Mark VisserDe PostcodeKanjer 2026 viel dit jaar op postcode 4001 SG in het Gelderse Tiel. Tientallen bewoners van de Molukse wijk mochten elk €1,8 miljoen op hun rekening bijschrijven — netto vóór kansspelbelasting. Maar terwijl de champagne wordt ontkurkt, stelt een groeiende groep Nederlanders zich de vraag die veel loterij winnaars te laat stellen: wat doet een notaris of advocaat als eerste wanneer u plotseling vermogend bent?
Tiel, 4001 SG: de dertigste PostcodeKanjer
De Nationale Postcode Loterij organiseerde in 2026 de dertigste editie van de PostcodeKanjer, en dit keer viel het jackpot van €59,7 miljoen op postcode 4001 SG in Tiel. De helft van het totale bedrag — circa €29,85 miljoen — werd verdeeld over de deelnemers met een lot op de winnende viercijferige postcode. Wie meedeed met de volledige code 4001 SG ontving per lot maar liefst €1,8 miljoen.
Voor de bewoners van deze Gelderse wijk was het een levensveranderende dag. Toch begint na de eerste euforie een periode van cruciale juridische en fiscale beslissingen. Wie te snel handelt, te vroeg te veel weggeeft of de structuur van zijn vermogen verwaarloost, riskeert onnodige belastingaanslagen of familieconflicten later. Notarissen en advocaten die gespecialiseerd zijn in vermogensrecht zien dit patroon keer op keer terugkeren.
Drie juridische prioriteiten die een notaris direct aanpakt
Wanneer een cliënt na een lotterij winst op kantoor verschijnt, zijn er drie zaken die elke goede notaris of advocaat als eerste bespreekt.
Prioriteit 1: begrijp uw werkelijke nettobedrag
Nederland heft op loterijprijzen boven €449 een kansspelbelasting van 37,8%. De Postcode Loterij draagt dit bedrag namens de winnaar af aan de Belastingdienst, zodat de prijs al netto op uw rekening verschijnt. Op een lot van €1,8 miljoen betekent dit concreet:
- Brutprijs: €1.800.000
- Kansspelbelasting (37,8%): €680.400
- Netto beschikbaar: circa €1.119.600
Dit bedrag is uw feitelijke startpunt voor alle verdere beslissingen. Vanaf het moment dat het op uw rekening staat, is het vermogen — en daalt het in box 3 van de inkomstenbelasting.
Prioriteit 2: bescherm uw privacy vóór u iets deelt
Grote loterij winsten trekken ongewenste aandacht. Notarissen adviseren nieuwe winnaars standaard om niet publiekelijk te communiceren over de hoogte van de prijs, een nieuw telefoonnummer aan te vragen en eventueel een besloten vennootschap (BV) of stichting op te richten als vermogensschild. Zo'n structuur is juridisch volkomen legitiem, mits alle entiteiten transparant bij de Belastingdienst zijn geregistreerd. Het voorkomt dat vrienden, verre familieleden en zelfs goede doelen zich bij u melden voordat u een weloverwogen plan heeft.
Prioriteit 3: herzie uw testament vóórdat u schenkt
Een schenking heeft directe gevolgen voor uw erfenis. Wie al een testament heeft, doet er verstandig aan dit te laten herzien: schenkingen verlagen uw nalatenschap en kunnen de legitieme portie van andere erfgenamen beïnvloeden. Een notaris bespreekt dit in één gesprek en kan uw testament direct aanpassen aan de nieuwe vermogenssituatie, zodat uw wensen juridisch zijn geborgd.
Schenkbelasting 2026: de bedragen die u nu moet kennen
Wie zijn loterij winst wil delen met kinderen, kleinkinderen of anderen, stuit op de schenkbelasting. De Belastingdienst publiceert jaarlijks de geldende vrijstellingen. In 2026 gelden de volgende drempelwaarden:
- Jaarlijkse vrijstelling aan een kind: €6.908
- Eenmalige verhoogde vrijstelling aan een kind van 18-40 jaar: €33.129 (of €69.009 als het bedrag voor een dure studie wordt gebruikt)
- Jaarlijkse vrijstelling aan een kleinkind of andere persoon: €2.769
Schenkt u méér dan deze bedragen, dan betaalt de ontvanger schenkbelasting: 10% over de eerste €152.368 boven de vrijstelling, en 20% over het meerdere. Voor niet-familieleden lopen de tarieven op tot 30% of zelfs 40% boven de €500.000. Dat zijn aanzienlijke bedragen die met slimme spreiding volledig te vermijden zijn.
Concreet geval: de Tielse winnaar met twee volwassen kinderen
Neem een 54-jarige inwoner van de Molukse wijk die na kansspelbelasting €1.119.600 netto ontvangt. Hij heeft twee kinderen: een dochter van 27 jaar en een zoon van 33 jaar, en twee kleinkinderen van 5 en 8 jaar oud. Hij wil dit jaar een flink bedrag aan zijn kinderen doorgeven — maar vraagt zich af hoe hij dit fiscaal optimaal aanpakt.
