Meningokokken vaccinatie 2026: wat u moet weten en wanneer u een arts raadpleegt

De Gezondheidsraad beoordeelt in het tweede kwartaal van 2026 opnieuw de vaccinatie tegen meningokokken B, terwijl het aantal MenB-infecties in Nederland stijgt. Tegelijk start vaccinatieweek 16 (13–17 april) voor ACWY. Wat moet u als ouder weten — en wanneer belt u een arts?

Meningokokken 2026: stijgende infecties en een nieuwe aanbeveling op komst

Meningokokken zijn bacteriën die hersenvliesontsteking (meningitis) of bloedvergiftiging (sepsis) kunnen veroorzaken. Ze kunnen binnen uren dodelijk zijn. In Nederland worden elk jaar honderd tot tweehonderd mensen ziek door meningokokken.

Sinds 2022 stijgt het aantal MenB-infecties (meningokokken type B). In 2024 werden 118 gevallen gemeld bij het RIVM, waaronder 34 kinderen jonger dan 5 jaar en 30 jongvolwassenen tussen 15 en 24 jaar. Die stijging heeft de Gezondheidsraad ertoe bewogen een nieuwe evaluatie van het MenB-vaccin te starten, met een advies verwacht in het tweede kwartaal van 2026.

Wat is er al beschikbaar via het Rijksvaccinatieprogramma?

Goed nieuws: vaccinatie tegen meningokokken A, C, W en Y is al gratis via het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) voor alle kinderen in Nederland:

• Prik op 14 maanden: eerste dosis MenACWY
• Prik op 14 jaar: herhalingsdosis MenACWY

Bescherming duurt circa 10 jaar. De volgende MenACWY-vaccinatieweek is gepland in week 16: 13 tot en met 17 april 2026. GGD's vaccineren dan kinderen en jongeren op de geplande data.

Maar: het MenB-vaccin valt voorlopig buiten het nationale programma. Het is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en verkrijgbaar in Nederland, maar u betaalt dit vaccin zelf. De kosten bedragen gemiddeld 100 tot 150 euro per dosis, met 2 of 3 doses afhankelijk van de leeftijd.

De symptomen die u niet mag missen

Meningitis ontwikkelt zich snel. Kenmerkende symptomen zijn:

• Hoge koorts, nekstijfheid, hevig hoofdpijn
• Afkeer van licht en geluid
• Braken
• Puntbloedingen (kleine rode of paarse vlekjes die niet verbleken als u er met een glas op drukt — dit is een spoedgeval)
• Bij baby's: een bolle, gespannen fontanel, schril huilen, slaperigheid

Als u puntbloedingen ziet bij uzelf of uw kind: bel 112 — dit is een medisch spoedgeval, geen huisarts-kwestie. Bij andere symptomen die u zorgen baren: bel uw huisarts of de huisartsenpost.

Wanneer belt u wél de huisarts?

De puntbloedingen-test werkt ook voor alledaagse roodheid: een bloeduitstorting of een puistje verbleekt bij druk. Puntbloedingen van meningokokken-sepsis niet. Maar ook zonder dit teken zijn er situaties waarbij u snel contact opneemt:

1. Koorts boven 39 °C bij een kind jonger dan 3 maanden.
2. Koorts bij een kind dat erg ziek lijkt, niet te troosten is of geen contact maakt.
3. Aanhoudende hoge koorts (meer dan 3 dagen) bij een kind dat niet beter wordt.
4. Een stijve nek bij koorts — altijd een spoedconsult waard.

MenB-vaccin: is het de investering waard?

De discussie die de Gezondheidsraad in 2026 opnieuw voert, draait om een kosten-batenanalyse. In eerdere adviezen (2018 en 2022) concludeerde de raad dat de infectiecijfers te laag waren voor opname in het nationale programma — maar de stijgende trend verandert die berekening.

Als u overweegt het MenB-vaccin privé te laten zetten:

• Meest kwetsbaar: kinderen jonger dan 5 jaar en tieners/jongvolwassenen (15–24 jaar).
• Bespreek het met uw huisarts of een kinderarts: zij kennen de lokale epidemiologische situatie en kunnen inschatten of het voor uw kind zinvol is.
• Twijfelt u? Een consult bij een huisarts of specialist via ExpertZoom geeft u een persoonlijk advies op basis van uw gezinssituatie en medische achtergrond.

Wat betekent dit voor ouders in de praktijk?

• Controleer of uw kind zijn MenACWY-vaccinaties heeft gekregen (14 maanden + 14 jaar).
• Plan tijdig: vaccinatieweek 16 is op 13–17 april 2026.
• Vraag uw huisarts naar het MenB-vaccin als uw kind in een risicogroep valt.
• Sla het herkennen van symptomen op in uw geheugen — u heeft soms maar een paar uur.

Meningitis is zeldzaam, maar de gevolgen zijn ernstig: verlies van ledematen, gehoorverlies, hersenbeschadiging of overlijden. Preventie begint met informatie — en bij twijfel, met een telefoontje naar een arts.

Dit artikel is informatief. Bij vermoeden van meningitis: bel 112. Bij andere vragen: raadpleeg uw huisarts.

Meningokokken en reizen: extra risico in het voorjaar

Een factor die vaak vergeten wordt: reizen. In de meivakantie en zomervakantie nemen Nederlanders geregeld hun kinderen mee naar landen waar meningokokken C, W en Y veel vaker voorkomen — zoals sub-Sahara Afrika (de "meningitisgordel"), Saoedi-Arabië (hadj, umrah), en delen van Latijns-Amerika.

Voor die bestemmingen geldt een duidelijk advies: het MenACWY-vaccin is aanbevolen of zelfs verplicht (voor Saoedi-Arabische pelgrimsvisum is het vaccin verplicht). Controleer dit altijd bij uw huisarts of via het reizigersadvies van het RIVM vóór vertrek.

Ook voor MenB zijn er landen met hogere incidentie, waaronder Ierland en het Verenigd Koninkrijk, waar het vaccin wél in het nationale programma is opgenomen — een teken dat andere landen de cijfers anders inschatten.

Hoe ExpertZoom u kan helpen

De Gezondheidsraad verwacht zijn advies in kwartaal twee van 2026. Totdat het officiële advies er ligt, staan veel ouders met vragen. Een huisarts of kinderarts kan:

• De actuele vaccinatiestatus van uw kind controleren.
• Uitleggen of het MenB-vaccin zinvol is in uw specifieke situatie.
• U informeren over vergoedingen (sommige aanvullende verzekeringen vergoeden MenB deels).
• Reizigersadvies geven voor uw bestemming.

Via ExpertZoom vindt u snel een huisarts of medisch specialist die beschikbaar is voor online consultaties of een spoedafspraak. U kunt direct profielen vergelijken en een afspraak inplannen — zonder wachttijden.

De beste bescherming tegen meningokokken begint met de juiste kennis. Bent u onzeker over de vaccinatiestatus van uw kind of wilt u weten of het MenB-vaccin voor u relevant is? Raadpleeg een arts.