Fred uit B&B Vol Liefde is nog officieel getrouwd: dit zijn de juridische gevolgen

Fred Ros (67), kunstenaar en eigenaar van Art B&B op Bonaire, is elke week te zien in B&B Vol Liefde op zoek naar de liefde. Maar achter de schermen speelt een juridische werkelijkheid die kijkers doet verstommen: Fred is officieel nog steeds getrouwd met zijn ex-vrouw uit Maassluis. Volgens realityaccount RealityFBI probeert zijn ex al jarenlang de scheiding officieel af te ronden — zonder succes. Experts in familierecht herkennen het patroon onmiddellijk. "Zolang de rechtbank de scheiding niet heeft uitgesproken, bent u in de ogen van de wet nog steeds gehuwd," benadrukt een familierechtsadvocaat. De juridische gevolgen zijn veel verstrekkender dan de meeste mensen vermoeden — voor beide partijen.

Feitelijk gescheiden, officieel getrouwd: een onderschat risico

In Nederland worden jaarlijks meer dan 30.000 echtscheidingen uitgesproken door de rechter. Maar dat betekent niet dat elke feitelijke scheiding ook tot een officiële ontbinding leidt. Er zijn tal van situaties waarbij mensen al jaren apart leven — soms in verschillende landen — terwijl het huwelijk op papier nog volledig intact is.

Juridisch gezien is dat allesbehalve een neutrale toestand. Een huwelijk in Nederland is pas beëindigd op het moment dat de rechter de scheiding uitspreekt en deze is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Feitelijk niet meer samenwonen, ook al is dat jaren geleden, telt niet mee. Wie dit onderscheid negeert, kan voor ingrijpende financiële en juridische verrassingen komen te staan — ongeacht wie de schuldige partij is.

Wat experts zeggen over bewuste vertraging van een scheiding

Familierechtsadvocaten herkennen het fenomeen van de 'gestrande scheiding': een situatie waarbij één partij de procedure opzettelijk vertraagt, soms om strategische redenen. In het geval van Fred Ros zouden er vermeende financiële belangen in Kroatië meespelen — hij zou wachten op een erfenis van zijn schoonmoeder alvorens in te stemmen met een officiële scheiding.

"Het systeem laat dit formeel toe, maar het is zeker niet zonder risico voor degene die de boel bewust blokkeert," legt een advocaat gespecialiseerd in internationaal familierecht uit. "Als later blijkt dat een partij opzettelijk heeft gemanipuleerd om financieel voordeel te behalen, dan kan de rechtbank daar rekening mee houden bij de vermogensverdeling. En in ernstige gevallen kan het zelfs leiden tot civielrechtelijke aansprakelijkheid."

In Nederland is echtscheiding per definitie een gerechtelijke procedure. U kunt niet via een onderlinge verklaring, een brief of een handtekening getrouwd ophouden te zijn. Het verzoekschrift moet via een advocaat bij de rechtbank worden ingediend. Als uw ex weigert mee te werken, is er een oplossing: een eenzijdig verzoekschrift. De rechter kan de scheiding dan ook uitspreken zonder instemming van de andere partij — maar de procedure duurt langer en brengt hogere kosten met zich mee.

Meer informatie over de officiële scheidingsprocedure in Nederland vindt u bij de Rijksoverheid.

De juridische realiteit van een papieren huwelijk

Zolang een huwelijk officieel bestaat, schept het rechten en plichten voor beide partijen — ongeacht hoe de feitelijke situatie eruitziet. Voor Fred Ros betekent dit concreet:

Erfrecht: mocht Fred overlijden vóór de officiële scheiding, dan is zijn ex-echtgenote wettelijk erfgenaam. Andersom geldt precies hetzelfde. Zijn B&B op Bonaire, zijn foodtruck Koninklijke Kip Tukkie en zijn kunstwerken: al deze bezittingen vallen potentieel in de nalatenschap waarop de ex aanspraken kan doen gelden.

Pensioenverevening: bij een officiële scheiding in Nederland heeft de ex-partner recht op pensioenverevening over de huwelijksjaren. Elke jaar dat de officiele scheiding wordt uitgesteld, telt als extra huwelijksjaar — en vergroot de aanspraak van de ex op het pensioen.

Gemeenschap van goederen: huwelijken gesloten vóór 1 januari 2018 vielen automatisch onder de algehele gemeenschap van goederen. Dat betekent dat bezittingen én schulden van beide partners in beginsel gemeenschappelijk zijn, ook als ze al jaren apart leven. Vermogen dat Fred ná de feitelijke scheiding heeft opgebouwd op Bonaire, kan daarmee onderdeel vormen van de te verdelen huwelijksgemeenschap.

Schulden: is zijn ex in de tussentijd schulden aangegaan? Dan kan de schuldeiser in sommige gevallen ook Fred aanspreken, afhankelijk van de omstandigheden en het huwelijksgoederenregime.

Wanneer het internationaal wordt

De zaak van Fred Ros illustreert ook een extra complicatie: er zijn vermeende belangen in Kroatië. Bij internationale huwelijken en buitenlands vermogen speelt naast het Nederlandse recht ook dat van het betreffende land een rol.

