Sophie BoschOp 14 april 2026 leggen naar schatting 160.000 Nederlandse rijksambtenaren het werk neer. FNV, CNV, AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid roepen op tot een nationale 24-uursstaking, als reactie op de nullijn die het kabinet hanteert voor salarisverhoging bij de rijksoverheid.
Waarom staken 160.000 ambtenaren op 14 april?
De vakbonden eisen een loonsverhoging van minimaal 6 procent voor rijksambtenaren in 2026. Het kabinet houdt vast aan een nullijn — geen loonsstijging — terwijl collega's bij gemeenten, politie en veiligheidsregio's wél verhogingen hebben gekregen. De onderhandelingen, die in november 2025 van start gingen, zijn vastgelopen.
Stakingsacties vinden plaats in Groningen, Utrecht, Apeldoorn, Rotterdam, Eindhoven, Amsterdam en Maastricht. Eerder, op 3 maart 2026, vond al een eerste landelijke staking van rijksambtenaren plaats — maar het kabinet bewoog niet.
De FNV stelt dat de koopkracht van ambtenaren al jaren uitgehold wordt. Wie werkzaam is bij de rijksoverheid verdient gemiddeld minder dan vergelijkbare functies in de marktsector. Dat leidt tot uitstroom van talent bij uitvoerende diensten zoals de Belastingdienst, de Douane en het UWV.
Wat zijn uw rechten als werknemer bij een staking?
Deelnemen aan een rechtmatige staking is een grondrecht in Nederland, verankerd in artikel 6 van het Europees Sociaal Handvest. Toch weten veel werknemers niet wat hen te wachten staat als ze het werk neerleggen.
Loon tijdens staking: Wie staakt, heeft geen recht op loon voor de staakdagen. De vakbond kan een stakingsuitkering verstrekken, maar dat is afhankelijk van het lidmaatschap en de regels van de bond.
Ontslag wegens staking: Een werkgever mag u niet ontslaan omdat u heeft deelgenomen aan een rechtmatige staking. Dat geldt ook voor disciplinaire maatregelen als gevolg van stakingsdeelname. Doet uw werkgever dit toch, dan is sprake van een kennelijk onredelijk ontslag of een schending van het stakingsrecht — met recht op schadevergoeding.
Niet-leden: Ook werknemers die geen vakbondslid zijn, mogen deelnemen aan een door de vakbond uitgeroepen staking. Zij hebben geen recht op een stakingsuitkering, maar zijn wel beschermd tegen sancties van de werkgever.
Nieuwe arbeidsrechtregels in 2026
Het arbeidsrecht in Nederland is in 2026 op een aantal punten gewijzigd. Werknemers profiteren van:
- Minimumloon van 14,71 euro per uur (per 1 januari 2026), een stijging van 2,16 procent ten opzichte van 2025.
- Gelijke rechten voor uitzendkrachten: Uitzendkrachten hebben recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als vaste werknemers, een recht dat per 1 januari 2026 versterkt is ingevoerd.
- Pay Transparency Directive: Per 7 juni 2026 verplicht Europese wetgeving werkgevers tot meer transparantie over beloningsverschillen, met nadruk op gelijke beloning voor mannen en vrouwen.
- Wet VBAR: Verwacht in juli 2026 — een wettelijk vermoeden van werknemersstatus voor zzp'ers die minder dan 36 euro per uur verdienen.
Volgens CBS-data is het vakbondslidmaatschap in Nederland gedaald naar 15 procent van de beroepsbevolking. Bij de rijksoverheid en het onderwijs liggen de percentages hoger, maar de algehele tendens is een verdunning van de collectieve onderhandelingsmacht.
Wanneer heeft u een advocaat nodig bij arbeidsconflicten?
Een staking is soms het begin van een langer arbeidsconflict. Of u nu ambtenaar bent, zzp'er of werknemer in het bedrijfsleven — er zijn situaties waarbij juridische bijstand essentieel is:
- Uw werkgever dreigt met ontslag na stakingsdeelname
- U heeft een arbeidsconflict over loon, functiewijziging of re-integratie
- Uw arbeidsovereenkomst is onduidelijk over werktijden, overwerk of bonus
- U bent als zzp'er door de Belastingdienst als werknemer aangemerkt (Wet VBAR)
- Uw cao-recht wordt door de werkgever niet correct toegepast
Een arbeidsrechtadvocaat kan uw situatie beoordelen, uw rechten uitleggen en — als het zover komt — uw belangen vertegenwoordigen bij de rechter of de kantonrechter. In cao-kwesties kan ook de vakbond een rol spelen, maar bij individuele arbeidsconflicten is een advocaat die exclusief voor u werkt onmisbaar.
Wat als uw werkgever u onder druk zet?
Een grijs gebied dat advocaten regelmatig tegenkomen: de werkgever die niet expliciet dreigt met ontslag, maar wél subtiel druk uitoefent. Denk aan een manager die vraagt om op 14 april aanwezig te zijn "voor de continuïteit van de dienstverlening", of een mail die alle medewerkers aanspoort om niet deel te nemen. Dit soort druk is formeel niet toegestaan als daarmee het stakingsrecht wordt beperkt.
Als u hierover twijfelt, kunt u contact opnemen met uw vakbond (als u lid bent) of met een onafhankelijke advocaat. Documenteer de communicatie van uw werkgever — screenshots van e-mails of chats kunnen later als bewijsmateriaal dienen.
Let ook op de situatie na de staking. Wordt u belast met extra taken als "straf" voor uw afwezigheid? Worden u promoties of projecten onthouden? Dit kan discriminatie op grond van vakbondslidmaatschap of stakingsdeelname zijn — een schending van artikel 6 van het Europees Sociaal Handvest, waarvoor u compensatie kunt eisen.
Wat nu, op de dag van de staking?
Als u op 14 april niet kunt of wil staken, maar toch problemen ervaart op de werkvloer als gevolg van de staking, heeft u ook rechten. Vervangend werk opgedragen krijgen buiten uw functieomschrijving, overwerkverplichting of druk om niet deel te nemen aan de staking: dit kan een schending van uw arbeidscontract of cao zijn.
Neem contact op met een arbeidsrechtadvocaat als u twijfelt over uw rechten — of als u al in een conflict zit. Op ExpertZoom kunt u direct een gespecialiseerde advocaat arbeidsrecht raadplegen, ook als u geen vakbondslid bent.
Juridische noot: Dit artikel is informatief van aard en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is uniek — raadpleeg een gekwalificeerde advocaat voor uw specifieke geval.
