Elton John wordt 79: wat jarenlang muziek met je gehoor doet — en wanneer je naar een specialist gaat

Elton John werd woensdag 25 maart 2026 79 jaar oud. De Britse muzieklegende, bekend van hits als Rocket Man en Tiny Dancer, staat op het punt een nieuwe afscheidstournee te beginnen en werkt aan nieuw muziekmateriaal met producer Andrew Watt. Maar na decennia op het podium, voor boxen die harder staan dan een vliegtuigmotor, dringt de vraag zich op: wat heeft dat jarenlange geluid met zijn gehoor gedaan — en wat doet het met het jouwe?

Hoe luid is te luid?

Elton John speelde zijn eerste grote concerten in de jaren zeventig in zalen zonder gehoorbescherming, in een tijdperk waarin monitors en versterkers routinematig boven de 110 decibel kwamen. Ter vergelijking: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) stelt dat blootstelling aan geluid van meer dan 85 dB gedurende 8 uur structurele schade aan de haarcellen in het binnenoor kan veroorzaken.

Bij een rockconcert loopt het geluidsniveau gemiddeld op tot 103-115 dB. Op dat niveau mag je je oren slechts 15 minuten per dag blootstellen voordat permanente schade optreedt.

De schade is cumulatief en onomkeerbaar: haarcellen in het slakkenhuis — het orgaan dat geluidstrillingen omzet in zenuwsignalen — groeien niet terug.

Gehoorschade bij muzikanten: cijfers die verrassen

Muzikanten zijn een van de meest risicovolle beroepsgroepen als het gaat om gehoorverlies. Onderzoek gepubliceerd in Occupational and Environmental Medicine toonde aan dat professionele muzikanten 3,6 keer meer kans hebben op gehoorverlies en 57% meer kans op tinnitus (oorsuizen) dan de gemiddelde bevolking.

Elton John zelf heeft in interviews gesproken over gezondheidsklachten door zijn decennialange carrière. Hij is niet de enige: Pete Townshend van The Who is nagenoeg doof op één oor, Eric Clapton kampt met ernstig gehoorverlies en tinnitus.

Tinnitus — een continu suizen, fluiten of zoemen in de oren — treft naar schatting 750.000 tot 900.000 Nederlanders, aldus cijfers van de Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind. Voor een aanzienlijk deel is overmatig geluidsniveau de oorzaak.

Je hoeft geen muzikant te zijn om risico te lopen

Concertgangers en streamingliefhebbers onderschatten regelmatig het risico. Een paar voorbeelden uit het dagelijks leven:

Situatie	Geluidsniveau
Fluisteren	~30 dB
Normaal gesprek	~60 dB
Drukke straat	~75 dB
Koptelefoon op vol volume	~100-110 dB
Popconcert	~103-115 dB
Kettingzaag	~110 dB

Veel mensen draaien hun oordopjes of koptelefoon op maximaal volume om omgevingsgeluid te overstemmen — in de metro, op de fiets, of in een druk kantoor. Met noise-cancelling koptelefoons is dit minder nodig, maar de gewoonte blijft.

De WHO schat dat wereldwijd 1,1 miljard jongeren tussen 12 en 35 jaar risico lopen op gehoorverlies door onveilig gebruik van persoonlijke audioapparatuur.

De signalen die je niet mag negeren

Gehoorverlies sluipt er geleidelijk in. De vroege waarschuwingssignalen zijn:

• Na een concert of intensief muziekgebruik tijdelijk slechter horen of een dof gevoel in de oren
• Tinnitus die enkele uren aanhoudt na geluidblootstelling
• Moeite hebben met verstaan van gesprekken in een rumoerige omgeving
• Steeds harder moeten zetten van de televisie
• Anderen klagen dat je te luid praat

Als deze signalen zich meer dan één keer per week voordoen, is het raadzaam een audioloog of KNO-arts te raadplegen. Een gehoortest duurt gemiddeld 30 minuten en is vrijwel pijnloos.

Wanneer moet je echt naar een specialist?

Een huisarts kan een eerste screening doen, maar voor een volledige audiologische evaluatie heb je een gespecialiseerde arts nodig. Een KNO-arts (keel-, neus- en oorarts) of een gespecialiseerde audioloog voert een toonaudiometrie uit: een test waarbij je aangeeft welke tonen je nog hoort bij welk volume, op verschillende frequenties.

Stap naar een specialist als:

1. Je gehoorverlies plotseling optreedt — dit is een medische spoedsituatie waarbij behandeling binnen 24 uur cruciaal is
2. Het suizen meer dan 3 maanden aanhoudt
3. Je moeite hebt met hoge tonen (vrouwen- en kinderstemmen, hoge noten)
4. Je regelmatig in lawaaiige omgevingen werkt of gewerkt hebt

Beroepsgebonden gehoorverlies — door werk als DJ, muzikant, bouwvakker of industriewerker — kan bovendien aanleiding geven tot een beroepsziekte-erkenning en bijbehorende compensatie.

Voorkomen is beter dan genezen

Goede gehoorbescherming is goedkoop en effectief. Aanbevelingen van audiologen:

• Draag oordopjes bij concerten, niet alleen de schuimoordopjes maar bij voorkeur geluidsfilter-pluggen die het volume gelijkmatig dempen (15-25 dB) zonder de muziekkwaliteit te vervormen
• Houd koptelefoonvolume op maximaal 60% van het maximumvolume en zet de telefoon op de 85 dB-limiet in de instellingen
• Geef je oren rustpauzes: na een concert of druk feest, 10-15 minuten stilte voor vertrek
• Bij herhaaldelijk blootgesteld zijn aan hoog lawaai op het werk: vraag je werkgever om een geluidsrisico-inventarisatie

*Dit artikel heeft een informatief karakter. Bij aanhoudende gehoorsklachten, oorsuizen of gehoorverlies raden wij aan een audioloog of KNO-arts te raadplegen.*

Elton John vierde zijn 79e verjaardag op het podium. Jij kunt van zijn muziek blijven genieten — maar bescherm je oren, zodat je dat ook op je 79e nog kunt.