Voor de echtscheidingsprocedure zelf geldt: als u als Nederlander in Nederland woont, kunt u hier in beginsel scheiden — ook al werd het huwelijk elders gesloten of zijn er buitenlandse bezittingen. Maar de verdeling van die buitenlandse bezittingen is een aparte materie, die wordt beheerst door het recht van het land waar de bezittingen zich bevinden. Kroatische onroerende goederen worden verdeeld volgens Kroatisch recht.

Wie geconfronteerd wordt met een scheiding waarbij buitenlands vermogen meespeelt, kan dan ook niet volstaan met één advocaat. U heeft doorgaans zowel een Nederlandse familierechtsadvocaat als een lokale advocaat in het betrokken land nodig.

Concreet geval: wat een uitgestelde scheiding u kan kosten

Stel: u bent zeven jaar geleden feitelijk gescheiden van uw partner, maar de officiële scheiding is nooit uitgesproken. U was getrouwd vóór 2018 — dus in de automatische algehele gemeenschap van goederen. In die zeven jaar heeft uw ex een schuld opgebouwd van €18.500 bij een kredietverstrekker, terwijl u in goed vertrouwen dacht er niets mee van doen te hebben.

Als de scheiding nu pas officieel wordt uitgesproken:

• Als het huwelijk in gemeenschap van goederen is gesloten en de schuld is tijdens het huwelijk ontstaan, dan deelt u in beginsel mee in die schuld — ook als u al zeven jaar apart leeft en er niets van wist.
• Als u in die zeven jaar zelf vermogen hebt opgebouwd — een eigen bedrijf, spaargeld, onroerend goed — dan heeft uw ex bij de scheiding in principe recht op de helft van dat vermogen, inclusief de waardevermeerdering ná de feitelijke scheiding.
• Als uw ex overlijdt vóór de officiële uitspraak, dan bent u wettelijk erfgenaam en kunt u ook schulden erven.

Ter illustratie van het pensioendeel: bij een huwelijk van 25 jaar en een doorsnee pensioen kan de pensioenverevening neerkomen op €500 tot €900 per maand voor de ex-partner. Elke jaar dat de scheiding wordt uitgesteld en als huwelijksjaar telt, kan dat verschil oplopen tot €6.000 tot €10.800 per jaar in uitkering. Over een pensioenperiode van tien jaar spreekt u dan al snel over €60.000 tot €108.000 extra aanspraken.

Deze berekening maakt duidelijk waarom het voor sommige partijen financieel aantrekkelijk kan zijn de scheiding te vertragen — maar ook waarom de verzoekende partij er belang bij heeft het proces zo snel mogelijk af te ronden.

Wat u kunt doen als uw ex de scheiding blokkeert

U bent als verzoekende partij niet machteloos. Een gespecialiseerde familierechtsadvocaat kan in uw naam een eenzijdig verzoekschrift indienen bij de rechtbank. De stappen:

1. Verzoekschrift via advocaat: in Nederland is verplichte advocaatbijstand vereist bij echtscheiding. Uw advocaat dient het verzoekschrift in bij de rechtbank in uw woonplaats.
2. Oproeping van de andere partij: uw ex wordt door de rechtbank opgeroepen en krijgt de mogelijkheid te reageren of een tegenverzoek in te dienen.
3. Uitspraak ook zonder medewerking: als uw ex niet reageert of niet verschijnt, kan de rechter de scheiding alsnog uitspreken.
4. Conservatoir beslag: vreest u dat uw ex bezittingen wegsluist vóór de uitspraak? Uw advocaat kan de rechter verzoeken conservatoir beslag te leggen, zodat overdracht of verkoop tijdelijk geblokkeerd wordt.
5. Internationale aanpak: bij buitenlands vermogen schakelt u aanvullend een advocaat in het betreffende land in, naast uw Nederlandse familierechtsadvocaat.

De gemiddelde doorlooptijd van een eenzijdige echtscheidingsprocedure bedraagt drie tot negen maanden. Met internationale aspecten loopt dit op. Des te meer reden om snel te handelen.

Vergelijkbare vragen over juridische bescherming in een relatie zonder officieel huwelijk komen uitgebreid aan bod in dit artikel over juridische rechten bij samenwonen.

Uw volgende stap

Herkent u de situatie van Fred Ros? Officieel nog getrouwd, feitelijk al lang gescheiden, en uw ex werkt niet mee — of u weet niet precies wat uw rechtspositie is? Wacht dan niet langer. Op ExpertZoom kunt u vrijblijvend een eerste consultatie aanvragen bij een advocaat gespecialiseerd in familierecht en echtscheiding. Zij beoordelen uw specifieke situatie, leggen uit welke rechten u heeft en adviseren over de beste aanpak — ook als er internationale aspecten meespelen.

Juridische disclaimer: dit artikel is uitsluitend informatief van aard en vervangt geen persoonlijk juridisch advies. Iedere situatie is uniek. Raadpleeg altijd een gespecialiseerde advocaat voor uw specifieke geval.