David BakkerMeer dan de helft van de Nederlandse pensioendeelnemers is al overgegaan op het nieuwe pensioenstelsel dat per 1 januari 2026 van kracht is gegaan. De eerste resultaten zijn veelbelovend: deelnemers aan fondsen die al zijn overgestapt, zien hun pensioenen gemiddeld met 14 procent stijgen, aldus het Ministerie van Financiën.
Wat is er veranderd in het pensioenstelsel?
Het Nederlandse pensioenstelsel ondergaat de grootste hervorming in decennia. De overgang van het traditionele "defined benefit"-systeem naar een persoonlijk pensioenvermogen is in volle gang. Volgens de rijksoverheid hebben al 30 pensioenfondsen de overstap gemaakt, terwijl er in de komende zes maanden nog eens 6 fondsen volgen.
De cijfers spreken voor zich: PFZW, het pensioenfonds voor de zorgsector, verwacht een stijging van 7 tot 10 procent voor zijn deelnemers. Bouw-pensioenfonds bpfBouw gaat zelfs 20 procent hoger, wat voor veel bouwvakkers een aanzienlijke verbetering betekent. Het volledige transitietijdpad loopt door tot 1 januari 2028, wanneer de laatste 25 fondsen overstappen.
Niet iedereen profiteert gelijk
De hervorming brengt ook complexiteit met zich mee. In het nieuwe stelsel wordt uw pensioen opgebouwd als persoonlijk vermogen dat meestijgt met de marktrendementen — maar ook kan dalen. Dit is fundamenteel anders dan het oude systeem, waarbij u recht had op een vaste uitkering ongeacht beursschommelingen.
Voor jongere deelnemers betekent dit meer beleggingsrisico, maar ook een potentieel hoger rendement op de lange termijn. Voor gepensioneerden en ouderen dicht bij pensioenleeftijd is de onzekerheid groter: hun pensioenpot is kleiner en heeft minder tijd om eventuele verliezen te compenseren.
ABP, het grote ambtenarenpensioenfonds, benadrukt dat deelnemers goed moeten nadenken over hun individuele situatie. "De transitie biedt kansen, maar vraagt ook om bewuste keuzes," aldus ABP op zijn website.
Welke vragen moet u zichzelf stellen?
Nu het nieuwe stelsel van kracht is, is het moment aangebroken om uw persoonlijke pensioensituatie kritisch te bekijken. Een financieel adviseur kan u helpen de volgende vragen te beantwoorden:
Hoeveel pensioen bouwt u op? In het nieuwe systeem kunt u via mijn.overheid.nl exact zien wat uw verwachte pensioenuitkering is. Controleer dit nu, want de overstap kan uw prognose hebben veranderd.
Is uw pensioenbeleggingsprofiel nog passend? In het nieuwe stelsel kiest u — soms impliciet — voor een beleggingsprofiel. Wie dicht bij zijn pensioenleeftijd zit, wil doorgaans minder risico lopen dan iemand van 30 jaar.
Heeft u een pensioengat? Zzp'ers, mensen met werkonderbrekingen en deeltijdwerkers lopen bijzonder risico op een pensioengat. In tegenstelling tot werknemers bouwen zzp'ers geen werknemerspensioen op — zij zijn volledig afhankelijk van hun eigen spaargeld, lijfrentes of vrijwillige pensioenregelingen.
Aanvullend sparen: is dat nodig? Met alleen AOW en een werkgeverspensioen haalt u mogelijk niet het inkomensniveau dat u gewend bent. Een financieel adviseur berekent uw verwachte pensioeninkomsten en adviseert over aanvullende maatregelen.
Zzp'ers en de pensioenval
Bijna 1,2 miljoen Nederlanders werken als zelfstandige en lopen daardoor het risico op een dramatisch pensioengat. Zij bouwen via hun werk geen pensioen op en zijn volledig afhankelijk van eigen initiatief. De nieuwe wetgeving heeft de mogelijkheden voor zzp'ers om vrijwillig bij een pensioenfonds aan te sluiten weliswaar verruimd, maar in de praktijk maken weinig zzp'ers hier gebruik van, aldus cijfers van het CBS.
Een financieel adviseur die gespecialiseerd is in zzp-pensioenplanning kan concrete alternatieven aanreiken: van een lijfrenteverzekering tot een bankspaarrekening of een combinatie van beide.
De rol van de werkgever
In het nieuwe stelsel veranderen ook de verplichtingen voor werkgevers. Zij moeten deelnemers actief informeren over de overstap en de keuzemogelijkheden die daarmee gepaard gaan. Sommige fondsen bieden deelnemers de optie om hun beleggingsprofiel zelf te kiezen: offensief (meer aandelen, meer risico), defensief (meer obligaties, minder risico) of neutraal.
Werknemers die niets doen, worden automatisch ingedeeld in het standaard beleggingsprofiel — wat voor velen niet optimaal is. Een financieel adviseur kan samen met u bepalen welk profiel past bij uw leeftijd, risicobereidheid en verwachte pensioenleeftijd.
Internationaal vergelijken: staat Nederland er goed voor?
Ter referentie: het Nederlandse pensioenstelsel staat wereldwijd bekend als een van de meest robuuste. Het Melbourne Mercer Global Pension Index rankt Nederland jaar na jaar bij de top drie — vlak na IJsland en Denemarken. Toch heeft ook dit stelsel zijn zwakke plekken, met name voor zzp'ers en mensen met een onregelmatige carrière.
De overgang naar een persoonlijk pensioenvermogen lijkt meer op wat landen als Australië al decennia hanteren (het zogeheten "superannuation"-systeem). De verwachting is dat de transparantie voor deelnemers toeneemt: u ziet nu precies hoeveel u zelf heeft gespaard, hoe dat belegd is en wat u maandelijks mag verwachten.
Wat kunt u nu doen?
De hervorming van het pensioenstelsel is geen reden voor paniek, maar wel voor actie. De Rijksoverheid raadt alle deelnemers aan om hun pensioenplanning te (laten) doorlichten zodra hun fonds is overgegaan. Meer informatie over het nieuwe stelsel vindt u op rijksoverheid.nl.
Zit u met vragen over uw persoonlijke situatie? Een financieel adviseur op Expert Zoom kan uw pensioensituatie doorlichten, een aanvullend spaarsplan opstellen en u helpen om te navigeren in het nieuwe stelsel. Of u nu werknemer, gepensioneerde of zzp'er bent: nu actie ondernemen loont — letterlijk.
Het nieuwe pensioenstelsel biedt kansen voor hogere uitkeringen, maar vraagt ook om bewuste keuzes. Wacht niet af tot uw fonds overgaat: begin vandaag nog met een persoonlijke pensioenscan.
Let op: Pensioenadvies is maatwerk. Raadpleeg altijd een gecertificeerd financieel adviseur voor beslissingen die uw pensioen raken. Bovenstaande informatie is informatief van aard en geen persoonlijk advies.