Wat hij in 2026 belastingvrij kan schenken:
- Dochter (27 jaar): jaarlijkse vrijstelling €6.908 + eenmalige verhoogde vrijstelling €33.129 = €40.037 belastingvrij
- Zoon (33 jaar): idem = €40.037 belastingvrij
- Kleinkind van 5 jaar: €2.769 belastingvrij
- Kleinkind van 8 jaar: €2.769 belastingvrij
Totaal belastingvrij te schenken in 2026: €85.612 — zonder dat er ook maar een cent schenkbelasting verschuldigd is.
Als hij elk kind €100.000 wil geven:
Elk kind betaalt dan schenkbelasting over het bedrag boven de vrijstelling. Voor de dochter: €100.000 − €40.037 = €59.963 belastbaar, waarvan 10% = €5.996 schenkbelasting. Hetzelfde geldt voor de zoon. De totale belastingdruk voor de kinderen samen bedraagt €11.993 bij een schenking van €200.000 in één jaar.
Als hij het spreidt over drie jaar:
Door de eenmalige verhoogde vrijstelling al in 2026 te benutten en daarna de jaarlijkse vrijstelling in 2027 en 2028 te gebruiken, kan hij aan elk kind in drie jaar circa €53.853 belastingvrij overdragen (€40.037 + €6.908 + €6.908 per kind). Voor twee kinderen samen: meer dan €107.000 zonder schenkbelasting.
Papieren schenking als aanvullende strategie:
Een notarieel vastgelegde schenking op papier — de zogenaamde schuldigerkenning — maakt het bovendien mogelijk vermogen nu al juridisch over te dragen, terwijl het geld feitelijk nog op zijn rekening staat. Hij betaalt jaarlijks 6% rente aan de ontvanger. Dit is een erkend fiscaal instrument om toekomstige erfbelasting te beperken, mits correct door een notaris vastgelegd en jaarlijks bijgehouden.
Box 3: de stille jaarlijkse belasting na uw winst
Wanneer uw vermogen na de loterij winst op uw rekening staat, valt het in box 3. De Belastingdienst hanteert in 2026 een fictief rendement van circa 6,04% over vermogen boven de vrijstelling van €57.000 per persoon. Over dat fictieve rendement betaalt u 36% belasting — ongeacht of uw geld daadwerkelijk rendement maakt.
Op het nettobedrag van €1.119.600 na vrijstelling:
- Belastbaar vermogen: €1.062.600
- Fictief rendement (6,04%): €64.181
- Jaarlijkse box 3-belasting: circa €23.105
Dit bedrag betaalt u elk jaar opnieuw. Een financieel planner of belastingadviseur kan u helpen vermogen slim te verdelen over partners, te spreiden in producten met een lagere fictieve-rendementscategorie, of te investeren op manieren die buiten de box 3-grondslag vallen. Wie niets doet, betaalt over tien jaar ruim €230.000 aan box 3-belasting over dezelfde winst.
Erfrecht: de vergeten dimensie bij grote schenkingen
Een aspect dat veel loterij winnaars onderschatten is het erfrecht. Wanneer u uw kinderen grote bedragen schenkt, wordt dit bij uw overlijden in principe in mindering gebracht op hun erfenis — tenzij u dit expliciet uitsluit in uw testament via een "niet-inbrengclausule". Zonder zo'n clausule kan een kind dat al €100.000 heeft ontvangen bij de verdeling van de nalatenschap minder erven dan het andere kind.
Bovendien heeft iedere erfgenaam recht op zijn legitieme portie: de helft van het wettelijke erfdeel. Hebt u een partner of andere erfgenamen die u in uw testament minder wil nalaten, dan kan een groot deel van uw loterij winst toch via de legitieme portie worden opgeëist. Een notaris brengt dit risico in kaart en past uw testamentaire planning aan voordat u grote schenkingen doet.
Vijf stappen die u nu kunt zetten
Of u nu €1,8 miljoen hebt gewonnen of een ander vermogensmoment meemaakt: de aanpak is altijd hetzelfde.
- Onderneem de eerste 48 uur niets — neem geen financiële beslissingen in de euforie van het moment
- Raadpleeg een notaris voor testament- en schenkstrategie vóórdat u ook maar één cent weggeeft
- Bespreek box 3-optimalisatie met een belastingadviseur of financieel planner
- Overweeg een BV of stichting als u uw privacy wilt beschermen of een groter vermogen langdurig wilt beheren
- Informeer familie en vrienden pas nadat uw juridische structuur op orde is
Via Expert Zoom vindt u ervaren advocaten, notarissen en belastingadviseurs die u direct kunnen begeleiden bij de eerste stappen na een grote vermogenssprong.
Disclaimer: dit artikel is uitsluitend informatief van aard en vormt geen juridisch, fiscaal of notarieel advies. Raadpleeg altijd een erkende advocaat, notaris of belastingadviseur voor advies dat is afgestemd op uw persoonlijke situatie.
format_used: Expert reaction
