Maarten Spanjer (73) overleden: bij welke plasklachten gaat u naar de huisarts?

Acteur, schrijver en televisiemaker Maarten Spanjer is op zaterdag 17 oktober 2026 op 73-jarige leeftijd overleden. Dat meldden onder meer de NOS en TVgids.nl, op basis van zijn partner Monique Waterham in De Telegraaf. Spanjer leed aan blaas- en prostaatkanker en overleed in een hospice in Ouderkerk aan de Amstel.

Zijn dood roept bij veel lezers vragen op over twee ziekten die vooral oudere mannen treffen. Wanneer zijn klachten reden om naar de huisarts te gaan? En wat betekent een zware operatie of palliatieve zorg in de praktijk? Dit artikel zet de feiten op een rij en geeft een handvat voor wie zich zorgen maakt over zijn eigen gezondheid.

Wat er bekend is over de ziekte van Maarten Spanjer

Volgens de berichtgeving van de NOS en TVgids.nl was Spanjer ongeveer een jaar ziek. Er werden bij hem een blaas en een prostaat verwijderd tijdens een grote operatie. De laatste twee weken verslechterde zijn toestand snel, aldus zijn partner in De Telegraaf.

In augustus 2026 sprak Spanjer openhartig over zijn ziekte in diezelfde krant. Hij zei toen dat hij zich goed voelde en iets minder energie had, "maar misschien past dat bij mijn leeftijd". Daarna schreef hij een reeks columns, waarvan er dit weekend nog één zou verschijnen.

Het grote publiek kent hem van de film Spetters, waarin hij de motorcrosser Hans speelde, en van het programma Taxi. Daarin sprak hij als verklede taxichauffeur met nietsvermoedende passagiers, gefilmd met een verborgen camera. Voor Taxi won hij de Gouden Roos van Montreux.

Blaaskanker en prostaatkanker: waarom ze vaak samen ter sprake komen

De blaas en de prostaat liggen vlak bij elkaar in het kleine bekken. Een tumor in het ene orgaan kan daardoor het andere raken, en de klachten lijken sterk op elkaar. Bij mannen kan een uitgebreide ingreep beide organen betreffen.

Typische signalen waar een arts naar vraagt, zijn:

• bloed in de urine, ook als het maar één keer gebeurt en daarna weer verdwijnt;
• een zwakke of onderbroken plasstraal;
• vaker moeten plassen, ook 's nachts;
• pijn of een branderig gevoel bij het plassen;
• aanhoudende pijn in de onderrug, het bekken of de heupen.

Veel van deze klachten hebben een onschuldige oorzaak, zoals een goedaardig vergrote prostaat of een blaasontsteking. Juist daarom is het belangrijk dat een arts ernaar kijkt. Het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) legt op de pagina over prostaatkanker uit hoe de ziekte zich in Nederland voordoet.

Wat een uroloog en huisarts voor u kunnen doen

De huisarts is het eerste aanspreekpunt. Die vraagt naar uw klachten, voelt zo nodig aan de prostaat en kan bloed- of urineonderzoek laten doen. Bij een vermoeden van kanker volgt een verwijzing naar de uroloog.

Daar kan aanvullend onderzoek volgen, zoals een kijkonderzoek van de blaas (cystoscopie), beeldvorming of een biopt. Pas daarna is duidelijk om welk type en welk stadium het gaat. Dat bepaalt of behandeling met bestraling, medicijnen of een operatie zinvol is.

Een operatie waarbij blaas en prostaat verdwijnen, is ingrijpend. Patiënten krijgen daarna een alternatieve urineafvoer, bijvoorbeeld via een stoma. Daarnaast kunnen seksualiteit, energie en dagelijks functioneren veranderen. Goede voorlichting vooraf en revalidatie erna maken een groot verschil.

Leven na een grote operatie: wat patiënten en partners ervaren

Na het verwijderen van blaas en prostaat begint een herstelperiode die vaak weken tot maanden duurt. Veel patiënten merken dat hun energie niet direct terugkeert. Vermoeidheid, pijn bij het bewegen en onzekerheid over het stoma horen daar vaak bij.

Een stomaverpleegkundige leert patiënten hoe ze met het zakje omgaan. Een bekkenfysiotherapeut helpt bij het herstel van spieren en functies. Ook psychosociale begeleiding kan zinvol zijn, voor de patiënt zelf én voor de partner, die vaak een grote rol in de dagelijkse zorg krijgt.

