi, ekki aðeins þægindin.
Samtök fatlaðs fólks á Íslandi hafa lagt fram formlegar kvartanir í tengslum við málið. Eins og talsmenn samtakanna hafa orðað það: "Fyrir fatlað fólk er skortur á íslensku á Apple tækjum ekki minniháttar tæknilegt atriði, heldur spurning um sjálfstæði og mannréttindi."
Hvað þýðir tungumálastuðningur fyrir íslensk fyrirtæki?
Þegar stór tæknirisinn eins og Apple bætir við tungumálaútgáfu, fylgja í kjölfarið breytingar sem fyrirtæki þurfa að bregðast við fljótt:
Vefsíður og tungumálastillingar. iOS-tæki senda tungumálastillingar til vefþjóna þegar vefsíður eru sóttar. Ef iOS fær íslenska viðmótsútgáfu munu vafrar senda íslensku sem fyrsta val. Vefsíður sem eru ekki stilltar með réttum tungumálastillingum (lang="is" í HTML-kóða) gætu þá birt ensku eða dönsku í stað íslensku hjá notendum sem búast við íslensku.
Forrit í App Store. Forrit sem þjóna íslenskum markaði verða að uppfylla kröfur App Store um staðbundinn tungumálastuðning. Þetta krefst íslenskrar þýðingar á kynningum, hjálpartextum og þjónustuskilmálum. Fyrirtæki sem hafa ekki þegar lokið þessari þýðingarvinnu þurfa að taka til hendinni.
Aðgengislög frá Evrópu. Ísland fylgir löggjöf Evrópusambandsins um stafrænt aðgengi, þar á meðal Evrópuaðgengislaginn (European Accessibility Act) sem tók gildi að fullu 28. júní 2025. Löggjöfin skyldar fleiri flokka þjónustuaðila til að uppfylla aðgengisstaðla. Þegar tungumálastuðningur verður til staðar í iOS mun þrýstingurinn á íslensk fyrirtæki aukast til að tryggja fullt aðgengi á íslensku.
Leitarvefsbestun (SEO). Íslenskt efni á vefsíðum fær hærri þyngd í leitarniðurstöðum þegar iOS-notendur leita á íslensku. Þetta er tækifæri fyrir fyrirtæki sem hafa þegar fjárfest í íslensku SEO-efni.
Þjónustuskilmálar og persónuvernd. Þegar tungumálastuðningur breytist uppfæra stór tæknifyrirtæki oft þjónustuskilmála sína. Íslensk fyrirtæki sem nota Apple þjónustur í rekstri sínum þurfa að vera meðvituð um hvort þessar uppfærslur séu aðgengilegar á íslensku — og hvort lagalegar skyldur þeirra gagnvart viðskiptavinum breytist í kjölfarið. Ráðgjafi í upplýsingatækni getur hjálpað við mat á þessum þáttum.
Hvað mæla IT-sérfræðingar með?
Upplýsingatæknisérfræðingar sem þjóna íslenskum fyrirtækjum hvetja til þess að hefjast handa við undirbúning þegar í stað, óháð því hvenær Apple bregst við óskum ráðherrans:
Skoðaðu HTML-tungumálastillingar. Gakktu úr skugga um að allar síður vefsíðunnar innihaldi réttan lang-eiginleika í HTML-haus (<html lang="is">). Þetta er ein einfaldasta aðgerðin og hefur bein áhrif á hvernig leitarvélar og vafrar meðhöndla efnið.
Farðu yfir þýðingar á vefsíðu og forritum. Margar íslenskar vefsíður eru í blöndu af íslensku og ensku. Þegar iOS-notendur biðjast um íslenska útgáfu og hún er ekki til staðar, getur það leitt til trúverðugleikataps hjá viðskiptavinum.
Mettu þarfir á aðgengissviði. WCAG 2.1 leiðbeiningar um aðgengilegt efni mæla með skýrum tungumálaskilgreiningum og textasamhæfðu aðgengi. Þetta verður sífellt mikilvægara í ljósi Evrópulöggjafar sem krefst þess af fleiri flokkum þjónustuaðila.
Hlustaðu á upplýsingatæknisérfræðing. Stafrænar breytingar í tengslum við tungumálastuðning geta verið flóknar, sérstaklega þegar um er að ræða gömul kerfi eða sett saman lausnir. Sérfræðingur getur metið hvernig núverandi kerfi þín standa sig og hvort þörf sé á uppfærslu áður en iOS-breytingarnar verða þær.
Til að fá ráðleggingar frá IT-sérfræðingi er hægt að hafa samband í gegnum Expert Zoom — Gervigreind og tækni á Íslandi 2026.
Hvert stefnir málið?
Ísland er ekki eina ríkið sem þrýstir á Apple í tungumálamálum. Ríki eins og Wales, Katalónía og Faröeyjar hafa gert það á undanförnum árum. Í sumum tilvikum hafa árangursrík samstarf við tæknifyrirtæki leitt til þess að tungumálastuðningur bæddist við á stuttum tíma — í öðrum tilvikum taka samningaviðræður ár.
Almannarómur hefur gefið út Tungumálatæknilegar áætlanir 2024–2026 með skýrum markmiðum um stafræna íslenska tungu. Samkvæmt Stjórnarráði Íslands er þetta hluti af víðtækara starfi til að tryggja að íslenska lifi og dafni í stafrænum heimi þar sem enska og stór tungumál ríkja á flestum sviðum.
Það er óvíst hvenær — eða hvort — Apple bregst við á þeim tímaskalanum sem ráðherrann óskar eftir. En fyrir íslensk fyrirtæki gildir það sama og alltaf: þau sem eru tilbúin fyrir breytingar fara best úr því þegar þær koma.
Athugasemd: Þessi grein er til almennrar fræðslu og kemur ekki í stað faglegrar IT-ráðgjafar um stafræna þróun eða lagalegar skuldbindingar um aðgengi.
