Ryan Condal verlengt HBO-deal tot 2029: wat betekent een exclusief showrunnercontract?

Ryan Condal verlengt zijn exclusieve HBO-deal tot 2029: in mei 2026 verlengde de showrunner en mede-bedenker van House of the Dragon zijn contract met het Amerikaanse premiumnetwerk voor de derde keer. Een exclusieve overall deal van dit kaliber zet Nederlandse creatieve professionals aan het denken — wat staat er eigenlijk in zulke contracten, en welke rechten behoudt de maker?

Ryan Condal en HBO: een deal die steeds groter wordt

Ryan Condal is de showrunner achter House of the Dragon, het succesvolle Game of Thrones-prequel dat in 2022 debuteerde op HBO. Zijn eerste exclusieve deal met het netwerk dateert uit 2020, gevolgd door een eerste verlenging in 2022 na het indrukwekkende debuutseizoen. In mei 2026 werd de deal wederom verlengd — ditmaal tot en met 2029.

Dit betekent dat Condal minstens tot 2029 exclusief voor HBO werkt. Terwijl hij seizoen 3 van House of the Dragon begeleidt — dat op 21 juni 2026 in première gaat — schrijft hij tegelijkertijd al aan het vierde en laatste seizoen van de serie. Na afloop van House of the Dragon heeft Condal nog voldoende looptijd op zijn deal om nieuwe projecten voor HBO te ontwikkelen.

Maar wat betekent zo'n exclusieve overall deal eigenlijk voor iemand als Condal? En wat kunnen Nederlandse schrijvers, regisseurs, en andere creatieve professionals hiervan leren?

Wat is een *overall deal* precies?

Een overall deal — ook wel een exclusieve outputdeal of exclusief dienstverband voor freelancers — is een contract waarbij een producent, netwerk of studio een creatief talent vastlegt voor een bepaalde periode. Gedurende die periode mag de maker in principe niet voor andere partijen werken zonder toestemming van de contractpartner.

In de Amerikaanse entertainmentindustrie zijn zulke deals gangbaar voor A-list showrunners en producers. De voordelen voor de maker:

• Financiële zekerheid: een vast inkomen, los van het succes van individuele projecten
• Middelen en support: toegang tot het netwerk, zijn productiefaciliteiten en zijn deal-structuur
• Status: een overall deal bij HBO signaleert dat je als toptalent geldt

Voor het netwerk biedt de deal exclusiviteit en prioriteit op de beste ideeën van de maker.

Auteursrecht: wat behoudt Condal van zijn eigen creatie?

Dit is de kern van de vraag die veel Nederlandse creatieve professionals bezighoudt: als je een exclusieve deal sluit, ben je dan ook je intellectuele eigendom kwijt?

In het geval van House of the Dragon ligt het genuanceerd. Het basismateriaal — de wereld van Westeros en het bronboek Fire & Blood van George R.R. Martin — was al eigendom van HBO via een licentieovereenkomst met Martin. Condal bracht de creatieve uitvoering, de scenariostructuur en de storyarc.

In de Nederlandse auteursrechtpraktijk geldt als hoofdregel: de maker is de auteursrechthebbende, tenzij contractueel anders is overeengekomen. Bij werknemers in dienst van een werkgever gelden andere regels — dan kan de werkgever de auteursrechten claimen. Maar bij freelancers en zelfstandige creatieven is dit genuanceerder. Een exclusieve deal die lijkt op een arbeidsovereenkomst kan door een rechter worden herclassificeerd, met gevolgen voor de auteursrechtverdeling.

Zie ook hoe contractrecht in de entertainmentindustrie werkt bij Bradley Cooper: schrijven én regisseren voor Ocean's-prequel — een vergelijkbaar geval van een creatief die meerdere rollen combineert in één project.

De valkuilen van exclusieve creatieve contracten

Juist bij dit soort langlopende deals schuilen risico's die zonder juridisch advies over het hoofd worden gezien:

1. Scope-creep in exclusiviteit Veel contracten definiëren exclusiviteit breed. Een bepaling als "alle creatieve werkzaamheden in de audiovisuele sector" kan betekenen dat je geen artikel in een vakblad mag schrijven, geen gastcollege mag geven voor eigen rekening, of geen pitch op een festival mag doen.

2. Revenuerights en residuals In de VS zijn zogenaamde residuals — doorbetaling bij herhalingsuitzendingen of internationale verkoop — onderdeel van vakbondsafspraken (WGA). In Nederland bestaat geen vergelijkbaar systeem, waardoor Nederlandse schrijvers en regisseurs deze aanspraken contractueel zelf moeten vastleggen.

3. Morele rechten Het Nederlandse auteursrecht kent sterke morele rechten: het recht op naamsvermelding en het recht om te verzetten tegen verminking van het werk. Die rechten zijn niet overdraagbaar, maar kunnen contractueel wel worden beperkt. Denk aan bepalingen die de producent toestaan om het script te wijzigen zonder goedkeuring van de oorspronkelijke auteur.

4. Opzegging en non-compete Een exclusieve deal van drie jaar met een breed non-concurrentiebeding kan een creatieve professional in ernstige problemen brengen bij vroegtijdige beëindiging. De opzegtermijnen en de reikwijdte van het non-concurrentiebeding verdienen bijzondere aandacht.

Meer over de juridische risico's bij entertainmentcontracten leest u in Margot Robbie vervangt Johnny Depp in Pirates of the Caribbean: contractrecht in Hollywood uitgelegd.

De Nederlandse context: zzp'ers en creatieve contracten

Voor Nederlandse freelancers in de creatieve sector — schrijvers, regisseurs, scenaristen, fotografen, muzikanten — zijn exclusieve contracten een groeiend fenomeen. Streamingdiensten als Netflix, Disney+, en Videoland NL sluiten steeds vaker meerjarige deals met Nederlands talent.

Toch ontbreekt in Nederland de vakbondsbescherming die Amerikaanse collega's via de WGA of DGA genieten. Dat maakt individuele contractonderhandelingen cruciaal. Volgens de Auteurswet geldt in Nederland een sterk beschermingsstelsel voor makers, maar dat beschermt u alleen als de contractuele bepalingen niet verder gaan dan wat de wet toestaat.

Sluit je als zelfstandig creatief een exclusieve deal met een platform of producent, dan gelden bovendien de regels rondom schijnzelfstandigheid. Belastingdienst en rechters kijken naar de feitelijke verhouding: als u feitelijk als werknemer functioneert, kan uw zzp-status worden aangevochten.

Wanneer hebt u een advocaat nodig?

Niet elke creatieve professional heeft de dealcapaciteit van Ryan Condal en een team van agenten en advocaten achter zich. Toch zijn er situaties waarbij juridisch advies geen overbodige luxe is:

• Bij contracten met een looptijd van meer dan één jaar
• Als exclusiviteit breed wordt gedefinieerd en uw andere inkomstenbronnen raakt
• Wanneer intellectuele eigendomsrechten worden overgedragen aan de wederpartij
• Bij opname van een non-concurrentiebeding
• Als residuals of royalties niet contractueel zijn vastgelegd

Een gespecialiseerde advocaat in entertainment- en auteursrecht kan de kleine lettertjes doorlichten, onredelijke clausules aanwijzen en een betere balans in het contract onderhandelen.

Let op: dit artikel heeft een informatief karakter en is geen juridisch advies. Raadpleeg een advocaat voor advies over uw specifieke situatie.

Op Expert Zoom vindt u gespecialiseerde advocaten in auteursrecht en contractrecht die u verder kunnen helpen met creatieve contractvraagstukken.