Mark JansenHet Nederlandse ministerie van Defensie heeft in april 2026 het dreigingsniveau voor cyberaanvallen vanuit Rusland verhoogd van 'beperkt' naar 'substantieel'. Tegelijk documenteerde onderzoeksorganisatie Justice for Prosperity hoe Russische desinformatie — met miljoenen views in enkele uren — Nederlandse burgers bereikt via nieuwe kanalen in aanloop naar gemeenteraadsverkiezingen. Voor bedrijven is dit het moment om de digitale verdediging serieus te nemen.
Wat er precies aan de hand is
De Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD signaleren een patroon van toegenomen Russische hybride activiteiten: cyberaanvallen, spionage en informatiemanipulatie richten zich steeds vaker op westerse democratieën, waaronder Nederland. Volgens het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) worden naast overheidsinstellingen ook bedrijven in kritieke sectoren zoals energie, transport en financiën steeds vaker geviseerd.
In de periode september 2025 tot april 2026 detecteerde Justice for Prosperity een grootschalige desinformatiecampagne die in korte tijd miljoenen Nederlandstalige gebruikers bereikte. Het fabricaat, eerst verspreid rondom de Duitse deelstaatverkiezingen, werd een dag later doorgestuurd naar een Nederlandstalig publiek. De methode is professioneel, geautomatiseerd en moeilijk te detecteren voor gewone gebruikers.
Wat dit betekent voor uw bedrijf
Russische cybercriminelen en staatsgerelateerde actoren maken geen onderscheid tussen grote bedrijven en mkb. Integendeel: kleine en middelgrote ondernemingen gelden vaak als makkelijker te penetreren doordat ze minder investeren in beveiliging — en kunnen dienen als toegangspoort naar grotere ketenpartners.
De drie meest voorkomende aanvalsvectoren op dit moment zijn:
Phishing en spear-phishing. Medewerkers ontvangen e-mails die lijken te komen van bekende contacten of overheidsinstanties. In 2025 was phishing betrokken bij 36% van alle succesvolle inbraken bij Nederlandse bedrijven, volgens het NCSC.
Ransomware. Aanvallers versleutelen bedrijfsdata en eisen losgeld — gemiddeld 450.000 euro per incident in Nederland in 2025. De sector gezondheidszorg en logistiek is bijzonder kwetsbaar.
Desinformatie en social engineering. Russische actoren gebruiken nepaccounts en gemanipuleerde nieuwsartikelen om medewerkers te beïnvloeden of interne processen te manipuleren. Dit kan zich uiten in valse facturen, neppe leverancierswijzigingen of gemanipuleerde inkoopinstructies.
De vijf maatregelen die iedere ondernemer nu kan nemen
Een IT-beveiligingsexpert kan u helpen de volgende basismaatregelen te implementeren — maar een eerste zelfinventarisatie kunt u al vandaag uitvoeren.
1. Schakel multifactorauthenticatie (MFA) in op alle kritieke systemen. Dit geldt voor e-mail, boekhoudpakketten, cloudopslag en ERP-systemen. MFA blokkeert meer dan 99% van de geautomatiseerde aanvallen.
2. Train uw medewerkers. Phishing-simulaties aantonen hoe kwetsbaar een organisatie is. Bedrijven die jaarlijks phishing-trainingen geven, registreren gemiddeld 70% minder succesvolle aanvallen.
3. Voer regelmatige back-ups uit en test de herstelsnelheid. Een backup die niet getest is, bestaat niet. Bewaar back-ups offline of in een air-gapped omgeving.
4. Stel een incidentresponsplan op. Wat doet u als een ransomware-aanval plaatsvindt om 2 uur 's nachts? Wie belt wie? Welke systemen worden direct afgekoppeld? Dit plan moet op papier staan vóórdat er een incident is.
5. Controleer de digitale veiligheid van uw toeleveranciers. De meeste datalekken bij mkb-bedrijven zijn het gevolg van een gehackte toeleverancier. Vraag uw partners naar hun beveiligingscertificering (ISO 27001 of SOC 2).
Wanneer hebt u een IT-beveiligingsexpert nodig?
Er zijn momenten waarop de complexiteit van een cyberdreiging de capaciteit van een intern IT-team overtreft. Een externe IT-beveiligingsexpert is waardevol wanneer:
- U een datalek heeft gehad of vermoedt dat systemen gecompromitteerd zijn
- U een risicoanalyse wilt uitvoeren van uw volledige IT-infrastructuur
- U voldoet aan regelgeving zoals NIS2 (verplicht voor mid-size bedrijven in kritieke sectoren per oktober 2024) of AVG
- U een IT-beveiligingsaudit nodig heeft voor klanten, verzekeraars of aandeelhouders
De NIS2-richtlijn — van kracht voor een grote groep Nederlandse bedrijven — verplicht directeuren om cybersecurity actief te monitoren. Bij niet-naleving riskeren zij persoonlijke aansprakelijkheid van maximaal 10 miljoen euro of 2% van de wereldwijde jaaromzet.
Wat de dreiging concreet voor uw sector betekent
Verschillende sectoren lopen specifieke risico's bij Russische hybride aanvallen.
Financiële dienstverlening. Nep-facturen en CEO-fraude (ook wel "business email compromise" of BEC) zijn een groeiend probleem. Medewerkers worden misleid door e-mails die afkomstig lijken van de directeur of een grote leverancier — en maken betalingen over naar frauduleuze rekeningen. Gemiddelde schade per incident: 65.000 euro.
Logistiek en transport. Ransomware in de logistieke sector kan supply chains dagenlang platleggen. Na de aanval op een grote Rotterdamse containerterminal in 2024 werd het risico pijnlijk zichtbaar voor de hele sector.
Gezondheidszorg. Patiëntendossiers zijn buitengewoon waardevol op het darkweb. Ziekenhuizen en huisartsenpraktijken zijn verplicht datalekken te melden binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens — maar preventie blijft de eerste verdedigingslinie.
Mkb als springplank. Grote bedrijven zijn steeds beter beveiligd. Daardoor richten aanvallers zich op kleinere leveranciers in de keten, die als indirecte toegangspoort dienen. Als u zaken doet met grote bedrijven of overheidsinstanties, bent u ook doel.
Hoe een IT-expert u nu concreet kan helpen
Een gecertificeerde IT-beveiligingsexpert voert eerst een risicobeoordeling uit: welke systemen zijn blootgesteld, welke data is kwetsbaar, welke medewerkers zijn het zwakste punt. Op basis hiervan worden prioriteiten gesteld — en u hoeft niet alles tegelijk te doen.
Concrete stappen die een expert kan implementeren binnen 30 dagen:
- Penetratietest van uw netwerk om zwakke plekken te identificeren
- Configuratie van endpoint detection & response (EDR) op alle bedrijfsapparaten
- Opzet van een SIEM-systeem voor realtime monitoring van verdachte activiteit
- Werknemersworkshop over phishing-herkenning en social engineering
De investering in preventie is aanzienlijk lager dan de kosten van herstel na een aanval. Onderzoek van IBM toont aan dat de gemiddelde kostprijs van een datalek in Europa in 2025 opliep tot 4,4 miljoen euro — inclusief juridische kosten, klantencompensatie en reputatieschade.
Op Expert Zoom kunt u direct in contact komen met gecertificeerde IT-beveiligingsexperts voor een eerste analyse. Voor meer achtergrondinformatie over hoe Russische dreigingen Nederlandse bedrijven raken, lees ook dit artikel over de MIVD-chef Eichelsheim en de cyberdreigingen voor Nederlandse bedrijven.
