Prof. dr. Jaap Seidell presenteerde op 20 maart 2026 zijn meest activistische werk ooit: een boek over hoe de voedselindustrie bewust ons gezondheidsbeleid ondermijnt. Het veroorzaakte meteen een golf van zoekverkeer in Nederland.
Wie is Jaap Seidell en waarom is hij nu trending?
Jaap Seidell is een van de bekendste voedingswetenschappers van Nederland. Hij was vijftig jaar lang professor Voeding en Gezondheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam en groeide uit tot een gezaghebbende stem in het debat over obesitas en volksgezondheid.
Op 20 maart 2026 verscheen zijn nieuwe boek Grenzen aan de gulzigheid, dat hij zelf omschrijft als zijn meest activistische werk. Daarin stelt hij dat de voedselindustrie via lobbypraktijken bewust gezond voedingsbeleid blokkeert — en dat consumenten daar de rekening voor betalen, letterlijk met hun gezondheid. Zijn analyse werd diezelfde dag gepubliceerd op meerdere Nederlandse nieuwssites en leidde tot honderden zoekacties op naam.
"Ik ben van de weegschaal naar de wereldschaal gegaan," zei Seidell in een reactie. "Het individuele gedrag telt, maar het systeem bepaalt de kaders."
Wat zegt Seidell over de voedselindustrie en ons eetgedrag?
De kern van Seidells betoog in Grenzen aan de gulzigheid is dat de huidige gezondheidscrisis — stijgende obesitas, meer diabetes type 2, hart- en vaatziekten — niet alleen een gevolg is van persoonlijke keuzes, maar van een systeem dat ongezond eten beloont en promoot.
Zijn hoofdargumenten:
Sterk lobbywerk ondermijnt voedingsbeleid. Voedingsbedrijven investeren miljarden in lobbyactiviteiten bij de Europese Commissie en nationale overheden om suikertaksen, vet-verminderingsregels en etiketteringseisen te vertragen of af te zwakken. Volgens Seidell is dit een structureel probleem dat individuele voedingsadviezen zinloos maakt zolang de omgeving niet verandert.
Ultrabewerkte producten domineren het rek. Meer dan 60 procent van de voedselomzet in Nederlandse supermarkten bestaat inmiddels uit ultrabewerkte producten — hoog in toegevoegde suikers, zout en verzadigde vetten, laag in vezels en micronutriënten. Dit patroon is niet toevallig: het is het resultaat van decennia marketing, productontwerp en distributiestrategieën.
Lage-inkomensgroepen worden het hardst getroffen. De gezondste voedingsmiddelen zijn gemiddeld drie keer duurder per calorie dan ultrabewerkte alternatieven. Dit treft gezinnen met een laag inkomen disproportioneel en vergroot de gezondheidskloof in Nederland.
De Nederlandse cijfers: een nationale uitdaging
De urgentie van Seidells boodschap wordt onderstreept door de meest recente gezondheidsdata:
- Bijna 15 procent van de Nederlandse volwassenen is obees (BMI ≥ 30), volgens het CBS-rapport 2025
- Meer dan 1,1 miljoen Nederlanders leven met diabetes type 2, een stijging van 15 procent in vijf jaar
- Ruim de helft van de bevolking (57 procent) heeft overgewicht
- Kinderobesitas neemt toe: 15 procent van de kinderen van 4 tot 17 jaar heeft overgewicht
Deze cijfers laten zien dat voedingsproblematiek geen individueel probleem is — het is een volksgezondheidscrisis.
Wat kunt u zelf doen? De rol van de voedingsdeskundige
Seidells systeemkritiek is terecht, maar verandert de wereld niet van de ene op de andere dag. Intussen kunt u zelf concrete stappen zetten — en daarvoor is professioneel advies vaak veel effectiever dan het lezen van zelfhulpboeken of het volgen van sociale media.
Een geregistreerde diëtist of voedingsdeskundige kan:
- Een uitgebreide voedingsanamnese afnemen en uw huidige eetpatroon in kaart brengen
- Een persoonlijk voedingsplan opstellen dat realistisch is in uw dagelijkse context (budget, kookvaardigheden, gezinssamenstelling)
- Begeleiden bij het verminderen van ultrabewerkte producten zonder de maaltijden minder aantrekkelijk te maken
- Bij bestaande aandoeningen (diabetes, hoge bloeddruk, nierproblemen) een medisch voedingsadvies geven dat afgestemd is op uw behandeling
- Motivatiegesprekken voeren om volharding op te bouwen, want gedragsverandering duurt gemiddeld drie tot zes maanden
Het verschil tussen een diëtist en een voedingscoach is essentieel: alleen een geregistreerde diëtist (BIG-geregistreerd) mag medisch voedingsadvies geven en werkt samen met uw huisarts. Een voedingscoach heeft geen wettelijk beschermde titel.
Wanneer bent u toe aan een afspraak met een voedingsdeskundige?
U hoeft niet ziek te zijn om profijt te hebben van professioneel voedingsadvies. Raadpleeg een diëtist of voedingsdeskundige als:
- U al langere tijd een ongezond eetpatroon heeft en niet weet waar te beginnen
- U chronisch vermoeid bent, moeite heeft met concentreren of slecht slaapt en vermoedt dat voeding een rol speelt
- U wilt afvallen maar eerder diëten telkens mislukten
- U pas de diagnose diabetes type 2, hart- en vaatziekte of hoge bloeddruk heeft gekregen
- U kinderen heeft met overgewicht en als gezin gezonder wilt gaan eten
- U plantaardig wilt gaan eten en zeker wilt weten dat u alle voedingsstoffen binnenkrijgt
Bij de meeste basisverzekeringen wordt voedingsadvies door een geregistreerde diëtist vergoed vanuit het aanvullende pakket, en bij sommige indicaties (zoals diabetes type 2) ook vanuit de basisverzekering.
Van systeemkritiek naar persoonlijke actie
Jaap Seidell heeft gelijk: het systeem moet veranderen. Maar terwijl de politiek en de industrie dat debat voeren, kunt u al vandaag beginnen met slimmere keuzes — en professionele begeleiding maakt dat aanzienlijk gemakkelijker en effectiever.
Disclaimer: Dit artikel is informatief van aard en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsproblemen altijd uw huisarts of een geregistreerde zorgprofessional.
Op Expert Zoom vindt u geregistreerde diëtisten en voedingsdeskundigen die online beschikbaar zijn. U kunt direct een afspraak inplannen, zonder wachtlijst.
