Mark JansenNoord-Nederland, waaronder gemeente Hoogeveen, doet van 5 tot en met 9 oktober 2026 mee aan de regionale actieweek 'Echt niet vandaag' — een campagne van politie, gemeenten en brancheorganisaties om ondernemers en bewoners te wapenen tegen digitale criminaliteit. De timing is allesbehalve willekeurig: 77 procent van het mkb werd de afgelopen twee jaar doelwit van een cyberaanval, terwijl slechts 26 procent van de kleine bedrijven beschikt over een formeel responsplan voor als het écht misgaat.
Noord-Nederland maakt vuist tegen cybercriminaliteit
De actieweek 'Echt niet vandaag' is een regionaal initiatief dat dit jaar voor het eerst Drenthe nadrukkelijk betrekt in het nationale bewustwordingsprogramma rondom cyberveiligheid. In Hoogeveen worden concrete activiteiten georganiseerd: workshops over veilig online bankieren, interactieve filmpresentaties en webinars speciaal voor lokale ondernemers. Het initiatief sluit aan bij zorgwekkende landelijke cijfers. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) registreerde in 2025 een recordaantal van meer dan 1,2 miljoen cybersecurity-incidenten — een stijging van 38 procent ten opzichte van 2023, ofwel ruim 3.300 incidenten per dag, aldus de meest recente NCSC-jaarcijfers.
De campagnenaam verwijst naar de houding die veel ondernemers onbewust aannemen: het idee dat een hack hen niet zal overkomen, of dat beveiliging morgen wel kan worden aangepakt. Onderzoek van verzekeraar HDI uit 2026 laat zien dat dit een gevaarlijke aanname is: cyberaanvallen zijn ook voor het mkb een voortdurende zakelijke uitdaging geworden, niet langer uitsluitend een probleem van grote multinationals. Criminelen kiezen juist voor kleinere bedrijven omdat die minder beveiligd zijn maar toch waardevolle data bezitten.
Cybercriminaliteit kost de Nederlandse samenleving jaarlijks minimaal 10 miljard euro, waarvan ruim driekwart voor rekening van het bedrijfsleven komt. De meest voorkomende aanvalsvorm is phishing en social engineering (41 procent), gevolgd door ransomware (23 procent) en DDoS-aanvallen (14 procent). Noordelijk Nederland is daarin geen uitzondering: in vergelijking met de Randstad zijn de herstelcapaciteiten bij veel Drentse mkb-bedrijven beperkter, juist omdat er minder IT-specialisten lokaal beschikbaar zijn.
Waarom het mkb bijzonder kwetsbaar is
Kleine en middelgrote bedrijven zijn aantrekkelijke doelwitten voor cybercriminelen, simpelweg omdat ze minder beveiligd zijn dan grote organisaties maar toch over waardevolle data beschikken: klantgegevens, bankgegevens, contracten en intellectueel eigendom. Uit recent onderzoek van Dutch IT Channel blijkt dat het mkb de digitale gevaren systematisch onderschat. Nauwelijks een derde van de kleinere bedrijven voerde het afgelopen jaar een risicoscan uit.
Tegelijkertijd stijgt de gemiddelde schade per incident. De kosten van een cyberaanval bedragen gemiddeld €270.000 per incident, aldus HDI Cyberonderzoek 2026. Bij een datalek loopt de schade in de Benelux zelfs op tot gemiddeld 5,4 miljoen euro, inclusief boetes, reputatieschade en operationele stilstand. Wat veel ondernemers onderschatten, is dat de schade niet alleen financieel is. Bij een ransomware-aanval kan een bedrijf dagenlang of wekenlang niet functioneren: klanten lopen weg, medewerkers kunnen niet werken, en lopende opdrachten worden gemist.
In sectoren waar persoonsgegevens een centrale rol spelen — zorgpraktijken, juridische kantoren, accountantsbureaus — kan een datalek bovendien leiden tot verplichte meldingen bij de Autoriteit Persoonsgegevens en aanzienlijke boetes op grond van de AVG. Dit raakt ook de Hoogeveense zakelijke gemeenschap rechtstreeks: de gemeente telt honderden kleine zelfstandigen en mkb-bedrijven in de zakelijke dienstverlening, detailhandel en bouw die dagelijks klantdata verwerken.
De IT-expert: wanneer is inschakelen noodzakelijk?
De actieweek in Hoogeveen benadrukt preventie, maar experts signaleren dat reactie net zo cruciaal is als voorkoming. Een gespecialiseerde IT-beveiligingsexpert kan op twee momenten het verschil maken: vóór een aanval en erna.
