Journalist en EenVandaag-presentatrice Whitney Janssen schuift op woensdag 14 oktober 2026 aan bij De Slimste Mens. De aflevering is om 21:30 uur te zien op NPO 1. Wie in de schijnwerpers staat van een populair quizprogramma, merkt vaak snel dat fragmenten een eigen leven gaan leiden op sociale media.
Dat roept een vraag op die veel meer mensen raakt dan alleen bekende gezichten: wat mag er met uw beeltenis gebeuren, en wat kunt u doen als het misgaat?
Het nieuws: een nieuwsgezicht in de quizstoel
Volgens KRO-NCRV presenteert Janssen (geboren in 1993) sinds januari 2024 de rubriek De Nieuwstrend bij EenVandaag, op televisie en online. Ze begon haar loopbaan als videoredacteur bij Omroep Brabant en het Brabants Dagblad. Daarna maakte ze een jaar lang uitlegvideo's voor NOS op 3.
Volgens TVgids staat ze halverwege de vierde speelweek van het najaarsseizoen 2026 in de quizstudio, onder leiding van Herman van der Zandt. De uitzending duurt van 21:30 tot 22:20 uur. Een kandidaat die normaal zelf het nieuws brengt, wordt zo even het onderwerp ervan.
Waarom zo'n optreden juridisch interessant is
Een quizaflevering is korte tijd later een stroom losse clips. Een grappig antwoord, een verspreking of een felle discussie wordt in een paar uur uit de context getrokken en gedeeld. Daarbij spelen drie rechtsgebieden tegelijk mee.
Het eerste is het portretrecht. Op grond van artikel 21 van de Auteurswet mag een portret in beginsel niet zomaar worden openbaar gemaakt als de geportretteerde daar een redelijk belang tegen heeft. Het tweede is de privacywetgeving: beeld en geluid van een herkenbaar persoon zijn persoonsgegevens onder de AVG. Het derde is het arbeidsrecht, want wie een werkgever heeft, brengt die onbedoeld mee in beeld.
Een deelname aan een tv-programma betekent bovendien niet dat u alles toestaat. Voor de uitzending zelf is meestal een overeenkomst met de omroep of producent getekend. Voor een meme, een gemonteerde video of een commerciële advertentie met uw gezicht geldt die toestemming niet automatisch.
Concreet geval: een quizfragment van 12 seconden gaat viraal
Neem een fictieve kandidaat, Sanne (34), die in loondienst werkt als projectleider bij een regionale woningcorporatie met een brutosalaris van 4.200 euro per maand. Ze doet mee aan een tv-quiz. Na de uitzending knipt een account een fragment van 12 seconden waarin ze een antwoord verkeerd geeft, voegt een spottende tekst toe en bereikt in twee dagen 800.000 weergaven.
Hier komt de als-dan-logica. Als het fragment alleen haar quizmoment toont en de omroep het via officiële kanalen deelt, heeft Sanne weinig grond om verwijdering te eisen, omdat ze vrijwillig meedeed. Als het account het fragment echter gebruikt voor een betaalde advertentie van een webwinkel, dan is er sprake van commercieel gebruik van haar portret. Dan kan een advocaat een sommatiebrief sturen met een termijn van bijvoorbeeld 48 uur om het te verwijderen.
Wordt er niet gereageerd, dan kan een kort geding volgen. Daarin kan de rechter verwijdering bevelen en een dwangsom opleggen, bijvoorbeeld 500 euro per dag. Daarnaast kan Sanne bij ernstige hoon en intimidatie aangifte overwegen.
Speelt ook haar werkgever een rol, bijvoorbeeld omdat de reacties haar functie noemen? Dan is een gesprek met de leidinggevende binnen een week verstandig. Als de uitlatingen van collega's of klanten haar werksituatie raken, heeft de werkgever een zorgplicht. Een arbeidsrechtadvocaat kan beoordelen of dat voldoende wordt nagekomen.
Het scenario is verzonnen, maar de stappen, de termijnen en de bedragen laten zien waarmee een betrokkene te maken kan krijgen. Een advocaat die op deze situatie is ingesteld, kan binnen enkele dagen een sommatie opstellen. Dat is vele malen sneller dan zelf zoeken naar de juiste route.
