David BakkerHet kabinet heeft definitief besloten de hervorming van box 3 uit te stellen tot 2028. Op 30 mei 2026 stemde de Tweede Kamer in met de nieuwe vermogensaanwasbelasting, maar die treedt pas over twee jaar in werking. Voor spaarders en beleggers betekent dit dat zij nog twee jaar lang belasting betalen over een fictief rendement — ook als hun spaargeld nauwelijks iets oplevert.
Wat verandert er precies in box 3 in 2028?
Het huidige box 3-stelsel belast vermogen op basis van een forfaitair (fictief) rendement. De belastingdienst gaat ervan uit dat u een bepaald percentage op uw spaargeld en beleggingen verdient, ongeacht wat u werkelijk ontvangt. Dat fictieve rendement wordt dan belast tegen 36 procent.
Vanaf 2028 stapt de overheid over op de vermogensaanwasbelasting: u betaalt belasting over wat u werkelijk heeft verdiend — ontvangen rente, dividend en gerealiseerde koerswinsten, maar ook ongerealiseerde waardestijgingen. Dat is ingrijpend voor beleggers met een aandelenportefeuille, want zij betalen in goede beursjaren belasting over papierwinst die zij nog niet hebben verzilverd.
De Tweede Kamer stemde in met het nieuwe stelsel, aldus de Belastingdienst, omdat verdere vertraging de staatskas circa 2,3 miljard euro per jaar zou kosten. De invoering werd echter met een jaar opgeschoven om de uitvoeringstechniek goed te regelen.
4 gevolgen voor uw spaargeld en beleggingen in de tussentijd
1. U betaalt nog altijd over fictief rendement in 2026 Het forfaitaire rendement voor spaargeld is voor 2026 vastgesteld op 1,28 procent. De belastingdienst veronderstelt dus dat u dit bedrag op uw spaarrekening verdient — ongeacht uw werkelijke rente. Wie bij een bank spaart tegen 2 procent rente, betaalt belasting over een fictief rendement van 1,28 procent. Dat is gunstig. Maar wie zijn geld op een laagrentende rekening heeft staan, is relatief gezien te veel belasting kwijt.
2. Beleggers worden per direct zwaarder belast Als overgangsmaatregelen treden ook in 2026 hogere tarieven in voor bepaalde vermogenscategorieën. Het fictieve rendement op beleggingen stijgt van 6,04 procent naar 5,88 procent, maar met belastingverhogingen op aandelen en vastgoed als aanloopmaatregelen richting 2028 worden beleggers al eerder geraakt.
3. De heffingvrij vermogen stijgt licht De vrijstelling stijgt in 2026 naar 59.357 euro per persoon (fiscaal partners: 118.714 euro). Wie minder dan dit bedrag aan vermogen heeft, betaalt geen box 3-belasting. Dit biedt kleine spaarders enige bescherming.
4. Het nieuwe stelsel brengt liquiditeitsrisico voor beleggers Vanaf 2028 betaalt u belasting over ongerealiseerde koerswinsten. Dat betekent: u wordt belast over papierwinst terwijl u nog niets heeft verkocht. In een goed beursjaar kan dit een onverwacht hoge aanslag opleveren. Financieel planners adviseren beleggers nu al om hier rekening mee te houden in hun liquiditeitsplanning.
Spaarders versus beleggers: wie is hardst getroffen?
Voor spaarders pakt het huidige stelsel in 2026 relatief gunstig uit. Het fictieve rendement van 1,28 procent is laag en ligt soms onder de werkelijke spaarrente. Spaarders met een normale spaarrekening betalen in werkelijkheid dan ook minder belasting dan in voorgaande jaren.
Voor beleggers is het beeld anders. Al met ingang van 2026 zijn er aanvullende maatregelen ingevoerd als brug naar het nieuwe stelsel. Wie belegt in aandelen, onroerend goed of cryptocurrency, merkt dat de belastingdruk stijgt. Tegelijkertijd brengt het nieuwe stelsel van 2028 het risico van belasting over papierwinst — een probleem dat bij ETF-beleggers extra hard aankomt omdat koersfluctuaties direct doorwerken in de aanslag.
Eerder schreef ExpertZoom al over de gevolgen van de box 3-herziening voor vermogenden en over de 8 fiscale wijzigingen van het Belastingplan 2026.
Wat kunt u nu doen om uw vermogen te beschermen?
Vermogensbeheer in tijden van box 3-onzekerheid vraagt om proactieve planning. Dit zijn de meest genoemde strategieën:
- Spreiding over meerdere spaarvormen: belastingvrij sparen via pensioenproducten (box 1) of lijfrente is aantrekkelijker dan ooit, omdat die buiten box 3 vallen.
- Groene beleggingen: bepaalde groene beleggingen genieten een vrijstelling tot circa 71.251 euro per persoon in box 3 (2026), waardoor u belasting bespaart.
- Heroverweging aandelenportefeuille: wie belegt in aandelen en ETF's, doet er goed aan zijn liquiditeitspositie te evalueren richting 2028 om onverwachte belastingaanslagen te voorkomen.
- Schulden inzetten: box 3-schulden verlagen de grondslag. Wie een aflossingsvrije hypotheek heeft of andere schulden, mag die in mindering brengen op het belaste vermogen.
Wanneer schakelt u een financieel adviseur in?
De komst van vermogensaanwasbelasting in 2028 is voor veel huishoudens een reden om hun vermogensstrategie opnieuw te bekijken. Een financieel adviseur kan berekenen wat de veranderingen concreet voor ú betekenen, afhankelijk van uw vermogen, beleggingsprofiel en inkomenssituatie.
Overweeg een adviseur te raadplegen als:
- Uw vermogen de heffingsvrije grens van 59.357 euro nadert of overschrijdt
- U belegt in aandelen, ETF's, vastgoed of cryptovaluta
- U overweegt uw vermogen te herstructureren vóór 2028
- U als zzp'er of ondernemer ook zakelijk vermogen heeft in box 2 of 3
Een financieel planningsadvocaat of fiscaal adviseur via ExpertZoom helpt u de juiste keuzes te maken voor uw specifieke situatie — ruim voordat de nieuwe regels in 2028 van kracht worden.
Bezwaar maken: loont dat nog?
Veel belastingplichtigen maken bezwaar tegen hun box 3-aanslag omdat de rechtbanken eerder hebben geoordeeld dat het huidige forfaitaire stelsel in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, met name als de werkelijke rendementen structureel lager uitvallen dan het forfait. De Hoge Raad heeft de overheid al veroordeeld en daarna heeft het kabinet zogenoemde herstelwetgeving ingevoerd.
Voor 2026 geldt dat de belastingdienst voor spaargeld al gebruikmaakt van een aangepaste berekeningsmethode die dichter bij de werkelijkheid zit. Of bezwaar maken in 2026 nog zinvol is, hangt af van uw persoonlijke situatie. Bij twijfel is het verstandig uw aanslag te laten beoordelen door een fiscaal adviseur die op de hoogte is van de actuele jurisprudentie.
Disclaimer: Dit artikel bevat algemene fiscale informatie en is geen persoonlijk belastingadvies. Raadpleeg bij uw specifieke situatie altijd een gekwalificeerde financieel of fiscaal adviseur.
