Ewout Genemans en Bureau Groningen: mag de camera u zomaar filmen en uitzenden?

Sinds donderdag 15 oktober 2026 is Bureau Groningen wekelijks om 20:30 uur te zien op RTL 4 en via Videoland. Presentator en programmamaker Ewout Genemans volgt in de serie Groningse politieagenten die afgelopen zomer op pad gingen, zo meldde TVgids.nl op 15 oktober. Wie in beeld komt tijdens zo'n melding, vraagt zich al snel af: mag dat zomaar, en wat kan ik doen als ik mezelf op televisie zie?

Wat is er precies nieuw aan Bureau Groningen?

De serie volgt agenten tijdens hun werk. Genemans zegt tegen TVgids.nl dat hij zich vooral verbaasde over de hoeveelheid meldingen: van drugsvondsten en zware verkeersongevallen tot mensen die zich misdragen tegenover agenten. Volgens het artikel opent de eerste aflevering met een melding over een lichaam in een gracht. Verder komen een zoektocht naar een nepagent die ouderen benadert en een burenruzie aan bod.

Shownieuws schreef dat niet alles wat wordt opgenomen ook wordt uitgezonden. Beelden die een strafrechtelijk onderzoek kunnen schaden, blijven volgens Genemans buiten beeld. Toont materiaal iemand die overlijdt, dan legt de productie dat eerst aan de nabestaanden voor. De Bureau-series blijven volgens het artikel bovendien niet eeuwig op Videoland staan.

Dat zijn afspraken van de makers zelf. De wet kent daarnaast eigen regels voor wie gefilmd wordt. Daar gaat dit stuk over.

Mag een programma mij filmen en uitzenden zonder toestemming?

Het korte antwoord: niet altijd, maar ook niet nooit. Twee wettelijke kaders spelen een rol.

Portretrecht. Artikel 21 van de Auteurswet regelt dat een portret dat zonder opdracht van de geportretteerde is gemaakt, openbaar mag worden gemaakt, tenzij een redelijk belang van die persoon zich daartegen verzet. Dat belang kan bijvoorbeeld zitten in de privésfeer, in de gevolgen voor uw werk of in de omstandigheden waarin u in beeld bent gebracht.

Privacywetgeving. Beeldmateriaal waarop u herkenbaar bent, is een persoonsgegeven onder de AVG. Een omroep moet dus een rechtmatige grondslag hebben. Voor journalistieke en artistieke uitingen weegt het recht op vrije meningsuiting zwaar, maar het is geen vrijbrief.

In de praktijk wegen rechters twee belangen tegen elkaar af: de vrijheid van de makers om te informeren en het belang van de gefilmde om niet ongewild als zorgwekkend, strafbaar of kwetsbaar op televisie te verschijnen. Hoe gevoeliger de situatie, hoe sneller dat laatste belang wint. Denk aan ruzies in huis, psychische problemen, ziekte of een verdenking.

Wat als ik herkenbaar ben, maar niet wil dat het wordt uitgezonden?

Hier volgt wat u in de praktijk kunt doen, in volgorde van stappen.

1. Zeg het direct, ter plekke. Weigeren om gefilmd te worden is een duidelijk signaal. Zeg dat op camera of tegen de geluidsman. Het maakt later bewijzen makkelijker dat u geen toestemming gaf.
2. Vraag achteraf om onherkenbaar maken. U kunt de producent schriftelijk vragen om uw gezicht en stem te vervormen of de scène te schrappen. Noem uw naam, de datum van de opname en de aflevering of scène.
3. Beroep u op de AVG. U kunt bezwaar maken tegen de verwerking en vragen om verwijdering. Een organisatie moet binnen een maand reageren op uw verzoek, met de mogelijkheid van verlenging in complexe gevallen.
4. Schakel een advocaat in als het misgaat. Blijft de producent weigeren of is de uitzending al geweest, dan kan een advocaat een sommatiebrief sturen of een kort geding starten.

Een concreet scenario: de buurvrouw in de nachtelijke melding

Neem een fictieve situatie die lijkt op wat de serie laat zien. Mevrouw De Boer woont in een flat in Groningen. Op zaterdagnacht om 02:15 uur bellen buren de politie over een burenruzie. Agenten komen binnen, een cameraploeg loopt mee. Mevrouw De Boer, in nachtkleding en duidelijk overstuur, wordt twee minuten lang gefilmd terwijl een agent haar vraagt of ze in staat is om voor haar kind van zeven te zorgen.

