Maike Meijer's film 'Wen er maar aan': wanneer zijn overgangsklachten een reden om naar de huisarts te gaan?

Op 8 oktober 2026 verscheen de Nederlandse bioscoopfilm 'Wen er maar aan' van actrice en schrijfster Maike Meijer, die zelf de hoofdrol vertolkt: een vrouw van bijna vijftig die midden in de overgang zit, haar rol in een politieserie verliest en thuis steeds meer het gevoel heeft onzichtbaar te worden. De film was al voor de officiële première een publiekshit in de voorvertoningen. Maar voor de meer dan 1,5 miljoen Nederlandse vrouwen die zich op dit moment in de overgang bevinden, was de herkenning de eigenlijke klapper — en de vraag die velen sindsdien stellen, is niet alleen: wanneer draait de film bij mij in de buurt? De vraag is: wanneer ga ik eindelijk naar de dokter?

De overgang in Nederland: feiten die elke vrouw zou moeten kennen

De menopauze begint in Nederland gemiddeld op 51 jaar, maar de perimenopauze — de aanloop naar de laatste menstruatie — kan al vanaf het vijfenveertigste levensjaar starten. Gemiddeld duurt de volledige overgangsperiode vier tot acht jaar. Dat betekent dat een vrouw van 45 tot haar begin zestig te maken kan krijgen met wisselende klachten.

Volgens de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) ervaart 75 tot 80 procent van de vrouwen opvliegers of nachtelijk zweten. Andere veelgehoorde klachten zijn slaapproblemen (bij circa 60 procent), stemmingswisselingen en prikkelbaarheid (45 procent), concentratieproblemen en vergeetachtigheid (40 procent), gewrichts- en spierpijn (35 procent) en vaginale droogheid (30 procent).

Ondanks deze hoge percentages gaat slechts één op de drie vrouwen met overgangsklachten naar de huisarts. De overige twee derde wacht, plukt kruidenpreparaten uit de drogisterij of hoopt dat de klachten vanzelf verdwijnen. Dat is precies het patroon dat Maike Meijer in haar film zichtbaar maakt: haar personage probeert door te gaan, te functioneren, te doen alsof — terwijl de klachten haar stilletjes ondermijnen.

Waarom wachten de meeste vrouwen te lang?

Er zijn drie terugkerende redenen waarom vrouwen te laat professionele hulp zoeken bij overgangsklachten.

Ten eerste is er de normalisering: "het hoort erbij, het gaat vanzelf over." Dat klopt deels — maar bij ernstige klachten verdwijnen die niet vanzelf, en onbehandelde symptomen kunnen vier tot tien jaar aanhouden.

Ten tweede leeft de angst voor hormoontherapie. Sinds een omstreden studie uit 2002 bestond er onterechte terughoudendheid over hormoonvervangende therapie (HRT). De herziene NVOG-richtlijnen uit 2023 trokken die conclusies grotendeels recht: voor vrouwen zonder specifieke risicofactoren (zoals een voorgeschiedenis van bepaalde hormoonafhankelijke tumoren of bloedstollingsstoornissen) is HRT veilig en effectief. Voor de overige vrouwen bestaan goed werkende alternatieven.

Ten derde speelt schaamte een rol. De overgang is in Nederland — anders dan in veel Angelsaksische landen — nog steeds een onderwerp dat vrouwen liever niet bespreken op het werk of bij de dokter. De film van Meijer doorbreekt dat taboe openlijk.

De maatschappelijke kosten van onbehandelde overgangsklachten zijn aanzienlijk. Onderzoek van het UMC Utrecht (2024) toonde aan dat vrouwen met ernstige overgangsklachten gemiddeld 2,4 meer verzuimdagen per maand hebben dan vrouwen zonder klachten. Op jaarbasis komt dat neer op bijna dertig dagen extra verzuim per persoon — een kostenpost van gemiddeld €3.200 per werkgever, en een verlies aan levenskwaliteit dat niet in cijfers te vatten is. Toch zien werkgevers overgangsklachten zelden als een gezondheidsthema waarvoor begeleiding beschikbaar wordt gesteld.

Stel: Sandra uit Utrecht — 48 jaar, drie maanden geen slaap

Neem het geval van Sandra, 48 jaar, parttime leerkracht in Utrecht. Al drie maanden slaapt ze gemiddeld vijf uur per nacht door nachtelijk zweten. Overdag kampt ze met concentratieproblemen en onverklaarbare huilbuien. Ze twijfelt om te bellen: "Is dit niet gewoon iets waar je aan went?"

