David BakkerOp maandag 19 oktober 2026 kijken beleggers met een schuin oog naar de beurs, want precies 39 jaar geleden, op 19 oktober 1987, verloor de Dow Jones in één handelsdag 22,6 procent. Dit jaar valt de datum opnieuw op een maandag, en op sociale media circuleren waarschuwingen voor een nieuwe 'zwarte maandag'. Een bewezen crash is er vooralsnog niet.
Wat is er aan de hand op de beurs?
De onrust komt niet uit het niets. De Nasdaq verloor afgelopen vrijdag 2,1 procent en sloot de slechtste week af sinds juni. Olieprijzen boven de 100 dollar, twijfels over de waardering van AI-aandelen en hardnekkige inflatie spelen daarbij mee.
In Amsterdam begon de dag volgens IEX met een AEX-indicatie van ongeveer 0,4 procent lager. Opvallend: de index stond vlak daarvoor nog op een recordniveau. Een kleine daling na een recordstand is daarmee geen paniekverhaal, maar de datum maakt van elk rood cijfer een kop.
Let wel op de bron. Veel van de waarschuwingen komen van crypto-sites, een voorspellingsmarkt als Kalshi en nieuwsbrieven op Substack. Dat zijn stemmingsmeters, geen bewijs. Analisten zijn verdeeld over de kans op een nieuwe beurscrash.
Kan een crash als in 1987 nog gebeuren?
Dat is de vraag die beleggers zich nu stellen. Het eerlijke antwoord: een scherpe koersdaling kan altijd, maar de beurs werkt anders dan in 1987.
Sinds die dag bestaan er automatische handelsstops. Volgens Investor.gov, de beleggerssite van de Amerikaanse toezichthouder SEC, zijn de circuit breakers gekoppeld aan dalingen van de S&P 500 van 7, 13 en 20 procent. Bij de eerste twee niveaus volgt doorgaans een pauze van vijftien minuten, mits dat vóór 15.25 uur Eastern gebeurt. Bij 20 procent sluit de markt voor de rest van de dag.
Die stops voorkomen geen koersdaling. Ze geven handelaren en beleggers wel tijd om na te denken, en dat is precies wat in 1987 ontbrak.
Wat betekent dit voor uw portefeuille?
Of de beurs vandaag 0,5 procent of 5 procent beweegt, voor een langetermijnbelegger zegt één dag weinig. Veel belangrijker is of uw portefeuille past bij uw situatie. Een financieel planner kijkt naar drie dingen:
- Risicoprofiel: hoeveel daling kunt u emotioneel én financieel verdragen?
- Horizon: wanneer hebt u het geld nodig, over twee jaar of over twintig?
- Spreiding: zit uw vermogen in één sector, bijvoorbeeld alleen AI-aandelen, of is het breder verdeeld?
Juist de AI-sector staat nu onder een vergrootglas. Wie door een populaire tracker of ETF onbewust zwaar in een handvol techbedrijven zit, loopt meer risico dan hij denkt.
Een rekenvoorbeeld: 10 procent daling, drie beleggers
Neem een fictieve belegger, Mark, van 58 jaar. Hij heeft 100.000 euro belegd en wil over zeven jaar met pensioen. Zijn portefeuille bestaat voor 80 procent uit aandelen, waarvan driekwart in techfondsen.
Stel dat de aandelenmarkt in een paar weken 10 procent daalt en techaandelen 15 procent. Dan verliest Mark ongeveer 80.000 × 0,75 × 15 procent = 9.000 euro op het techdeel, plus 20.000 × 10 procent = 2.000 euro op de rest van zijn aandelen. Samen is dat 11.000 euro, oftewel 11 procent van zijn totale vermogen.
Als Mark zijn geld pas over zeven jaar nodig heeft en een buffer van twaalf maanden aan uitgaven op een spaarrekening heeft, kan hij het herstel afwachten. Dan is het verlies voorlopig een papieren verlies.
Als hij daarentegen binnen een jaar een hypotheek wil aflossen met dit geld, wordt datzelfde verlies een echt probleem. In dat geval is een eerder ingebouwd risicoverlagend plan, bijvoorbeeld door gefaseerd naar obligaties of spaargeld te schuiven, veel waard.
Het verschil tussen die twee uitkomsten zit niet in de beurs, maar in de planning. Een planner rekent dit vooraf voor, niet na de klap.