Spanjer zei in augustus dat hij zich goed voelde met iets minder energie. Dat laat zien dat het herstelbeeld per persoon sterk verschilt en dat een ziekteverloop moeilijk te voorspellen is. Wie zich afvraagt of zijn eigen herstel normaal verloopt, kan dat het best met de behandelend arts bespreken.

Een concreet voorbeeld: wanneer wacht u beter niet af?

Neem Henk, 68 jaar, die in oktober 2026 twee keer binnen twee weken bloed in zijn urine ziet. De eerste keer denkt hij aan iets wat hij gegeten heeft. De tweede keer is hij onrustig, maar hij wil de huisarts niet lastigvallen.

Dit is het moment om toch te bellen. Als Henk binnen een week een afspraak maakt, kan de huisarts urine laten onderzoeken en eventueel bloed laten prikken, bijvoorbeeld op PSA. Stel dat Henks PSA-waarde 6,5 ng/ml blijkt en dat dit boven de referentiewaarde voor zijn leeftijd ligt. Dan volgt doorverwijzing naar de uroloog.

Als Henk daarentegen wacht tot de klachten zijn verergerd, bijvoorbeeld tot na drie of vier maanden, dan kan een tumor in die tijd verder zijn gegroeid. Als de ziekte vroeg wordt ontdekt, zijn er meestal meer behandelopties dan wanneer ze pas laat wordt ontdekt. Dat is de reden dat artsen aanhoudend bloedverlies in de urine nooit als bijzaak beschouwen.

Let op: dit is een fictief voorbeeld ter illustratie. De getallen zijn geen medisch advies. Uw huisarts of uroloog beoordeelt altijd uw persoonlijke situatie.

Palliatieve zorg en hospice: wat houdt dat in?

Spanjer overleed in een hospice. Een hospice is een plek waar mensen met een beperkte levensverwachting worden verzorgd, met aandacht voor comfort, pijnbestrijding en rust. Voor veel families voelt dat als een warmere omgeving dan een ziekenhuis.

Palliatieve zorg begint vaak eerder dan mensen denken. Ze kan al plaatsvinden naast een behandeling, bijvoorbeeld bij pijn, misselijkheid of benauwdheid. De huisarts, de wijkverpleegkundige en een palliatief team kunnen daarbij samenwerken.

Wie zelf of voor een naaste vragen heeft over deze zorg, kan bij de huisarts terecht. Ook is er een speciale pagina met uitleg op de website van de Rijksoverheid over palliatieve zorg. Het helpt om vroegtijdig te bespreken wat u belangrijk vindt, zodat wensen bekend zijn als de situatie verslechtert.

Waar een specialist u bij kan helpen

Zorgen over plasklachten, een afwijkende PSA-waarde of de gevolgen van een behandeling zijn een goede reden om een gezondheidsexpert te raadplegen. Op Expert Zoom vindt u artsen en zorgprofessionals die uw vragen rustig met u doornemen. Denk aan vragen over onderzoeken, over een second opinion, over leven met een stoma of over de organisatie van zorg thuis.

Een gesprek vervangt geen diagnose door uw eigen arts. Het kan wel helpen om uw klachten te ordenen en gerichte vragen voor te bereiden voor de huisarts of uroloog.

Praat erover met uw naasten

Veel mannen stellen een bezoek aan de huisarts uit omdat plasklachten gênant voelen. Toch zijn artsen gewend aan deze vragen en is er niets om u voor te schamen. Een open gesprek met uw partner of een vriend maakt de drempel vaak lager. Soms helpt het als iemand meegaat naar het consult en meeschrijft, omdat in een spreekkamer veel informatie tegelijk op u afkomt.

Wat u nu kunt doen

1. Noteer sinds wanneer u klachten hebt en hoe vaak ze optreden.
2. Bel bij bloed in de urine, ook eenmalig, de huisarts en wacht niet af.
3. Neem een lijst met vragen mee naar uw afspraak.
4. Bespreek met naasten wat u wilt als uw gezondheid achteruitgaat.
5. Vraag zo nodig een second opinion bij een andere specialist.

Het overlijden van Maarten Spanjer, die Nederland decennialang liet lachen en luisteren, is voor veel mensen aanleiding om stil te staan bij de eigen gezondheid. Wie klachten heeft, doet er goed aan niet te wachten.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg bij klachten altijd uw huisarts of een andere arts.