Sophie BoschRuim 620.000 Nederlanders van 15 jaar en ouder zijn minstens één keer slachtoffer geworden van online bedreiging of intimidatie, zo blijkt uit onderzoek dat verzekeraar Univé publiceerde rondom de Landelijke Dag tegen Pesten op 19 april 2026. Maar wat zijn eigenlijk uw juridische rechten als u online wordt bedreigd — en wanneer schakelt u een advocaat in?
Meer dan een half miljoen slachtoffers in Nederland
Online pesten en bedreigen zijn geen kleinschalige fenomenen. Volgens het Univé-onderzoek werd 9 procent van de 15- tot 25-jarigen in 2024 slachtoffer van online pesten, bedreiging of stalking — meer dan het dubbele van het landelijk gemiddelde van 4,1 procent.
Voor het eerst introduceert een Nederlandse verzekeraar speciale dekking voor slachtoffers van cyberpesten. Univé voegde aan haar inboedelverzekering een module toe die:
- Psychologische hulp vergoedt tot €2.000 per jaar
- Verwijdering van schadelijke content bekostigt via een gespecialiseerd bureau
- Schoolwisselingskosten dekt als een kind door pesten van school moet wisselen
Pestexpert Tessa Kaufman (Universiteit Utrecht) noemde dit "een belangrijke stap", maar benadrukte ook: preventie is net zo essentieel.
Wanneer is online bedreiging strafbaar?
Niet elk dreigement is automatisch strafbaar in Nederland. Bedreiging is strafbaar gesteld in artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht. De wet noemt een limitatieve lijst van ernstige delicten waarmee gedreigd moet worden — denk aan zware mishandeling, verkrachting, of gijzeling. Een bericht als "ik sla je" valt hier juridisch gezien buiten.
Wat wél strafbaar kan zijn bij online bedreiging:
- Smaad en laster (art. 261-262 Sr) — het opzettelijk verspreiden van valse informatie om iemand schade te berokkenen
- Belaging/stalking (art. 285b Sr) — stelselmatige inbreuk op iemands persoonlijke levenssfeer
- Computervredebreuk (art. 138ab Sr) — hacken van accounts om dreigende berichten te versturen
- Schending van privacy (AVG/GDPR) — onbevoegd verspreiden van persoonlijke gegevens of beelden
De maximale straf voor bedreiging in de zin van artikel 285 Sr bedraagt twee jaar gevangenisstraf of een geldboete van €21.750.
Wat kunt u als slachtoffer doen?
Als u online wordt bedreigd, zijn er concrete stappen die u kunt zetten:
1. Documenteer alles Maak screenshots van alle berichten, met datum en afzenderinformatie. Sla ook URL's op. Dit bewijs is cruciaal bij zowel aangifte als civiele procedures.
2. Doe aangifte Online aangifte doen van bedreiging is niet mogelijk — u moet fysiek naar het politiebureau of bellen met 0900-8844. Meld het ook op politie.nl voor meer informatie over uw rechten als slachtoffer.
3. Blokkeer en meld Meld het account bij het desbetreffende platform (Instagram, TikTok, WhatsApp). Platforms zijn wettelijk verplicht om content die strafbaar is te verwijderen na een geldige melding.
4. Vraag een advocaat om advies Bij ernstige bedreigingen of als de politie onvoldoende actie onderneemt, kunt u een strafrechtadvocaat of civielrechtelijk advocaat inschakelen. Een advocaat kan:
- Een kort geding starten om content te laten verwijderen
- Schadevergoeding eisen van de dader
- Namens u aangifte ondersteunen of een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens
Recht op rechtsbijstand
Slachtoffers van ernstige delicten zoals stalking of grove bedreiging hebben recht op een advocaat. Wie beperkte financiële middelen heeft, kan via de Raad voor Rechtsbijstand in aanmerking komen voor een gesubsidieerde advocaat (toevoeging). U hoeft dus niet per se zelf de volledige advocaatkosten te dragen.
Wat doet een advocaat voor u bij online bedreiging?
Een gespecialiseerde advocaat bekijkt welke juridische stappen het meest effectief zijn in uw situatie:
- Strafrechtelijk: aangifte ondersteunen, contact met de officier van justitie, slachtofferstatus bewaken
- Civielrechtelijk: schadevergoedingseis, inbreuk op privacyrechten, dwangsom opleggen voor herhaling
- Bestuursrechtelijk: klacht bij de Autoriteit Persoonsgegevens bij schending van de AVG
In complexe zaken — waarbij de dader anoniem is of vanuit het buitenland opereert — is juridische expertise onmisbaar om de juiste instanties en procedures in te schakelen.
Anonieme daders: hoe vindt een advocaat hen?
Een veelgehoord probleem bij online bedreiging is dat de dader anoniem opereert — achter een nep-account of via een VPN. Toch zijn daders zelden volledig onvindbaar. Een advocaat kan via een gerechtelijk kort geding platforms dwingen om IP-adressen of accountgegevens te overhandigen aan de autoriteiten. Dit heet een vordering tot verstrekking van gebruikersgegevens.
Bij ernstige strafbare feiten kan de politie met een rechterlijk bevel de identiteitsgegevens bij platforms opvragen. In Nederland zijn grote platforms zoals Meta (Instagram, Facebook) en X (voorheen Twitter) verplicht aan rechterlijke bevelen te voldoen. Een gespecialiseerde advocaat weet welke procedure het snelst resultaat oplevert in uw specifieke situatie.
Wanneer schakelt u een advocaat in?
Niet elke vervelende reactie online vereist juridische actie. Maar als u te maken heeft met herhaalde bedreigingen, verspreiding van privébeelden, of identiteitsdiefstal via online kanalen, is professioneel juridisch advies verstandig.
Op Expert Zoom vindt u gespecialiseerde advocaten die ervaring hebben met online criminaliteit, privacyrecht en strafrecht. Zij helpen u bepalen welke stappen u kunt nemen — en wat u realistisch mag verwachten.
Disclaimer: Dit artikel bevat algemene juridische informatie en is geen persoonlijk juridisch advies. Raadpleeg altijd een advocaat voor advies op basis van uw specifieke situatie.
Meer lezen? Bekijk ook: Marco van Basten wordt gestalkt: wat zijn uw rechten als slachtoffer?