Waarom een datum zo veel invloed heeft
Beurspsychologen kennen het verschijnsel: als genoeg mensen een bepaalde dag als gevaarlijk bestempelen, gaan sommigen daar naar handelen. Dat heet een self-fulfilling prophecy. Een belegger die uit voorzorg verkoopt, drukt de koers net iets verder omlaag, waarna de volgende zich bevestigd voelt.
Daar komt bij dat verlies zwaarder weegt dan winst. Onderzoek naar gedragsfinanciering laat al decennia zien dat de pijn van een daling van 1.000 euro groter is dan het plezier van een stijging van 1.000 euro. Dat verklaart waarom koppen over een mogelijke crash zo veel aandacht krijgen, ook als de kans erop klein is.
Voor u als belegger betekent dit: besluit niet op basis van een kalender of een sociale-mediatrend. Besluit op basis van uw eigen plan. Een plan dat u in rustige tijden hebt opgesteld, houdt u op koers wanneer de koppen luider worden.
Het helpt ook om terug te kijken. Na de crash van 1987 duurde het herstel van de Amerikaanse beurs maanden tot enkele jaren, en de markt bleef daarna niet permanent laag. Dat is geen garantie voor de toekomst, maar het laat zien waarom geduld en spreiding voor langetermijnbeleggers zwaarder wegen dan een snelle reactie op een kop.
Veelgestelde vragen van beleggers
Moet ik vandaag verkopen? Daar is geen algemeen antwoord op. Hebt u het geld de komende jaren niet nodig en past uw risico bij uw situatie, dan is er meestal geen reden om op één dag te reageren.
Is sparen nu veiliger? Spaargeld kent geen koersrisico, maar wel inflatierisico. Bij aanhoudend hoge inflatie verliest het geld koopkracht. Een mix die past bij uw horizon is doorgaans verstandiger dan alles of niets.
Wat als ik pas bijna met pensioen ga? Dan telt de volgorde van rendementen zwaar. Een forse daling vlak voor of net na uw pensioen doet meer pijn dan dezelfde daling twintig jaar eerder. Juist voor die groep is een gesprek met een planner zinvol.
Zo gaat u om met een dalende beurs
Een beurscrash is zelden het moment voor grote beslissingen. Deze stappen helpen wel:
- Kijk naar uw totaalbeeld. Hoeveel procent van uw vermogen staat in aandelen, en hoeveel daarvan in één sector?
- Controleer uw buffer. Hebt u genoeg liquide geld voor minimaal zes tot twaalf maanden uitgaven, zodat u niet gedwongen hoeft te verkopen?
- Verkoop niet uit paniek. Wie na een daling verkoopt, legt het verlies vast en mist vaak het herstel.
- Rebalance rustig. Is uw aandelenaandeel door de beweging te laag of te hoog geworden, dan kunt u het herstellen naar uw oorspronkelijke verdeling.
- Laat uw plan toetsen. Een onafhankelijke financieel planner kijkt zonder emotie naar uw doelen.
Meer achtergrond over de rol van de toezichthouder en de risico's van beleggen vindt u bij de Autoriteit Financiële Markten, die uitleg geeft over beleggen en over wat u mag verwachten van uw adviseur.
Een eerdere koersschok bespraken wij in ons artikel over de Nikkei-daling door AI-zeepbelvrees, waar dezelfde vragen over spreiding speelden.
Wanneer is een expert nuttig?
Een financieel planner is geen waarzegger. Niemand weet of 19 oktober 2026 de geschiedenis ingaat als een gewone maandag of als een rode dag. Wat een expert wel kan, is uw plan stresstesten: wat gebeurt er met uw pensioen, uw hypotheek of uw studiefonds als de markt 10, 20 of 30 procent daalt?
Zo'n gesprek is vooral zinvol als u dicht bij een groot financieel moment staat, zoals pensionering, een woningkoop of het afsluiten van een hypotheek. Of als u zich afvraagt of uw portefeuille nog bij u past.
Via Expert Zoom vindt u een financieel planner die uw situatie bekijkt en eerlijk vertelt wat wel en niet nodig is.
Dit artikel is algemene informatie en geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; u kunt uw inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Raadpleeg een erkend adviseur voor advies op maat.