De expertrol: wanneer een advocaat zinvol is
Een advocaat voor portretrecht en privacy maakt in zo'n geval verschillende afwegingen. Is de opname rechtmatig gemaakt? Wat is het doel van het gebruik: nieuwsgaring, satire of reclame? Weegt het belang van de maker zwaarder dan de privacy van de geportretteerde?
Journalistieke en satirische uitingen genieten meer bescherming dan commerciële. De grens is niet altijd scherp. Een deskundige kan inschatten of een kort geding kans van slagen heeft, of dat een minnelijke oplossing sneller en goedkoper is. Een brief van een advocaat is vaak al genoeg om een platform of account tot actie te bewegen.
Voor mensen met een publieke rol, zoals journalisten, presentatoren of ondernemers met een eigen merk, loont het om vooraf na te denken. Welke afspraken staan er in het contract met de omroep? Mag de producent fragmenten ook na afloop blijven gebruiken, en voor welke doeleinden?
Waarom clips zo snel de context verliezen
Sociale platforms belonen korte, opvallende beelden. Een fragment van een paar seconden verspreidt zich daardoor veel sneller dan de volledige uitzending van bijna vijftig minuten. De kijker ziet geen voorgaande vragen, geen grappen eromheen en geen reactie van de presentator.
Dat maakt de kans op misverstanden groot. Een antwoord dat in de studio vrolijk werd ontvangen, kan er online uitzien als een blunder. Voor iemand die beroepsmatig geloofwaardigheid nodig heeft, zoals een journalist of adviseur, kan dat reputatieschade betekenen.
Juristen kijken in zulke zaken naar de context. Is het fragment eerlijk geknipt? Wordt er een onjuiste suggestie gewekt? Misleidende montage kan onrechtmatig zijn, ook als het oorspronkelijke beeld rechtmatig is uitgezonden.
Wat dit betekent voor kijkers en deelnemers
Ook wie zelf geen tv-ster is, kan hiermee te maken krijgen. Denk aan een filmpje van een bruiloft, een sportwedstrijd of een gesprek op straat dat zonder uw weten online komt. Dezelfde regels over portretrecht en privacy gelden dan.
Het loont om te weten dat u niet machteloos bent. Platforms moeten gemelde onrechtmatige inhoud beoordelen, en een goed onderbouwde melding heeft meer kans dan een boze reactie. Een advocaat kan de melding juridisch onderbouwen, zodat het platform minder ruimte heeft om te weigeren.
Kosten en tijdlijn in de praktijk
Veel mensen schrikken van de gedachte aan een juridische procedure. In de praktijk begint het meestal laag drempelig: een eerste beoordeling van de situatie, een melding bij het platform en eventueel een sommatiebrief. Pas als dat niets oplevert, komt een kort geding in beeld.
Een kort geding verloopt snel, vaak binnen enkele weken, maar kost meer dan een brief. Daarom is het verstandig om vooraf te bepalen wat het doel is: verwijdering, een rectificatie of een vergoeding. Een advocaat helpt bij die keuze en schat de kosten in, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.
Wat u nu kunt doen
Staat u zelf in beeld in een viraal fragment, of krijgt u hierdoor te maken met vervelende reacties? Volg dan deze stappen:
- Bewaar bewijs: maak screenshots met datum, tijd en link voordat iets verwijderd wordt.
- Meld het bij het platform met een beroep op privacy of portretrecht; de meeste platforms hebben hiervoor een formulier.
- Lees uw contract met de omroep of producent over het gebruik van beeldmateriaal.
- Overleg met uw werkgever als uw functie of bedrijf in beeld komt.
- Schakel een advocaat in als het gebruik commercieel is, of als er sprake is van hoon, bedreiging of smaad.
Voor algemene uitleg over uw rechten rond persoonsgegevens en beeldmateriaal kunt u terecht bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Wilt u weten hoe bekende Nederlanders hun beeld beschermen? Lees dan ons artikel over imago-experts en Yolanthe Cabau.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Een advocaat op Expert Zoom beoordeelt uw situatie en vertelt u binnen enkele dagen welke stappen zin hebben.

Laura Hofman