Mark JansenHet nieuws uit Washington treft Nederland harder dan de meeste landen: de MATCH Act — een bipartisan Amerikaans wetsvoorstel dat door een brede coalitie van Republikeinen én Democraten wordt gesteund — zou ASML kunnen dwingen te stoppen met de export van zijn geavanceerde chipmachines én het onderhoud van al geleverde machines in China. Op 24 juni 2026 liet minister van Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma weten dat het kabinet "geïrriteerd" is en officieel protest heeft aangetekend in Washington. Terwijl de diplomatieke strijd zijn gang gaat, stellen IT-bedrijven in Nederland zich een urgente vraag: hoe kwetsbaar zijn wíj?
Wat is de MATCH Act precies?
De MATCH Act — voluit: Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware — is een Amerikaans wetsvoorstel dat exportregels voor geavanceerde chipmachines drastisch wil aanscherpen. De wet geeft Washington het recht om te bepalen wat bondgenoten mogen exporteren naar "landen van zorg", zoals China. Daarvoor in de plaats staat een nationaal verbod op de export van cruciale halfgeleiderproductieapparatuur, inclusief de DUV-immersiemachines waarvoor ASML wereldwijd bekendstaat.
Wat de wet nóg vergaander maakt: het zou ook verbieden dat al geleverde machines worden onderhouden of gerepareerd — zelfs als die machines al jaren in Chinese fabrieken draaien, bij bedrijven als SMIC, Huawei en YMTC. Voor ASML is dat een potentieel verlies van een substantieel deel van zijn omzet: China leverde in de afgelopen drie jaar €27 miljard aan inkomsten op, wat neerkomt op 26 tot 36 procent van de totale omzet, aldus de Tweede Kamer-kamerstukken over dit wetsvoorstel.
De diplomatieke strijd van Nederland
Het kabinet staat niet stil. Minister Sjoerdsma voerde in Washington gesprekken met Congreslid Michael Baumgartner, de indiener van het wetsvoorstel, en kaart het onderwerp aan bij de hoogste niveaus in Washington. De boodschap vanuit Den Haag is helder: exportcontrole werkt het best wanneer landen samenwerken vanuit overtuiging, niet wanneer beleid van buitenaf wordt opgelegd.
"Export control works best when countries cooperate out of conviction, rather than when policy is imposed across the border," aldus minister Sjoerdsma, die ook namens het kabinet officieel protest aantekende bij de Amerikaanse ambassade.
Op 5 juli 2026 is het wetsvoorstel nog steeds in behandeling bij het Amerikaanse Congres. De uitkomst is onzeker — maar de druk op ASML, en daarmee op de bredere Nederlandse technologiesector, is nu al voelbaar in strategie- en budgetoverleggen door het hele land.
Wat betekent dit voor Nederlandse IT-bedrijven?
De impact van de MATCH Act reikt verder dan de chipfabrieken van ASML in Eindhoven en Veldhoven. Nederlandse IT-bedrijven en -adviseurs die afhankelijk zijn van de mondiale halfgeleiderketen, worden direct of indirect geraakt.
Toeleveranciers en partners: Bedrijven die software, diensten of componenten leveren aan ASML of aan bedrijven die ASML-machines gebruiken, kunnen te maken krijgen met wegvallende contracten of kostbare herstructureringen.
Compliance en exportcontrole: Nederlandse technologiebedrijven die zelf exportactiviteiten in of via China hebben, kunnen met nieuwe due-diligence-verplichtingen te maken krijgen — zelfs als ze geen halfgeleiders produceren.
Hardware-sourcing en infrastructuur: IT-managers die investeren in nieuwe serverinfrastructuur, netwerkapparatuur of embedded systemen, merken dat geopolitiek de beschikbaarheid en prijs van chipcomponenten beïnvloedt.
Investeringsonzekerheid: CFO's zien investeringsbeslissingen op het gebied van hardware-sourcing complexer worden naarmate de geopolitieke spanningen toenemen.
Een IT-consultant kan uw bedrijf helpen een risico-inventarisatie te maken: waar liggen de afhankelijkheden in de toeleveringsketen, welke alternatieven bestaan er, en hoe anticipeert u tijdig op mogelijke verstoringen?
Hoe bereidt u uw organisatie voor?
De combinatie van Trumps actieve handelspolitiek en de kwetsbaarheid van mondiale halfgeleidersketens vraagt om een proactieve IT-strategie. Concrete stappen die u nú kunt zetten:
1. Maak een afhankelijkheidskaart. Breng in kaart welke hardware, software en diensten u afneemt van bedrijven die direct of indirect afhankelijk zijn van ASML-technologie of van Chinese productiecapaciteit.
2. Beoordeel uw exportcompliance. Als u zelf technologie exporteert — ook software of cloudoplossingen — overleg dan met een IT-juridisch adviseur of compliance-specialist welke exportvergunningen nodig zijn. Het Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) publiceert de actuele Nederlandse exportcontrolevereisten voor technologiebedrijven.
3. Diversifieer uw toeleveringsketen. Onderzoek Europese alternatieven voor kritieke IT-componenten. De aanbestedingsstrategie van veel bedrijven verschuift al richting kortere, minder geopolitiek kwetsbare toeleveringsketens.
4. Volg wet- en regelgeving actief. De Tweede Kamer stelt kamervragen over de MATCH Act en zijn gevolgen voor Nederland. De politieke ontwikkelingen gaan snel; wie actief de regelgeving volgt, kan tijdig bijsturen.
5. Schakel een IT-expert in. De kruising tussen technologie, geopolitiek en compliance is complex. Een gespecialiseerde IT-adviseur helpt u niet alleen met technische risico-assessments, maar ook met strategische aanbevelingen voor langetermijnbestendigheid.
Wanneer is een IT-consultant zinvol?
Niet elk bedrijf merkt de gevolgen van de MATCH Act direct. Maar voor organisaties die werken met hardware van chipfabrikanten die afhankelijk zijn van ASML-machines, exportactiviteiten hebben richting China, of overwegen te investeren in nieuwe IT-infrastructuur in 2026 of 2027, is onafhankelijk advies nu verstandig.
Lees ook: Trumps 4 juli-ultimatum voor de EU: wat betekent dit voor uw bedrijf?
Geopolitiek is nu IT-beleid
De MATCH Act is meer dan een conflict tussen Washington en Den Haag over ASML. Het is een signaal dat geopolitieke beslissingen steeds vaker neerslaan in de dagelijkse IT-operaties van gewone Nederlandse bedrijven. Ondernemers die vandaag nadenken over hun technologiestrategie, doen er verstandig aan geopolitieke risico's expliciet mee te wegen — net als cybersecurity en dataprivacy.
Een IT-expert via Expert Zoom helpt u grip te houden op een wereld die complexer wordt. Met gerichte adviezen over toeleveringsrisico's, compliance en toekomstbestendige IT-architectuur bent u beter voorbereid op de onzekerheden die 2026 nog in petto heeft.
