Sophie DekkerOp dinsdag 21 juli 2026 klonk in Nijmegen opnieuw het startschot van de 108e Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen. Meer dan 45.000 wandelaars lopen tot en met vrijdag 24 juli vier dagen achter elkaar 30, 40 of 50 kilometer per dag. Het is 's werelds grootste meerdaagse wandelevenement, maar achter het feestgedruis schuilt een serieuze fysieke belasting. Blaren, oververhitting en overbelaste pezen sturen elk jaar honderden deelnemers naar de EHBO-post. De vraag die veel lopers zich stellen: wanneer is een kwaaltje nog "erbij horen" en wanneer moet je echt een arts raadplegen?
Waarom de Vierdaagse het lichaam zo zwaar belast
Vier dagen lang urenlang lopen op asfalt en klinkers is voor het lichaam een marathon in slow motion. De herhaalde belasting stapelt zich op: waar dag één nog meevalt, worden op dag drie en vier blaren, peesirritaties en vermoeidheid vaak pas echt voelbaar. Bij warm weer komt daar het risico van uitdroging en oververhitting bij.
Dat risico is geen theorie. In 2006 werd de eerste marsdag afgelast nadat het kwik boven de 35 graden uitkwam en twee deelnemers overleden aan de gevolgen van de hitte. Sindsdien hanteert de organisatie een streng hitteprotocol met vervroegde starttijden, extra waterposten en, in het uiterste geval, het inkorten of schrappen van een marsdag. Toch blijft eigen oplettendheid de belangrijkste bescherming.
Blaren: van ongemak tot infectierisico
Blaren horen bijna onvermijdelijk bij lang wandelen, en de meeste zijn onschuldig. Een kleine, gesloten blaar kun je meestal zelf verzorgen: ontsmetten, afdekken met een blarenpleister en de wrijving wegnemen. Problemen ontstaan wanneer een blaar openbarst en de wond vuil wordt.
Let op de volgende alarmsignalen die op een infectie kunnen wijzen:
- Toenemende roodheid die zich rond de blaar uitbreidt
- Warmte, kloppende pijn of pus
- Koorts of een algeheel ziek gevoel
- Rode strepen die vanaf de wond omhoog lopen
Bij deze verschijnselen is zelf doorlopen geen optie meer. Een huisarts kan beoordelen of de wond gereinigd of behandeld moet worden en of antibiotica nodig zijn. Wie diabetes heeft of doorbloedingsproblemen, moet zelfs bij kleine voetwondjes extra voorzichtig zijn, omdat wonden dan trager genezen en sneller ontsteken.
Voorkomen blijft beter dan genezen: goed ingelopen schoenen, naadloze sokken van vochtafvoerend materiaal en vaseline op wrijvingsgevoelige plekken verkleinen de kans op blaren aanzienlijk. Wie merkt dat er een "hotspot" ontstaat — een warme, gevoelige plek — doet er verstandig aan meteen te stoppen en die plek af te plakken, nog vóór de blaar zich vormt.
Hitte: herken de kantelpunten
Bij warme dagen is uitdroging de sluipende vijand. Vroege signalen zijn hoofdpijn, duizeligheid, spierkrampen en minder plassen. Dit is nog met rust, schaduw en water op te vangen. Gevaarlijker wordt het bij een hitteberoerte: verwardheid, stoppen met zweten, een hete droge huid, braken of flauwvallen. Dat is een medische noodsituatie waarbij je direct 112 belt.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu adviseert bij hitte om ruim te drinken, de middagzon te mijden en op elkaar te letten — praktische regels die tijdens de Vierdaagse letterlijk levens kunnen redden. De volledige adviezen staan in het Nationaal Hitteplan van het RIVM. Ouderen, mensen met hart- en vaatziekten en deelnemers die medicijnen gebruiken die het vochtevenwicht beïnvloeden, lopen extra risico en doen er goed aan dit vooraf met hun arts te bespreken.
Pezen, knieën en scheenbenen: de stille klachten
Naast blaren en hitte zijn overbelastingsklachten de meest onderschatte reden om de finish niet te halen. Achillespeesontsteking, knieklachten en pijn aan het scheenbeen (shin splints) ontstaan door de eentonige, urenlange belasting. Een tinteling of doffe pijn die na rust wegtrekt, is meestal onschuldig. Maar scherpe, lokale pijn die bij elke stap terugkeert of gepaard gaat met zwelling, is een teken om te stoppen.
Wie hier doorheen wil "vechten", riskeert een blessure die weken tot maanden nawerkt. Een sportarts of fysiotherapeut kan beoordelen of het om een tijdelijke irritatie gaat of om beginnende peesschade. Dit type klacht speelt niet alleen bij wandelaars: ook bij loopevenementen zoals de Singelloop Leiden waarschuwen sportartsen dat vroeg ingrijpen het verschil maakt tussen een paar dagen rust en een langdurig herstel.
Wanneer je echt een expert moet raadplegen
Als vuistregel geldt: klachten die na een nacht rust verergeren in plaats van verbeteren, verdienen professioneel advies. Twijfel je of een blaar, een opgezette enkel of aanhoudende duizeligheid nog verantwoord is, dan is een consult met een huisarts, sportarts of fysiotherapeut verstandiger dan doorlopen. Een expert kan op afstand of ter plekke inschatten of doorgaan veilig is — en voorkomt dat een klein probleem uitgroeit tot een blessure die je hele zomer bepaalt.
Ook na de Vierdaagse blijft dat gelden. Wie na afloop dagenlang last houdt van gewrichten, een niet-genezende voetwond of aanhoudende vermoeidheid, hoeft daar niet alleen mee te blijven zitten. Via ExpertZoom vind je snel een gezondheidsexpert die meekijkt naar je herstel. De hitte en de blaren zijn tijdelijk; een goed hersteld lichaam heb je nodig voor de volgende editie.
Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener.
