Maria BakkerVoormalig Oranje-international Jerry de Jong is op maandag 15 juni 2026 op 61-jarige leeftijd overleden. De KNVB bevestigde het nieuws 's ochtends vroeg, waarna de Oranje-selectie — in Dallas voor het WK 2026 — werd ingelicht. De Jong was de vader van Nigel de Jong, huidig directeur topvoetbal bij de KNVB. In 2019 kreeg hij de diagnose uitgezaaide zaadbalkanker. Zeven jaar vocht hij ertegen. Zijn overlijden zet zaadbalkanker opnieuw in de schijnwerpers — en roept een cruciale vraag op: wanneer moet u naar de dokter?
Wie was Jerry de Jong?
Jerry de Jong was een voormalig verdediger die tussen 1990 en 1991 drie interlands speelde voor het Nederlands elftal. In zijn clubcarrière droeg hij de shirt van Telstar, MVV, PSV Eindhoven, sc Heerenveen, FC Eindhoven en FC Groningen. Zijn grootste successen behaalde hij bij PSV, waar hij twee landstitels en een KNVB Beker won.
Na zijn spelerscarrière bleef hij verbonden aan de voetbalwereld. Zijn zoon Nigel de Jong, voormalig middenvelder bij Manchester City en de nationale ploeg, is momenteel directeur topvoetbal bij de KNVB.
In 2019 werd Jerry de Jong gediagnosticeerd met uitgezaaide zaadbalkanker. Metastatische zaadbalkanker — waarbij kankercellen zich vanuit de zaadbal naar andere organen hebben verspreid — is aanzienlijk moeilijker te behandelen dan kanker die nog plaatselijk is. Toch hield De Jong zeven jaar stand. Zijn overlijden op 61-jarige leeftijd is een verlies voor de Nederlandse voetbalwereld.
Wat is zaadbalkanker?
Zaadbalkanker (of teelbalkanker) is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen tussen de 15 en 45 jaar. Jaarlijks krijgen in Nederland circa 1.200 mannen deze diagnose. De goede nieuws: wanneer zaadbalkanker vroeg wordt ontdekt, is de overlevingskans meer dan 95 procent. Dat maakt vroege detectie letterlijk levensvormend.
Er zijn twee hoofdvormen:
- Seminoom: groeit langzaam en reageert goed op bestraling en chemotherapie
- Niet-seminoom: groeit sneller maar reageert doorgaans goed op chemotherapie
Bij de meeste patiënten wordt de kanker ontdekt voordat deze is uitgezaaid (stadium I). In dat stadium is de behandeling relatief eenvoudig en zijn de resultaten uitstekend. Bij uitgezaaide kanker, zoals bij Jerry de Jong het geval was, zijn intensievere behandelingen nodig.
Welke symptomen mag u niet negeren?
Het probleem met zaadbalkanker is dat de eerste symptomen soms subtiel zijn — en mannen er te lang mee wachten om naar de huisarts te gaan. Herken deze signalen:
1. Een knobbeltje of verharding in de zaadbal Dit is het meest voorkomende vroege teken. Het knobbeltje is vaak pijnloos, maar voelt hard aan en verandert van grootte.
2. Zwelling of volumetoename van de zaadbal De zaadbal kan groter worden zonder duidelijke oorzaak, ook zonder pijnklachten.
3. Zwaartegevoel in de onderbuik of de lies Een dof, drukkend gevoel onder in de buik, in de lies of in de zaadbal kan wijzen op een groeiende tumor.
4. Rugpijn of buikpijn Bij uitgezaaide zaadbalkanker, waarbij lymfeklieren in de buik zijn aangetast, kunnen rug- of buikpijnklachten optreden. Dit kan een teken zijn van een meer gevorderd stadium.
5. Veranderingen in de borsten Sommige zaadbalkankers produceren hormonen (hCG of oestrogenen) die borstvorming (gynaecomastie) bij mannen kunnen veroorzaken.
Wat te doen: Voelt u iets ongewoons? Wacht niet. Een bezoek aan de huisarts duurt hooguit tien minuten en kan uw leven redden. De arts kan u doorverwijzen naar een uroloog voor echo-onderzoek.
Zelfonderzoek: een eenvoudige gewoonte die levens redt
Artsen raden mannen — zeker tussen de 15 en 45 jaar — aan maandelijks zelfonderzoek te doen:
- Doe dit bij voorkeur na een warme douche, wanneer het scrotum ontspannen is
- Voel voorzichtig elke zaadbal afzonderlijk na met beide handen
- Rol de zaadbal langzaam tussen duim en vingers — zoek naar verhardingen of asymmetrie
- Vergelijk linker en rechter zaadbal: kleine verschillen in grootte zijn normaal, maar duidelijke knobbeltjes niet
Voelt u iets ongewoons, raadpleeg dan uw huisarts. Schaamte is begrijpelijk, maar gevaarlijk — vroege behandeling is de sleutel tot genezing.
Wanneer is de kans op genezing het grootst?
Zaadbalkanker bij stadium I — zonder uitzaaiing — heeft een overlevingskans van meer dan 95 procent na behandeling. Zelfs bij stadium II (lymfeklieruitzaaiingen in de buik) zijn de behandelresultaten nog steeds goed. Pas bij uitgebreid gemetastaseerde kanker — zoals Jerry de Jong vermoedelijk had — worden de perspectieven moeilijker.
Dit maakt vroege opsporing zo essentieel. Uitgestelde diagnose betekent meer behandelingen, meer bijwerkingen en helaas soms slechtere uitkomsten. De Jong vocht zeven jaar, maar had hij bij eerder stadium kunnen worden behandeld, dan had de uitkomst wellicht anders gelegen.
Zoals ook Louis van Gaal openlijk sprak over zijn prostaatkankerdiagnose om mannen te bewegen tijdig naar de dokter te gaan, laat het overlijden van Jerry de Jong nogmaals zien hoe groot de urgentie is. Openheid over kanker bij mannen redt levens.
Wat kunt u doen als u klachten heeft?
Herkent u één of meerdere signalen bij uzelf? Neem dan contact op met uw huisarts. Schaamt u zich of twijfelt u of het ernstig genoeg is? Het antwoord is altijd: ga toch. Een eerste gesprek met een arts kost niets en kan alles betekenen.
Via ExpertZoom vindt u huisartsen en specialisten in uw buurt die u wegwijs kunnen maken bij klachten of doorverwijzing voor nader onderzoek. Vroegtijdig handelen is de krachtigste verdediging tegen ernstige vormen van kanker.
Disclaimer: Dit artikel biedt algemene informatie over zaadbalkanker en is geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts voor diagnose en behandeling.
Meer medische informatie over zaadbalkanker vindt u op de website van UMC Utrecht, afdeling urologie.