Als Sandra blijft wachten: Na zes maanden verergeren haar slaapproblemen. Ze verzuimt gemiddeld vier dagen per maand — een loonverlies van circa €240 per maand bij een deeltijdsalaris. Na achttien maanden verliest ze haar bijbaantje als bijlesdocent (€350 per maand), omdat klanten haar betrouwbaarheid in twijfel trekken. Totaal gemist inkomen over achttien maanden: ruim €10.600. Haar klachten zijn intussen niet behandeld en mogelijk verergerd.

Als Sandra naar de huisarts gaat: Bij het eerste consult (gratis via de basisverzekering, geen eigen risico) stelt de huisarts de diagnose perimenopauze. Ze start met een hormoonpleister (circa €18 per maand; afhankelijk van de aanvullende polis deels vergoed). Na acht weken zijn haar nachtelijk zweten en slaapproblemen met meer dan 80 procent afgenomen. Haar verzuim daalt naar nul. De totale behandelkosten over achttien maanden bedragen bij niet-vergoeding €324. Netto voordeel van ingrijpen: meer dan €10.000.

Het omslagpunt: Als uw overgangsklachten meer dan vier aaneengesloten weken aanhouden en uw dagelijks functioneren beïnvloeden — uw werk, uw relatie, uw slaap — is dat het signaal om een afspraak te maken. De drempel is lager dan veel vrouwen denken: een huisartsenconsult voor overgangsklachten valt buiten het eigen risico en is dus kosteloos.

Wat doet een huisarts als u met overgangsklachten binnenloopt?

Een consult voor overgangsklachten duurt doorgaans tien tot twintig minuten. De huisarts brengt uw klachtenpatroon, medische voorgeschiedenis en levensstijl in kaart. Op basis daarvan kiest u samen een aanpak.

De meest gebruikte behandelopties in 2026:

Hormoonvervangende therapie (HRT): Effectief bij 85 tot 90 procent van de vrouwen voor opvliegers en nachtelijk zweten. Beschikbaar als pleister, gel of pil. Kosten: €15 tot €25 per maand, al dan niet vergoed via aanvullende verzekering.

Niet-hormonale medicatie: Voor vrouwen voor wie HRT niet geschikt is, bestaan medicijnen op basis van SSRI's of SNRI's die opvliegers significant verminderen. Kostprijs vergelijkbaar met HRT.

Cognitieve gedragstherapie (CGT): Specifiek voor overgangs-gerelateerde slaapproblemen en stemmingswisselingen. Aantoonbaar effectief in meerdere RCT-studies. Deels vergoed via aanvullende polis.

Leefstijlbegeleiding: Gerichte adviezen over voeding (met name soja-isoflavonen en calcium), beweging (krachttraining vertraagt botverlies) en slaaphygiëne kunnen klachten met 30 tot 50 procent verminderen.

Bij verwijzing naar een gynaecoloog geldt uw eigen risico (€385 in 2026). Maar voor de meeste vrouwen is de huisarts al voldoende. Veel zorgverzekeraars vergoeden overgangsbehandelingen — inclusief HRT — volledig of gedeeltelijk via de aanvullende verzekering; check uw polis.

Op thuisarts.nl/overgang, het officiële patiënteninformatieplatform van huisartsen in Nederland, vindt u een betrouwbaar overzicht van overgangsklachten en de richtlijnen voor wanneer professionele hulp noodzakelijk is.

Drie signalen dat u nu een afspraak moet maken

U hoeft de film van Meijer niet te zien om uzelf erin te herkennen. Maak deze week een afspraak bij uw huisarts of een gespecialiseerde arts als u:

1. Meer dan drie nachten per week slecht slaapt door opvliegers of nachtelijk zweten — en dat al langer dan vier weken
2. Stemmingswisselingen of prikkelbaarheid ervaart die uw werk, relatie of sociale contacten zichtbaar beïnvloeden
3. Lichamelijke klachten heeft (gewrichtspijn, vermoeidheid, vaginale klachten) die niet verbeteren en waarvoor u geen andere oorzaak kent

Een eerste huisartsenconsult is gratis. Het kost u niets om te bellen, maar het kan u — zoals Sandra's voorbeeld laat zien — duizenden euro's en maanden van onnodig lijden besparen. Vraag bij het maken van uw afspraak expliciet om een consult over 'overgangsklachten', zodat de huisarts voldoende tijd reserveert voor een volledig gesprek. De meeste praktijken plannen hiervoor een dubbel consult van twintig minuten in.

Herkent u de klachten van een vriendin of partner in dit verhaal? Voor eerder gepubliceerde inzichten over gezondheid en professioneel ouder worden leest u ook: Angela Groothuizen lanceert 'Sexy Sixty': wat leer je van vrouwen die gezond ouder worden?

Let op: dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een huisarts of specialist voor een persoonlijke diagnose en behandeling.