Zes weken later is de aflevering klaar voor uitzending. Wat nu?

• Als zij op de avond zelf geen bezwaar maakte en niet tekende voor toestemming, kan de producent stellen dat het een journalistieke registratie van een publieke taak was. Dat argument is minder sterk als zij herkenbaar blijft, het om een kwetsbaar moment gaat en het kind in beeld of hoorbaar is.
• Als zij binnen de bezwaartermijn schriftelijk laat weten dat ze onherkenbaar wil zijn, moet de producent haar belang serieus wegen. Een vervormd gezicht en een gewijzigde stem kosten de makers weinig, terwijl herkenbaarheid in haar buurt tot jarenlange stigmatisering kan leiden.
• Als de producent weigert en de uitzending over twee weken is gepland, is een kort geding binnen enkele dagen mogelijk. De rechter weegt dan af of haar belang zwaarder weegt dan de vrijheid van meningsuiting.

Het cijfermatig kader is daarbij belangrijk: u hebt na een verzoek om verwijdering recht op een reactie binnen één maand. Wacht u na de uitzending langer dan enkele weken, dan wordt het lastiger om te zeggen dat de uitzending u pas onlangs verraste, en neemt de kans af dat een rechter een voorlopig verbod nog toewijst. Als zij op dag 1 reageert, kan het stuk nog voor uitzending worden aangepast. Reageert zij pas op dag 45, dan zit de scène mogelijk al online op Videoland.

Wat zegt dit over beelden van overlijden en nabestaanden?

Genemans zegt dat de productie beelden waarop iemand overlijdt eerst aan de nabestaanden toont. Dat is een nette werkwijze, maar het is geen wettelijke verplichting. Het portretrecht kan ook na iemands overlijden nog een rol spelen: nabestaanden kunnen zich in bepaalde gevallen beroepen op de belangen van de overledene, en op hun eigen privéleven.

Heeft u een naaste verloren en komt die in beeld, dan zijn drie dingen verstandig. Vraag om inzage in het materiaal vóór de uitzending. Leg uw bezwaren schriftelijk vast. En laat u adviseren door een advocaat gespecialiseerd in media- en privacyrecht voordat u een toestemmingsformulier tekent.

Kan ik oude beelden later nog laten verwijderen?

Volgens Shownieuws verdwijnen de Bureau-series na een aantal jaren van Videoland, mede omdat agenten van functie wisselen en mensen niet steeds met oude beelden geconfronteerd willen worden. Voor gefilmde burgers geldt hetzelfde principe in juridische vorm: hoe langer geleden de uitzending, hoe zwakker het belang bij blijvende beschikbaarheid, en hoe sterker uw beroep op het recht op vergetelheid.

Heeft u na enkele jaren nog last van beelden waarop u herkenbaar bent, dan kunt u de producent of platformhouder opnieuw verzoeken om verwijdering. Ook een zoekmachineverzoek bij Google kan helpen om de vindbaarheid te verkleinen.

Wat te doen als u deze week gefilmd bent

• Noteer de datum, plaats en omstandigheden van de opname, en wie erbij waren.
• Maak, als dat kan, zelf aantekeningen over wat u wel en niet te horen kreeg over het gebruik van de beelden.
• Zet uw bezwaar op papier en stuur het aangetekend of per e-mail met leesbevestiging aan de producent.
• Bewaar elke reactie.
• Twijfelt u over uw kansen, vraag dan snel een advocaat om advies. Bij spoed telt elke dag.

Meer over uw rechten als u gefilmd bent door een televisieprogramma leest u ook in ons artikel Gefilmd door Hart van Nederland: 4 situaties waarin u kunt ingrijpen.

Samengevat

Bureau Groningen laat zien hoe dicht een camera bij een melding kan komen. De makers hanteren eigen regels over wat er wordt uitgezonden, maar de wet geeft ú rechten die losstaan van die afspraken: portretrecht, privacy en het recht op verwijdering. Hoe eerder u reageert, hoe groter de kans dat beelden worden aangepast voor ze online staan.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Elke situatie is anders; raadpleeg een advocaat voor uw specifieke geval.

Zit u in een situatie waarin u herkenbaar in beeld bent gebracht en wilt u dat laten beoordelen? Een advocaat gespecialiseerd in media- en privacyrecht op ExpertZoom denkt met u mee.