David BakkerKoningin Máxima vertrekt op 13 april 2026 naar de Verenigde Staten voor een driedaags staatsbezoek aan Philadelphia, Washington D.C. en Miami. Terwijl het koningshuis internationale betrekkingen onderhoudt, roept het nieuws een vraag op die veel Nederlanders liever vermijden: hoe zit ons eigen erfrecht eigenlijk in elkaar?
Het staatsbezoek: meer dan protocollaire plichtplegingen
Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima bezoeken de VS van 13 tot 15 april 2026. In Philadelphia bezoeken zij Independence Hall en de Liberty Bell, als eerbetoon aan de 250ste verjaardag van de Amerikaanse onafhankelijkheid. De Nederlandse rol in de Amerikaanse Revolutie — via de lening van de stad Amsterdam aan de jonge republiek — staat centraal in het programma.
In Washington D.C. staan gesprekken gepland met president Trump en een diner in het Witte Huis, gevolgd door een bezoek aan Miami. Het staatsbezoek wordt breed uitgemeten in de Nederlandse media, met als resultaat dat "koningin" wekenlang hoog scoort in de Google Trends-data voor Nederland in april 2026.
Maar terwijl Máxima diplomatieke bruggen bouwt, zijn er dichter bij huis ook bruggen te bouwen — namelijk tussen wat mensen over erven weten en wat ze zouden moeten weten.
Wat het koninklijk erfrecht ons leert over nalatenschap
Koninklijke families regelen hun erfopvolging via grondwet en wet. Artikel 12 van de Grondwet bepaalt de volgorde van troonopvolging; testament en beschikking spelen daarbinnen een beperkte rol. Voor gewone burgers is het precies omgekeerd: de wet regelt een basisverdeling, maar wie afwijkend wil verdelen, moet dat actief vastleggen via een notarieel testament.
Zonder testament — en dat geldt voor ruim 60 procent van de Nederlanders — verdeelt de wet de nalatenschap automatisch via het wettelijk erfrecht. Dat betekent: kinderen en de langstlevende echtgenoot erven samen, maar de kinderen kunnen hun deel pas opeisen bij overlijden van de langstlevende. De langstlevende krijgt een wettelijke verdeling opgelegd tenzij anders is afgesproken.
De problemen beginnen wanneer de situatie complexer is: samengestelde gezinnen, kinderen uit eerdere relaties, een woning die niet kan worden gesplitst, of schulden die onverwacht opduiken.
Juridische disclaimer: Dit artikel biedt algemene informatie over erfrecht en vormt geen juridisch advies op maat. Raadpleeg een gespecialiseerde advocaat of notaris voor uw persoonlijke situatie.
Drie situaties waarin het mis kan gaan zonder planning
Samengesteld gezin. U heeft kinderen uit een eerdere relatie en bent hertrouwd. Uw nieuwe partner heeft recht op de wettelijke verdeling, maar uw kinderen uit de eerste relatie zijn formeel erfgenamen. Zonder testament of stiefoudertestament kunnen er snel conflicten ontstaan over wie wat erft — en wanneer.
Onderneming of woning. Een eigen bedrijf of een koopwoning maakt de nalatenschap illiquide. Als meerdere erfgenamen recht hebben op een deel van de waarde maar het bezit niet eenvoudig te splitsen is, kan dit leiden tot gedwongen verkoop of langdurige juridische procedures.
Schulden en aansprakelijkheid. Erfgenamen die een nalatenschap aanvaarden, nemen ook de schulden over. Wie niet tijdig de erfenis beneficiair aanvaardt — dat wil zeggen: met beperkte aansprakelijkheid — riskeert aangesproken te worden voor schulden die hoger zijn dan de baten.
Wat een advocaat voor u kan betekenen
Een advocaat gespecialiseerd in erfrecht biedt meer dan het opstellen van een testament — dat is de taak van de notaris. De advocaat treedt op wanneer de belangen conflicteren: bij betwisting van een nalatenschap, bij rechtszaken over een onterving, bij het aanvechten van een testament waarvan de geldigheid wordt betwijfeld.
In de praktijk werken advocaat en notaris samen in complexe erfeniszaken. De notaris legt vast, de advocaat verdedigt.
Concrete situaties waarbij juridische bijstand onmisbaar is:
- Een erfgenaam die meent te zijn benadeeld of onterfd
- Een nalatenschap waarbij de verdeling niet overeenkomt met de verwachting
- Internationale nalatenschappen — als de overledene bezittingen had in meerdere landen
- Geschillen over de geldigheid van een testament
Koningsdag staat voor de deur: een praktische overweging
Op 27 april 2026 viert Nederland Koningsdag in Dokkum. Feest, maar ook een moment waarop veel mensen even stilstaan bij wat ze nalaten aan de volgende generatie. Niet omdat het somber is, maar omdat het een daad van zorg is.
Bent u een van de ruim 60 procent Nederlanders zonder testament? Of heeft u een testament dat meer dan vijf jaar oud is en sindsdien niet is herzien? Dan is een gesprek met een erfrecht-specialist de logische volgende stap. Omstandigheden veranderen — wetgeving ook.
Hoe werkt de wettelijke verdeling in de praktijk?
Het Nederlandse erfrecht werkt voor echtparen zonder testament via de zogenaamde wettelijke verdeling. Bij overlijden van een partner gaan alle bezittingen en schulden automatisch naar de langstlevende. De kinderen krijgen wel een vordering op de langstlevende — gelijk aan hun erfdeel — maar kunnen die pas opeisen als de langstlevende ook overlijdt of failliet gaat.
Dit klinkt eenvoudig, maar leidt in de praktijk tot complicaties:
- De erfbelasting die kinderen verschuldigd zijn over hun vordering, moet in de meeste gevallen direct worden betaald — ook al ontvangen zij nu nog niets
- Als de langstlevende hertrouwt, kunnen de kinderen uit een eerste relatie buiten de boot vallen bij een tweede overlijden
- Wanneer de langstlevende later echt in financiële problemen raakt, moet rekening worden gehouden met de vorderingen van de kinderen
Een advocaat of notaris kan u uitleggen hoe u de wettelijke verdeling kunt aanpassen via testamentaire beschikkingen, zodat de verdeling aansluit bij uw werkelijke wensen en familiesituatie.
Waarom tweejaarlijks herzien?
De wet verandert, maar de persoonlijke omstandigheden nog vaker. Een testament uit 2015 houdt geen rekening met een kind dat sindsdien is geboren, een scheiding die is doorgezet, of een woning die is aangekocht. Advocaten en notarissen adviseren standaard om een testament elke drie tot vijf jaar te herzien, of direct na een grote levensgebeurtenis.
Voor actuele informatie over het Nederlandse erfrecht kunt u terecht op de website van het Rijksoverheid-portaal voor notarieel recht.
Vind een erfrecht-advocaat in uw buurt via Expert Zoom en plan een eerste oriënterend gesprek.
Lees ook: Koningsdag 2026: wat het koninklijk erfrecht jou leert
