Renale denervatie bij hoge bloeddruk niet vergoed uit het basispakket

Bloeddrukmeter met manchet, stethoscoop en doosje tabletten op een lichte balie in een kliniek

Fotocredits

Sophie Sophie DekkerGezondheid
6 min leestijd 20 november 2026

Zorginstituut Nederland heeft op 16 november 2026 een standpunt vastgesteld over renale denervatie: de behandeling bij hoge bloeddruk die onvoldoende reageert op medicijnen komt niet in aanmerking voor vergoeding uit het basispakket van de zorgverzekering. Het instituut maakte dat op 19 november 2026 bekend. Volgens het Zorginstituut is er niet genoeg bewijs dat de ingreep beter werkt dan alleen de standaardbehandeling.

Wat is renale denervatie en voor wie is het bedoeld?

Bij renale denervatie onderbreekt een arts de zenuwen rondom de slagaders van de nieren. Door de activiteit van die zenuwen te verminderen, zou de bloeddruk dalen. Het standpunt gaat over patiënten met therapieresistente essentiële hypertensie.

Die term bestaat uit twee delen. Essentiële hypertensie betekent dat iemand een hoge bloeddruk heeft zonder duidelijke oorzaak. Therapieresistent houdt in dat de bloeddruk te hoog blijft ondanks de optimale behandeling met medicijnen. Het Zorginstituut verwacht dat het om 5.880 patiënten gaat.

Hoe ziet de standaardbehandeling eruit?

Volgens het Zorginstituut bestaat de behandeling van hoge bloeddruk uit leefstijlveranderingen in combinatie met medicijnen. Voorbeelden van leefstijlveranderingen zijn gezond eten, stoppen met roken, minder alcohol drinken en meer bewegen. Helpt dat niet genoeg en blijft de bloeddruk te hoog, dan schrijft de arts bloeddrukverlagers voor.

Renale denervatie is daar een toevoeging op. Het is dus geen vervanging van leefstijladvies of medicijnen. De vraag die het Zorginstituut zich stelde, was of het toevoegen van de ingreep aan de standaardbehandeling betere resultaten oplevert dan de standaardbehandeling alleen.

Wat vond het Zorginstituut in de onderzoeken?

Het Zorginstituut beoordeelde de ingreep op basis van wetenschappelijke studies uit Nederland en het buitenland. Het kwam tot drie bevindingen:

  • Er zijn geen aanwijzingen dat renale denervatie op korte termijn leidt tot een lager risico op ernstige hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct, een herseninfarct of overlijden.
  • Onderzoek toont ook aan dat de behandeling de bloeddruk niet genoeg verlaagt.
  • Het effect op de lange termijn is heel onzeker, zowel voor minder ernstige hart- en vaatziekten als voor een lagere bloeddruk.

Op één punt is het beeld gunstiger. Volgens de pagina met het standpunt laten de studies zien dat de behandeling op de korte en de lange termijn weinig complicaties geeft. Het probleem ligt dus niet bij de veiligheid, zoals de tekst het weergeeft, maar bij het ontbreken van bewezen meerwaarde.

Waarom komt dit standpunt er nu?

De Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) diende een verzoek in om de eerdere standpunten uit 2011 en 2016 te herzien. In beide standpunten concludeerde het Zorginstituut dat de meerwaarde van de behandeling voor deze patiënten niet genoeg was aangetoond. Ook nu is dat niet aangetoond, aldus het instituut.

Het verzoek kwam dus van cardiologen zelf. De nieuwe beoordeling leidt desondanks tot dezelfde uitkomst als bij de twee eerdere standpunten.

Waarom is bewezen effectiviteit de maatstaf?

Het Zorginstituut legt uit dat alleen zorg die echt werkt, deel mag uitmaken van het basispakket. Dat is vastgelegd met de juridische term 'stand van de wetenschap en praktijk'. Vaak is duidelijk of zorg uit het basispakket kan worden vergoed, maar niet altijd. In zulke gevallen kan het Zorginstituut zelf beoordelen of de zorg in aanmerking komt. Die beoordeling heet een duiding, en de uitkomst heet een standpunt.

Een standpunt geeft direct duidelijkheid. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beslist er volgens het Zorginstituut verder niet meer over. Tijdens het opstellen hebben patiënten, zorgverleners en zorgverzekeraars inspraak. Bij standpunten adviseert ook de Wetenschappelijke Adviesraad (WAR), waarin onafhankelijke wetenschappers, artsen, apothekers, methodologen en gezondheidseconomen zitten.

Wie is het Zorginstituut en wat doet het basispakket?

