David BakkerKoningin Paola van België vierde in februari 2026 haar verjaardag in Italië — zonder haar kinderen, zonder officiële vertegenwoordigers, alleen in het gezelschap van haar man, voormalig koning Albert II. Het beeld dat Belgische media schetsen is dat van een koppel dat zich bewust heeft teruggetrokken uit het publieke leven, ver van Brussel en van de huidige koninklijke familie. Voor erfrecht- en vermogensspecialisten werkt dit een bekende vraag in de hand: hoe bescherm jij je eigen vermogen als een relatie verandert?
Paola en Albert: een stap terug uit het licht
Koningin Paola (86) en de voormalige koning Albert II (91) verbleven de afgelopen maanden grotendeels in het buitenland, ver weg van het Belgische hof. De verhouding met hun zoon, de huidige koning Filip, en de rest van de koninklijke familie wordt in Belgische media omschreven als gespannen. In 2018 leed Paola een milde beroerte in Venetië, waarvan zij volledig hersteld is.
Het verhaal van Paola en Albert is niet in de eerste plaats een erfeniskwestie — maar het roept wel fundamentele vragen op die in elk huishouden relevant zijn: wat gebeurt er met ons gezamenlijk vermogen als omstandigheden veranderen? Wie beslist wat, als een van de partners niet meer in staat is dat zelf te doen?
De stille kwetsbaarheid van koppels zonder vermogensplan
In Nederland beschikken miljoenen koppels — gehuwd of samenwonend — over gezamenlijk bezit: een huis, spaargeld, beleggingen, een onderneming. Maar slechts een minderheid heeft een actueel testament of een samenlevingscontract dat aansluit bij de huidige situatie.
Dat is een groter risico dan de meeste mensen beseffen.
Wanneer een van de partners overlijdt, arbeidsongeschikt wordt, of wanneer de relatie eindigt, kan het ontbreken van een duidelijk vermogensplan leiden tot langdurige juridische conflicten, onverwachte belastingaanslagen en soms zelfs gedwongen verkoop van de gezamenlijke woning.
Financieel planners en advocaten in Nederland zien dit patroon keer op keer: koppels die jarenlang samen hebben opgebouwd, maar nooit hebben nagedacht over wat er met dat opgebouwde vermogen moet gebeuren als de situatie verandert.
Wat regelt u eigenlijk als u niets regelt?
Als er geen testament is, geldt in Nederland het wettelijk erfrecht. Dat klinkt veilig — maar is het dat ook?
Het wettelijk erfrecht bepaalt dat bij overlijden het vermogen toekomt aan de langstlevende partner én de kinderen. De langstlevende krijgt het bezit, maar kinderen hebben direct een vordering op de nalatenschap — een vordering die opeisbaar wordt op het moment dat ook de langstlevende overlijdt. In de praktijk kan dit betekenen dat de langstlevende partner verplicht is om bepaalde bezittingen te liquideren als de kinderen hun aandeel opeisen.
Wat een vermogensplan wél regelt:
- Testament op maat: wie erft wat, en onder welke voorwaarden?
- Volmacht bij wilsonbekwaamheid: wie neemt beslissingen als u dat zelf niet meer kunt?
- Schenkingsstrategie: hoe geeft u vermogen over tijdens uw leven op de meest fiscaal gunstige manier?
- Bescherming van de langstlevende partner: voorkomen dat kinderen de verkoop van de gezamenlijke woning kunnen afdwingen
Het verschil tussen gehuwd en samenwonend
Een veelgemaakte fout is de aanname dat samenwonende partners dezelfde rechten hebben als gehuwden. Dat klopt niet.
Samenwonende partners zonder samenlevingscontract of testament erven in principe niets van elkaar. Het vermogen gaat naar de wettelijke erfgenamen — de kinderen of, als er geen kinderen zijn, de ouders of broers en zussen van de overledene. Pas met een notarieel testament of samenlevingscontract is de partner juridisch beschermd.
Voor koppels met een leeftijdsverschil, gezinnen met kinderen uit eerdere relaties, of mensen met een eigen bedrijf is dit bijzonder relevant. De complexiteit van het vermogen vraagt om maatwerk — en dat maatwerk levert een financieel adviseur of advocaat gespecialiseerd in erfrecht.
Wanneer een financieel adviseur of advocaat inschakelen?
U hoeft niet te wachten op een crisis. Sterker nog: de beste momenten om uw vermogenspositie te laten doorlichten zijn juist de rustige, voorspelbare momenten in uw leven.
Typische triggers voor een gesprek met een vermogensspecialist of advocaat:
- U gaat samenwonen of trouwen
- U koopt gezamenlijk onroerend goed
- U of uw partner bereikt de pensioengerechtigde leeftijd
- U krijgt een erfenis of schenking van uw eigen ouders
- U start een eigen bedrijf
- Uw financiële situatie verandert significant (positief of negatief)
- U heeft uw testament voor het laatst meer dan vijf jaar geleden bijgewerkt
Op Expert Zoom kunt u een financieel adviseur of advocaat vinden die gespecialiseerd is in vermogensplanning en erfrecht — ook voor een online eerste gesprek.
De les van Paola: zelfs koninklijke families regelen het niet altijd perfect
Het verhaal van koningin Paola en Albert laat zien dat zelfs mensen met enorme middelen en professionele adviseurs om zich heen kunnen leven in situaties die — vermogenstechnisch gezien — complexer zijn dan nodig.
Voor gewone Nederlanders geldt dat in versterkte mate. Zonder de hulp van een notaris, een financieel adviseur of een erfrecht-advocaat blijft het vermogen dat u uw hele leven heeft opgebouwd, kwetsbaar voor onverwachte omstandigheden.
Een testament opstellen kost gemiddeld een paar honderd euro. De gemoedsrust die het oplevert — voor uzelf en voor uw partner — is onbetaalbaar.
Juridische noot: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen juridisch of financieel advies. Raadpleeg altijd een gecertificeerde professional voor uw persoonlijke situatie.
