Mark JansenChristine Teunissen eiste op 20 juni 2026 — haar eerste dag als leider van de Partij voor de Dieren — een onmiddellijk Europees verbod op Grok, de AI-chatbot van Elon Musk. Haar oproep valt samen met een cruciale deadline: op 2 augustus 2026 treedt de EU AI Act voor de meeste bedrijven volledig in werking. Tijd om vijf kritieke vragen aan uw IT-expert te stellen.
Teunissen eist verbod op dag één als PvdD-leider
Christine Teunissen nam zaterdag 20 juni 2026 het stokje over van Esther Ouwehand als fractievoorzitter en partijleider van de Partij voor de Dieren. Nog diezelfde dag was ze te gast bij BNNVARA, waar ze een directe oproep deed: verbied Grok in de hele Europese Unie.
De aanleiding is de AI-functie van Grok waarmee expliciete beelden gegenereerd kunnen worden van willekeurige mensen — zonder hun toestemming. "AI-bedrijven die de grenzen van de wet opzoeken, moeten direct worden aangepakt," aldus Teunissen. Haar uitspraak veroorzaakte direct ophef: ze is nog geen uur leider en wil al een grote techplatform laten verbieden.
Wat er juridisch al ligt: Amsterdam en Brussel
Teunissen's eis is geen politieke wens in het luchtledige. Op 26 maart 2026 verbood de Amsterdamse voorzieningenrechter de AI-uitkleedfunctie van Grok en X al — een wereldprimeur. Het platform riskeert sindsdien een dwangsom van €100.000 per dag bij overtreding, met een maximum van €10 miljoen.
Tegelijk stemde het Europees Parlement voor een breed verbod op AI-uitkleedapps in de hele EU, en is de Europese Commissie juridische stappen begonnen om een ban op Grok als chatbot te bewerkstelligen. Zoals eerder te lezen in onze analyse van de rechterlijke uitspraak over Grok en deepfakes in Nederland, is de juridische grondslag voor ingrijpen nationaal al stevig verankerd.
EU AI Act: 2 augustus 2026 is de grens
De politieke discussie over Grok staat niet op zichzelf. Op 2 augustus 2026 — over minder dan zes weken — treedt de EU AI Act voor de meeste organisaties volledig in werking. Dit is de meest ingrijpende AI-wetgeving ter wereld, met directe gevolgen voor elk bedrijf dat AI-tools inzet.
Wat de wet concreet inhoudt voor Nederlandse bedrijven:
- Verboden AI (zoals manipulatieve systemen, bepaalde biometrische toepassingen en sociale scoring) zijn per direct niet meer toegestaan
- Hoog-risico AI — denk aan recruitment-tools, kredietscoringssystemen of AI in onderwijs — moet volledig gedocumenteerd, getest op bias en geregistreerd zijn
- Boetes: tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden AI; tot €15 miljoen of 3% voor andere overtredingen
Bedrijven met maximaal 750 medewerkers en een omzet tot €150 miljoen komen in aanmerking voor een vereenvoudigd nalevingskader met lagere boetes. Maar ook zij moeten actie ondernemen vóór de deadline. Meer informatie over de verplichtingen vindt u op Ondernemersplein van de Rijksoverheid.
5 vragen die u vóór 2 augustus aan uw IT-expert moet stellen
Of uw organisatie nu een grote werkgever is of een kleine ondernemer: als u AI gebruikt, valt u onder de wet. Een IT-specialist helpt u de risico's in kaart te brengen. Stel vóór 2 augustus deze vijf vragen:
1. Welke AI-systemen gebruiken we eigenlijk? Veel bedrijven weten niet precies welke AI actief is in hun processen. Van geïntegreerde functies in HR-software tot AI-chatbots op de website: een volledige AI-audit is de eerste stap.
2. Valt ons AI-gebruik onder 'hoog risico'? De EU AI Act onderscheidt risicocategorieën. Hoog-risico toepassingen kennen de zwaarste eisen. Uw IT-expert bepaalt in welke categorie uw systemen vallen en welke maatregelen nodig zijn.
3. Voldoen onze AI-leveranciers aan de wet? Platforms zoals Grok, maar ook Microsoft Copilot of ChatGPT Enterprise moeten zelf compliant zijn. U bent echter mede-verantwoordelijk bij gebruik. Laat uw verwerkersovereenkomsten nalopen.
4. Hoe documenteren we AI-beslissingen? De AI Act verplicht transparantie: mensen die worden beïnvloed door AI-beslissingen, moeten dit kunnen weten en betwisten. Uw IT-specialist stelt een transparantieprotocol op dat aan de wet voldoet.
5. Wat zijn de risico's als we niets doen? Naast financiële boetes riskeert u reputatieschade en klachten bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Een IT-consultant berekent uw risicoprofiel en stelt een concrete actieplan op voor de komende weken.
Van politieke oproep naar dagelijkse praktijk
Teunissen's oproep om Grok te verbieden is symptomatisch voor een bredere verschuiving: AI-regelgeving gaat van abstracte wet naar afdwingbare praktijk. Dat zagen we al in het vonnis van de Amsterdamse rechter in maart, en dat zien we nu opnieuw in haar politieke agenda op haar eerste dag als partijleider.
Voor bedrijven betekent dit dat 'we volgen dit' geen strategie meer is. De deadline van 2 augustus 2026 is concreet. De boetes zijn concreet. En de politieke druk — zowel nationaal als Europees — om AI-bedrijven en AI-gebruikers aan te pakken, groeit.
Wat u nú kunt doen
U hoeft de EU AI Act niet alleen te doorgronden. Een ervaren IT-specialist begeleidt u bij de volledige compliance-check, inventariseert welke AI-tools in uw organisatie veilig zijn, en stelt een stappenplan op voor de komende weken.
Raadpleeg via Expert Zoom een IT-expert in uw regio — voordat de deadline van 2 augustus 2026 u verrast.
Disclaimer: dit artikel bevat algemene informatie over wet- en regelgeving. Laat u voor uw specifieke situatie altijd adviseren door een erkend IT-specialist of juridisch adviseur.
