Louis van Gaal en prostaatkanker: wat mannen nu moeten weten over vroege opsporing

Louis van Gaal, de voormalige bondscoach van het Nederlands elftal, deelde opnieuw positief nieuws over zijn gezondheid: de 73-jarige heeft naar eigen zeggen geen last meer van de agressieve prostaatkanker waarmee hij in 2022 naar buiten trad, en speelt inmiddels regelmatig achttien holes golf. Zijn openhartigheid heeft opnieuw een golf van herkenning losgemaakt bij Nederlandse mannen — en doet de vraag rijzen: wanneer moet jij je laten testen?

Van Gaal: een voorbeeld van openheid

Toen Louis van Gaal in januari 2022 bekendmaakte dat hij al jaren in het geheim streed tegen een agressieve vorm van prostaatkanker — dit terwijl hij het Nederlands elftal coachte op het WK in Qatar — sloeg het nieuws in als een bom. De aandacht die zijn verhaal genereerde leidde in Nederland tot een merkbare toename van mannen die hun huisarts vroegen om een PSA-test, de bloedtest die een indicator is voor prostaatkanker.

Nu, begin 2026, geeft Van Gaal opnieuw een positieve update. Zijn laatste controles waren uitstekend, zijn PSA-waarden blijven laag, en hij is begonnen met fitness. "Het gaat eigenlijk wel goed," zei hij recent. "Ik heb geen last meer van kanker."

Zijn verhaal is uitzonderlijk. Prostaatkanker is de meest voorkomende kankersoort bij Nederlandse mannen: jaarlijks krijgen meer dan 15.000 mannen de diagnose, aldus cijfers van het RIVM. Maar vroeg opgespoord is prostaatkanker in veel gevallen goed behandelbaar.

Wat is prostaatkanker en wie loopt risico?

De prostaat is een klier ter grootte van een walnoot die een rol speelt bij de zaadlozing. Prostaatkanker ontstaat wanneer cellen in de prostaat ongecontroleerd gaan groeien. De ziekte treft vrijwel uitsluitend mannen boven de vijftig, met een piek in de leeftijdsgroep 65-75 jaar.

Risicofactoren voor prostaatkanker zijn:

• Leeftijd: Het risico neemt sterk toe na het vijftigste levensjaar
• Erfelijkheid: Mannen met een vader of broer met prostaatkanker hebben een verhoogd risico
• Etniciteit: Mannen van Afrikaanse afkomst hebben statistisch een hoger risico
• Leefstijl: Overgewicht, weinig beweging en een westers dieet worden in verband gebracht met een hoger risico

Vroege prostaatkanker geeft vaak geen klachten. Symptomen als moeilijk plassen, frequent plassen of bloed in de urine kunnen wijzen op een probleem, maar treden pas op in een later stadium.

De PSA-test: hulpmiddel én discussiepunt

De PSA-test (Prostaat Specifiek Antigeen) is een bloedtest die de concentratie van een eiwit meet dat door de prostaat wordt geproduceerd. Een verhoogde PSA-waarde kan een teken zijn van prostaatkanker, maar ook van een goedaardige vergroting van de prostaat of een ontsteking.

Dat maakt de PSA-test controversieel. In Nederland is er geen bevolkingsonderzoek voor prostaatkanker, zoals dat wel bestaat voor borst- en darmkanker. KWF Kankerbestrijding investeert momenteel 3,2 miljoen euro in een grote pilotstudie om te onderzoeken of een landelijk screeningsprogramma haalbaar en verantwoord is.

Tot die tijd geldt de Nederlandse richtlijn: mannen mogen zelf vragen om een PSA-test, ook zonder klachten. De huisarts is verplicht de voor- en nadelen toe te lichten, waarna de man zelf beslist. Bij een waarde van 3 ng/ml of hoger wordt doorverwezen naar een uroloog. Tegenwoordig is de eerste vervolgstap een MRI van de prostaat in plaats van direct een biopt, wat onnodige prikken voorkomt.

Wat een huisarts of uroloog voor jou kan doen

Het verhaal van Louis van Gaal laat zien hoe belangrijk het is om signalen serieus te nemen en in gesprek te gaan met een arts. Als jij je zorgen maakt over prostaatkanker — of simpelweg wilt weten waar je staat — zijn er concrete stappen:

1. Gesprek met je huisarts: Breng het ter sprake. De huisarts legt uit wat een PSA-test inhoudt en kan de test aanvragen
2. Familiegeschiedenis inventariseren: Weet jij of je vader of broers prostaatkanker hadden? Dit is relevante informatie voor je arts
3. Regelmatige controles bij verhoogd risico: Bij een verhoogd risicoprofiel kan periodieke monitoring (jaarlijkse PSA-test) zinvol zijn
4. Leefstijladvies: Een gezonde leefstijl verlaagt het algemene kankerrisico. Een arts of diëtist kan helpen bij concrete stappen

Wanneer Van Gaal in 2026 zegt dat hij "geen last meer heeft van kanker," mag dat niet als vrijbrief worden gelezen dat het altijd goed afloopt. Prostaatkanker heeft meerdere stadia en gradaties. Zijn gunstige uitkomst is mede te danken aan intensieve behandeling — bestraling, hormoontherapie, operaties — en een zeer nauwgezette medische opvolging.

[Paulien Cornelisse en andere Nederlanders](https://expert-zoom.com/nl/nieuws/paulien-cornelisse-kanker-diagnose-theatertour-afgelast-oncologie) tonen aan: kanker raakt iedereen

De afgelopen maanden hebben meerdere Nederlandse BN'ers openheid gegeven over hun kankerdiagnose. Dat bewustzijn is waardevol: het doorbreekt het taboe en moedigt mensen aan om eerder naar een arts te stappen. In Nederland wordt jaarlijks bij ruim 120.000 mensen kanker vastgesteld, volgens cijfers van het RIVM. Vroege opsporing redt levens — ook bij prostaatkanker.

Wat jij nu kunt doen

Ben je een man van vijftig of ouder, of heb je risicofactoren voor prostaatkanker? Dan is een gesprek met je huisarts de logische eerste stap. Via Expert Zoom vind je ook gespecialiseerde artsen en specialisten die je kunnen informeren en begeleiden bij vragen over prostaatgezondheid.

Het voorbeeld van Louis van Gaal — open, veerkrachtig en medisch goed begeleid — laat zien dat prostaatkanker geen doodvonnis is, mits tijdig ontdekt en professioneel behandeld. Wacht niet tot je klachten hebt.

Disclaimer: Dit artikel bevat algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts voor persoonlijke medische vragen.