Vóór een aanval voert een IT-expert een risicoscan uit om kwetsbaarheden in uw netwerk te identificeren. Dit omvat het controleren of software volledig up-to-date is, of medewerkers phishingmails kunnen herkennen, en of back-ups extern worden opgeslagen. Een professionele penetratietest — waarbij een expert hacktechnieken simuleert — kost doorgaans €2.000 tot €5.000. Dat is een fractie van de gemiddelde €270.000 schade bij een echte aanval.
Na een aanval is snelheid cruciaal. Een IT-beveiligingsexpert kan het getroffen systeem isoleren, de aanval forensisch analyseren, en helpen bij de melding aan de Autoriteit Persoonsgegevens wanneer er persoonsgegevens gelekt zijn. De wettelijke meldingstermijn bij een datalek bedraagt 72 uur — een deadline die veel getroffen bedrijven in paniek missen. Eerder schreef Expert Zoom al over hoe cybersecurity-incidenten bij evenementen en ticketplatforms worden afgehandeld — dezelfde expertise is direct toepasbaar op het mkb. Op Expert Zoom vindt u gecertificeerde IT-beveiligingsexperts die ook buiten kantooruren beschikbaar zijn voor spoedconsultaties.
Concreet geval: drie weken stilstand na ransomware bij Hoogeveens installatiebedrijf
Stel: een installatiebedrijf in Hoogeveen met tien medewerkers wordt op een maandagochtend getroffen door ransomware. De aanvallers eisen €15.000 in bitcoin voor de decryptiesleutel. Het bedrijf heeft geen externe back-up — de laatste back-up is negen dagen oud en staat op een server die eveneens is versleuteld.
De directe kosten zijn in dit scenario onmiddellijk aanzienlijk. Drie weken geen toegang tot de planningssoftware betekent drie weken omzetderving. Met een gemiddelde weekomzet van €25.000 loopt de directe schade al op tot €75.000. Daarna volgen herstelkosten: een nieuw systeem opzetten, data reconstrueren, medewerkers omscholen.
Als er klantgegevens — namen, adressen, IBAN-nummers — bij de aanval zijn gelekt, is een AVG-melding verplicht. Bij aantoonbare nalatigheid (geen externe back-ups, geen gedocumenteerd beveiligingsbeleid) kan de Autoriteit Persoonsgegevens een boete opleggen van maximaal 4 procent van de jaaromzet of €20 miljoen, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Voor een installatiebedrijf met een jaaromzet van €1,2 miljoen betekent dit een potentiële boete van €48.000, bovenop de al geleden schade.
Een IT-beveiligingsexpert die in de eerste 24 uur werd ingeschakeld, had in dit concrete scenario vier dingen kunnen doen: de aanval isoleren zodat niet het volledige netwerk getroffen werd, de ransomware-variant identificeren (voor bepaalde varianten is een gratis decryptiesleutel beschikbaar via de Europese samenwerking No More Ransom), een noodback-up opstarten vanuit een niet-getroffen bron, én de AVG-melding binnen de wettelijke 72 uur voorbereiden. De interventiekosten zouden naar schatting €2.500 tot €5.000 bedragen — minder dan een tiende van de geleden schade.
Wat kunt u nú doen in Hoogeveen?
De actieweek 'Echt niet vandaag' biedt ondernemers en bewoners in Hoogeveen deze week concrete kansen om actie te ondernemen. Gebruik de activiteiten van 5 tot en met 9 oktober om:
- Een gratis zelfscan te doen via het Digital Trust Center van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat
- Een workshop bij te wonen over veilig online bankieren
- Een IT-beveiligingsexpert te raadplegen voor een quickscan van uw systemen
Drie directe maatregelen die elke ondernemer zonder grote kosten kan implementeren: zorg voor dagelijkse externe back-ups op een locatie die niet aan het bedrijfsnetwerk is gekoppeld, activeer tweefactorauthenticatie (2FA) op alle bedrijfsaccounts, en train medewerkers minimaal één keer per jaar in het herkennen van phishingmails. Wist u dat een phishing-simulatietraining van een halve dag de kans dat medewerkers klikken op kwaadaardige links met tot 70 procent kan verlagen? Dat is aanzienlijk goedkoper dan een gemiddeld hersteltraject na een geslaagde aanval.
Wie wil weten welke stappen te zetten na een cyberincident — of die juist wil voorkomen dat het zover komt — kan via Expert Zoom een IT-beveiligingsexpert vinden die gespecialiseerd is in mkb-bescherming. Veel experts op het platform bieden een gratis eerste gesprek aan en helpen u ook bij het opstellen van een incidentresponsplan dat aan de AVG-vereisten voldoet.
De actieweek loopt tot en met vrijdag 9 oktober 2026. Cybercriminelen werken zeven dagen per week — uw beveiliging zou dat ook moeten doen.
Dit artikel is informatief van aard en vormt geen juridisch of financieel advies. Raadpleeg een gecertificeerde IT-beveiligingsexpert of juridisch adviseur voor advies specifiek op uw situatie.
