Brand in Harderwijk op 26 april 2026: wie is aansprakelijk als een bedrijfsbrand uw eigendom beschadigt?
Op 26 april 2026 brak om ongeveer 18:00 uur een grote brand uit in een bedrijfspand aan de Celsiusstraat in Harderwijk. Het vuur, in een leegstaand industrieel gebouw, werd rond 18:35 uur onder controle gebracht. Er vielen geen gewonden, maar nabijgelegen panden – waaronder een ICT-bedrijf – liepen aanzienlijke schade op. De vraag die bedrijfseigenaren daarna stellen: wie betaalt dit?
Wat er op 26 april in Harderwijk gebeurde
De brand brak uit in een verlaten bedrijfsruimte op de Celsiusstraat. De brandweer rukte massaal uit en wist verspreiding naar de directe omgeving te beperken. Toch liep een nabijgelegen IT-bedrijf schade op door rook en hitte. De oorzaak van de brand wordt nog onderzocht.
Harderwijk kende eerder dit jaar al meerdere incidenten: op 3 april 2026 brandde een schuur aan de Kienderkamp af, en in april waren er twee branden in een leegstaand bedrijfspand aan de Beemd. Het patroon van branden in industriegebieden roept vragen op over aansprakelijkheid en verzekeringsdekking.
De juridische vraag: wie is aansprakelijk?
Wanneer brand in een naburig pand schade veroorzaakt aan uw bedrijf of eigendom, is de juridische situatie genuanceerd. Volgens het Nederlandse Burgerlijk Wetboek kan een eigenaar aansprakelijk zijn voor schade veroorzaakt door zijn eigendom – maar alleen als er sprake is van onrechtmatig handelen of nalatigheid.
Drie scenario's:
1. Brandstichting of grove nalatigheid Als de brand het gevolg is van opzet of ernstige nalatigheid door de eigenaar van het pand waar de brand begon, kunt u schadevergoeding eisen. Denk aan een eigenaar die weet dat zijn gebouw brandgevaarlijk is en niets doet.
2. Brand door onbekende oorzaak Kan de oorzaak niet worden aangetoond – wat bij leegstaande panden vaak het geval is – dan valt u terug op uw eigen bedrijfsverzekering. Dit is bij schade door brand in aangrenzende panden de meest voorkomende situatie.
3. Gemeente of derde partij als eigenaar Is het brandende pand eigendom van de gemeente of een beheerder die nalatig was in het onderhoud? Dan bestaat er mogelijk een vordering op die partij. Dit vergt echter juridisch bewijs van de nalatigheid.
Een advocaat gespecialiseerd in aansprakelijkheidsrecht kan beoordelen welk scenario van toepassing is en of een claim kans van slagen heeft.
Zakelijke brandverzekering: wat dekt u en wat niet?
De meeste MKB-ondernemers hebben een opstalverzekering en/of een bedrijfsschadeverzekering. Bij schade door brand uit een naburig pand geldt in principe:
- Opstalschade: vergoed via uw eigen opstalverzekering
- Inboedel en inventaris: vergoed via uw bedrijfsinventarisverzekering
- Bedrijfsschade (omzetderving): vergoed via een bedrijfsschadeverzekering, als u die heeft
Wat veel ondernemers niet weten: een bedrijfsschadeverzekering dekt ook de doorlopende kosten (huur, salarissen, leasetermijnen) als uw bedrijf door de schade tijdelijk niet kan draaien. Zonder deze verzekering kunt u maandenlang kosten betalen zonder inkomsten.
Controleer ook uw aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) – maar let op: de AVB dekt schade die u zélf aan anderen veroorzaakt, niet schade die u lijdt.
ICT-schade na brand: het specifieke probleem voor digitale bedrijven
Het nabijgelegen IT-bedrijf in Harderwijk liep schade op. Voor IT-bedrijven gaan de risico's verder dan fysieke materiaalschade:
- Serverschade en dataverlies: serverruimtes zijn extra kwetsbaar voor hitte en bluswater
- Klantdata en contractuele verplichtingen: als klantdata verloren gaat, kunnen IT-bedrijven contractueel aansprakelijk zijn
- Downtime en SLA-schending: veel IT-contracten bevatten boeteclausules bij overschrijding van maximale uitvaltijden
Voor IT-bedrijven is een cyber- en datalecksverzekering in combinatie met een solide back-upbeleid essentieel. Een IT-specialist of juridisch adviseur kan helpen beoordelen of de bestaande verzekeringsdekking toereikend is na een dergelijk incident.
Leegstaande panden: een groeiend risico in Nederlandse industriegebieden
De brand op de Celsiusstraat betrof een leegstaand pand – een scenario dat steeds vaker voor komt. Nederland heeft op dit moment tienduizenden leegstaande commerciële panden. Eigenaren zijn wettelijk verplicht leegstaande gebouwen te beveiligen en brandveilig te houden.
De rijksoverheid verplicht eigenaren via het Bouwbesluit 2012 om minimale brandveiligheidseisen te handhaven, ook voor leegstaande gebouwen. Dat omvat werkende rookmelders, geen ophoping van brandgevaarlijk materiaal en een gesloten gevelbetimmering.
Als een eigenaar aantoonbaar nalatig is geweest – bijvoorbeeld door brandgevaarlijk afval achter te laten of beveiligingsmaatregelen niet te nemen – kan er een claim worden ingediend bij de eigenaar of zijn verzekeraar. Gemeenten kunnen ook handhavend optreden en de kosten verhalen op eigenaren van verwaarloosde panden.
Voor omliggende bedrijven is het zinvol om een advocaat te raadplegen als er aanwijzingen zijn dat het leegstaande pand niet aan de wettelijke vereisten voldeed.
Wat doet u nu als uw bedrijf schade heeft geleden?
Heeft u schade opgelopen door de brand in Harderwijk of een vergelijkbaar incident? Volg deze stappen:
- Documenteer alles: foto's, video's, lijsten van beschadigde inventaris – zo snel mogelijk na het incident
- Meld schade bij uw verzekeraar: de meeste verzekeraars hanteren een meldingstermijn (doorgaans 3 tot 8 dagen)
- Schakel een juridisch adviseur in: zeker als de schade groot is of als u vermoedt dat een derde aansprakelijk is
- Overleg met een expert: een bouwkundig expert of financieel adviseur kan helpen de werkelijke schade te berekenen en de beste weg vooruit te bepalen
Schade na een brand is al traumatisch genoeg. Laat u niet verrassen door de verzekeringstechnische en juridische complexiteit. Via Expert Zoom kunt u snel in contact komen met een gespecialiseerde advocaat of financieel adviseur die u door dit traject begeleidt.
Meer informatie over brandveiligheid en uw rechten als bedrijfseigenaar vindt u op de Rijksoverheid-pagina over brandveiligheid.
