Maria BakkerHet afscheidsconcert van Golden Earring, One Last Night, is vanavond — 27 april 2026 — om 20:35 uur te zien op NPO 1. De reden achter dit definitieve afscheid is even eenvoudig als hartverscheurend: gitarist George Kooymans heeft ALS, een ongeneeslijke neurologische ziekte die hem dwingt zijn instrument neer te leggen. Terwijl miljoenen Nederlanders vanavond terugkijken op vijf decennia rock-'n-roll, rijst een vraag die ver reikt voorbij de muziek: weet u wat ALS eigenlijk is, en herkent u de eerste tekenen?
Een monument zwijgt, een ziekte spreekt
Golden Earring speelde decennialang voor uitverkochte zalen — van Radar Love in 1973 tot Twilight Zone en When the Lady Smiles. Maar aan het einde van 2023 maakte George Kooymans bekend dat hij aan ALS lijdt: amyotrofe laterale sclerose. De ziekte tast de motorische zenuwcellen aan die de spieren aansturen. Spier voor spier valt het lichaam stil, terwijl het bewustzijn volledig intact blijft.
In januari 2026 organiseerde de band — met Barry Hay, Rinus Gerritsen en Cesar Zuiderwijk, ondersteund door tientallen Nederlandse artiesten als Maan, Danny Vera, Acda en de Munnik en Di-rect — meerdere afscheidsconcerten in Rotterdam Ahoy. Vanavond brengt AVROTROS dat concert bij u thuis via NPO 1. Voor elk kaartje werd €5 gedoneerd aan ALS-onderzoek. Het is een gebaar dat laat zien hoeveel impact de ziekte heeft, ook buiten medische kringen.
500 nieuwe Nederlanders per jaar: wat ALS is en hoe het verloopt
ALS is zeldzaam, maar niet zo zeldzaam als velen denken. Volgens Stichting ALS Nederland leven er op elk moment circa 1.500 mensen met ALS in ons land. Jaarlijks krijgen 500 Nederlanders de diagnose — en overlijden evenveel mensen aan de gevolgen ervan.
De gemiddelde levensverwachting na diagnose ligt tussen de twee en vijf jaar. Er bestaat geen medicijn dat de ziekte stopt of omkeert. Wat de ziekte zo verraderlijk maakt, is de manier waarop ze begint: stil, geleidelijk, verwarrend.
Eerste symptomen die mensen vaak negeren:
- Een hand die zwakker aanvoelt bij fijn motorisch werk, zoals knopen, schrijven of typen
- Een been dat wegknikt of trekt zonder duidelijke oorzaak
- Aanhoudende spierkrampen of ongewilde trillingen
- Spraak die brouwend of onduidelijker klinkt
- Slikproblemen die langzaam verergeren
Elk van deze klachten afzonderlijk kan tientallen onschuldige oorzaken hebben. Maar wanneer meerdere klachten tegelijk optreden en progressief verergeren, is onderzoek door een neuroloog noodzakelijk.
De weg naar diagnose: waarom elke maand telt
Het duurt gemiddeld meer dan een jaar tussen de eerste klachten en de definitieve ALS-diagnose. Dat is niet alleen frustrerend voor de patiënt — het heeft ook medische gevolgen. Hoe eerder de ziekte vastgesteld wordt, hoe eerder behandeling gestart kan worden die de progressie licht vertraagt, en hoe meer tijd de patiënt heeft om weloverwogen keuzes te maken over wonen, zorg en juridische zaken.
Een huisarts is het eerste aanspreekpunt. Wanneer ALS vermoed wordt, verwijst die door naar een neuroloog. Via EMG-onderzoek (elektromyografie) en aanvullende tests kan worden vastgesteld of motorische zenuwcellen beschadigd zijn. Gespecialiseerde ALS-centra in Nederland — waaronder Amsterdam UMC, Radboudumc Nijmegen en UMC Utrecht — bieden multidisciplinaire zorg waarbij neurologen, revalidatieartsen, logopedisten en psychologen samenwerken.
Het is geen kwestie van zekerheid zoeken of alarmisme. Het is een kwestie van regie houden over uw eigen lichaam, zo lang als dat mogelijk is.
Wat een specialist voor u doet na een ALS-diagnose
Genezing is vooralsnog niet mogelijk. Maar specialisten kunnen wél concreet verschil maken:
- Progressie vertragen met goedgekeurde middelen zoals riluzol, dat de voortgang gemiddeld enkele maanden vertraagt
- Ademhaling ondersteunen via niet-invasieve beademing wanneer de ademhalingsspieren verzwakken
- Communicatie bewaren via spraaktherapie of digitale communicatiehulpmiddelen die vroeg worden ingezet
- Pijnbeheer afstemmen op veranderende spier- en gewrichtsklachten
- Psychologische begeleiding bieden aan zowel de patiënt als de directe omgeving
Dat laatste verdient extra aandacht: de diagnose ALS heeft een enorme psychologische impact — niet alleen voor de patiënt, maar ook voor partners, kinderen en vrienden. Een neuroloog verbonden aan een gespecialiseerd ALS-centrum coördineert vaak de toegang tot al deze vormen van ondersteuning.
Bewustwording als erfenis: wat u vandaag kunt doen
ALS is niet de enige neurologische ziekte die begint met ogenschijnlijk onschuldige spierklachten. Aandoeningen als multiple sclerose, ziekte van Parkinson en motorische neuropathieën vertonen overlappende vroege symptomen. Dat maakt een correcte diagnose lastig — maar ook des te belangrijker.
Wanneer klachten aanhouden, progressief zijn, of snel verergeren, is een consult bij een neuroloog de juiste stap. Niet om meteen het ergste te vrezen, maar om helderheid te krijgen. In de meeste gevallen blijkt er een andere, behandelbare oorzaak. Maar als ALS het antwoord is, geldt: hoe eerder geweten, hoe meer regie.
Vanavond kijken, morgen handelen
Het verhaal van George Kooymans is het verhaal van een man die zijn hele leven zijn gitaar vasthield — en hem op een dag moest loslaten. Dat verhaal raakt, precies omdat ALS niemand spaart. De ziekte treft muzikanten, sporters, leraren, ouders.
Vanavond, terwijl de laatste klanken van Golden Earring door uw woonkamer klinken op NPO 1, is het misschien het moment om te denken aan de mensen in uw leven — of aan uzelf — bij wie klachten al langer spelen en steeds worden uitgesteld.
Een afspraak met een neuroloog via ExpertZoom maakt u snel en eenvoudig. U kiest een specialist, omschrijft uw klachten en ontvangt gerichte hulp. Wachten heeft geen voordeel. Vroeg handelen geeft u iets terug wat onbetaalbaar is: tijd en regie.
Dit artikel bevat medische informatie ter algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Bij klachten of zorgen raadpleegt u altijd uw huisarts of specialist.
