Laura HofmanDe NOS zendt alle 104 wedstrijden van het WK Voetbal 2026 exclusief uit op NPO 1, NPO 2 en NPO 3. Onderhandelingen over sublicentiëring met RTL, ESPN, SBS6, Viaplay en Ziggo Sport mislukten volledig — geen enkele commerciële omroep mag WK-wedstrijden uitzenden. Dat roept drie juridische vragen op die u als kijker, horecaondernemer of expat moet kennen.
NOS heeft alle 104 WK-wedstrijden: hoe is dat mogelijk?
De NOS verwierf de exclusieve uitzendrechten voor het gehele WK 2026 via een deal met de FIFA, inclusief televisie-, radio- en onlinerechten voor alle wedstrijden van de openingswedstrijd Mexico-Zuid-Afrika op 11 juni tot de finale op 19 juli 2026. Sublicentiëring aan commerciële partijen was contractueel toegestaan, maar de onderhandelingen met Viaplay, Ziggo Sport, RTL, ESPN en SBS6 liepen stuk op de financiële voorwaarden.
Dat betekent dat Viaplay — dat in Nederland honderden euro's per jaar vraagt voor sportcontent — en Ziggo Sport geen enkele WK-wedstrijd uitzenden. Wie voetbal wil zien, heeft één optie: NPO of NOS.nl, gratis en zonder inlog.
Voor kijkers klinkt dat ideaal. Voor horecaondernemers, abonnementhouders en Nederlanders in het buitenland is de juridische situatie een stuk complexer.
Vraag 1: Is een exclusief uitzendmonopolie mededingingsrechtelijk toegestaan?
Exclusieve uitzendrechten zijn in principe legaal, ook als ze door een publieke omroep worden vastgehouden zonder sublicentiëring. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) — de Nederlandse toezichthouder op eerlijke mededinging — heeft eerder geoordeeld dat rechtenhouders in beginsel niet verplicht zijn hun licenties te delen, zelfs niet bij evenementen van groot nationaal belang.
Het Europees Hof van Justitie bevestigde dit in meerdere arresten: gedwongen licenties worden alleen in uitzonderlijke gevallen opgelegd, namelijk als sprake is van aantoonbaar machtsmisbruik én als het ontbreken van toegang tot die licentie een nieuwe markt blokkeert die anders zou kunnen bestaan.
De NOS voldoet aan de Mediawet door gratis toegankelijkheid te garanderen via NPO Start en NOS.nl. Daarmee is de drempel voor juridisch aanvechten hoog — maar niet onoverkomelijk. Een advocaat gespecialiseerd in mediarecht kan beoordelen of de specifieke omstandigheden in uw geval grond bieden voor een klacht bij de ACM of de Europese Commissie.
Aandachtspunt voor ondernemers: Als u als commerciële partij aantoonbaar schade lijdt doordat NOS sublicentiëring weigert, kan een mededingingsrechtadvocaat nagaan of sprake is van misbruik van een machtspositie.
Vraag 2: Wat zijn de rechten van horecaondernemers met een sportabonnement?
Duizenden café- en restauranteigenaren sloten dit seizoen een abonnement af bij Viaplay of Ziggo Sport. Zij betaalden maandelijks voor een sportpakket dat — zoals pas later duidelijk werd — géén WK 2026-content bevat. Juridisch kunnen zij een beroep doen op de volgende regelingen:
Non-conformiteit (artikel 7:17 BW): Als een product niet beantwoordt aan wat de consument redelijkerwijs mocht verwachten, is sprake van non-conformiteit. Stond in de advertentie of abonnementsomschrijving "alle grote sportevenementen" of "internationale voetbaltoernooien"? Dan is er grond voor een klacht.
Ontbinding of prijsvermindering: Bij non-conformiteit heeft de consument recht op herstel, vervanging of — als dat niet mogelijk is — ontbinding van het contract of gedeeltelijke terugbetaling. Voor zakelijke abonnementen gelden strengere criteria; de contractsvoorwaarden zijn bepalend.
Schadevergoeding: Heeft u extra personeel ingepland, merchandise besteld of reclame gemaakt voor WK-uitzendingen in uw zaak? Schade die hieruit voortvloeit kan in bepaalde gevallen worden verhaald, mits aantoonbaar en causaal verbonden aan de tekortkoming van de aanbieder.
Neem bij twijfel contact op met een advocaat via ExpertZoom om uw abonnementsvoorwaarden professioneel te laten beoordelen.
Vraag 3: Nederlanders in het buitenland — wat zijn uw legale opties?
Wie tijdens het WK in het buitenland verblijft — op vakantie, voor werk of als expat — merkt dat NOS.nl en NPO Start via geofencing geografisch geblokkeerd zijn. De dienst is uitsluitend beschikbaar voor gebruikers op Nederlands grondgebied.
Dat laat beperkte opties over:
Lokale gratis omroepen: In de meeste WK-gastlanden en in Europa zenden gratis publieke omroepen de wedstrijden uit. In de VS is dat Fox, in België VRT en RTBF, in Duitsland ARD en ZDF.
FIFA+: De officiële FIFA-streamingdienst biedt in bepaalde regio's wedstrijden gratis aan, zonder geografische blokkade.
VPN: VPN-gebruik is in Nederland niet strafbaar, maar schending van de gebruiksvoorwaarden van NPO Start kan leiden tot accountblokkade. In sommige landen — zoals China, Rusland en Turkije — is VPN-gebruik juridisch riskant of verboden.
Meer informatie over de risico's van VPN-gebruik bij WK-streaming vindt u in ons artikel over WK 2026 streamen via VPN: vijf digitale risico's die u moet kennen.
Als u structureel in het buitenland woont en juridisch wil begrijpen welke rechten u heeft op toegang tot Nederlandse publieke media, kan een mediarecht-advocaat u adviseren over de relevante regelgeving.
Wat kunt u nu doen?
De exclusiviteit van de NOS bij het WK 2026 is juridisch verdedigbaar, maar heeft reële gevolgen voor meerdere groepen:
- Horecaondernemers die vertrouwden op hun sportabonnement kunnen in bepaalde gevallen compensatie of ontbinding eisen
- Expats en reizigers die legaal willen meekijken, zijn aangewezen op lokale gratis omroepen of FIFA+
- Commerciële omroepen die sublicentiëring mislopen, kunnen de situatie bij de ACM aanmelden als zij menen dat sprake is van machtsmisbruik
Juridische vrijwaring: dit artikel biedt algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg altijd een advocaat voor uw specifieke situatie.
Vind een mediarecht-advocaat via ExpertZoom
Bij ExpertZoom vindt u snel en eenvoudig advocaten gespecialiseerd in mediarecht, consumentenrecht en mededingingsrecht. Of het nu gaat om een abonnementsgeschil, een vraag over uitzendrechten of de juridische gevolgen van streaming-restricties — via ExpertZoom staat een expert klaar om u te helpen.