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht een zorgverzekering te hebben. Zorginstituut Nederland is een overheidsorganisatie met als belangrijkste taak het samenstellen van het basispakket van die zorgverzekering. Het instituut zegt hierbij ingewikkelde maar noodzakelijke keuzes te maken, zodat iedereen in Nederland goede zorg kan krijgen, nu en in de toekomst.

Voor lezers die zich afvragen wat 'basispakket' hier precies betekent: het gaat om de zorg die vanuit de verplichte zorgverzekering wordt vergoed. Zorg die daar niet toe behoort, kan dus niet via de basisverzekering worden gedeclareerd. Of een aanvullende verzekering iets anders regelt, zegt het materiaal niet.

Een voorbeeld: wat betekent dit voor een patiënt?

Neem als illustratie een patiënt van wie de bloeddruk te hoog blijft ondanks medicijnen en leefstijlaanpassingen. Deze persoon valt precies in de groep waarover het standpunt gaat, de ongeveer 5.880 patiënten met therapieresistente essentiële hypertensie. Dit voorbeeld is verzonnen en dient alleen om de logica van het standpunt te volgen.

Stel dat de cardioloog renale denervatie ter sprake brengt. Dan geldt volgens het standpunt: als de ingreep bedoeld is als toevoeging aan de standaardbehandeling bij deze diagnose, dan behoort zij niet tot het basispakket. Het Zorginstituut stelt dat de zorg niet bewezen effectief is, en daarom kan de basisverzekering haar niet vergoeden.

Wat dat voor de kosten betekent, staat niet in het nieuwsbericht en niet op de pagina met het standpunt. Het Zorginstituut noemt geen bedragen en zegt niets over wat een patiënt zelf zou moeten betalen of over aanvullende verzekeringen. De uitkomst voor deze patiënt in de praktijk is daarom niet uit de beschikbare tekst af te leiden.

Eén vergelijking helpt bij de context. Het Zorginstituut nam in 2011 en 2016 al standpunten in en doet dat in 2026 opnieuw. Dat is, volgens onze berekening, een periode van vijftien jaar tussen het eerste en het huidige standpunt (2026 min 2011 is 15). Zo lang al is de meerwaarde van de behandeling bij deze groep volgens het Zorginstituut niet voldoende aangetoond.

Wat de teksten niet zeggen

Een nieuwsbericht en een samenvatting laten vragen open. De volgende punten worden in het beschikbare materiaal niet beantwoord:

  • Of een zorgverzekeraar in individuele gevallen anders met een aanvraag omgaat. Het standpunt zegt alleen dat de behandeling niet uit het basispakket wordt vergoed.
  • Of er nog patiënten zijn die de ingreep wel kunnen krijgen, bijvoorbeeld in onderzoeksverband. Daar gaat het materiaal niet op in.
  • Welke kosten een patiënt zou moeten dragen. Er worden geen bedragen genoemd.
  • Wat er gebeurt als er in de toekomst nieuw onderzoek verschijnt. Het materiaal beschrijft alleen de huidige beoordeling.

Het volledige standpunt is een pdf van 113 pagina's (2,17 MB). Daarin staat meer onderbouwing dan in de samenvatting waarop dit artikel is gebaseerd.

Wat kunt u als patiënt doen?

Dit artikel geeft geen medisch of juridisch advies. Wie een hoge bloeddruk heeft die niet daalt met medicijnen, bespreekt de mogelijkheden met de eigen arts. Onderstaande punten zijn geen oordeel over uw situatie, maar dingen om te controleren en te bespreken:

  1. Vraag uw behandelend arts of cardioloog hoe de standaardbehandeling, leefstijl en medicijnen, er in uw geval uitziet en of die volledig is benut.
  2. Leg uw vragen over vergoeding voor aan uw zorgverzekeraar. Het standpunt zegt dat de behandeling niet uit het basispakket komt, maar zegt niets over uw polis.
  3. Lees zo nodig het volledige standpunt van 113 pagina's, of laat uw arts de onderbouwing toelichten.
  4. Heeft u vragen over het standpunt zelf, dan noemt het Zorginstituut een contactformulier voor het stellen van vragen.

Een zorgprofessional kan beoordelen wat in uw situatie past. Op Expert Zoom vindt u deskundigen in de categorie Gezondheid die uw vragen over bloeddruk en behandelopties kunnen bespreken.

Bron: Zorginstituut Nederland, nieuwsbericht van 19 november 2026. Het volledige document staat op de pagina Standpunt renale denervatie.

Fotocredits : Deze afbeelding is gegenereerd met kunstmatige intelligentie.

Voordelen

Snelle en nauwkeurige antwoorden op al uw vragen en hulpverzoeken in meer dan 200 categorieën.

Duizenden gebruikers hebben een tevredenheid van 4,9 op 5 behaald voor het advies en de aanbevelingen van onze assistenten.