André van Duin heeft trouwplannen op zijn 75e: wat een nieuwe liefde voor uw financiën betekent

André van Duin (75) stapte in september 2026 voor het eerst hand in hand de rode loper op met zijn nieuwe partner Fernando Reyes, bij het 60-jarig jubileum van Het Nationale Ballet. En volgens Omroep Brabant heeft het stel inmiddels trouwplannen. Een hartelijk verhaal dat miljoenen Nederlanders raakte — maar ook een verhaal dat een financiële vraag blootlegt die voor honderdduizenden senioren urgent is: wat betekent een nieuwe relatie voor uw erfenis, uw belastingen en uw pensioen als u de zeventig al ruimschoots gepasseerd bent?

Van Duin verloor in januari 2020 zijn echtgenoot Martin Elferink. Ruim drie jaar later vond hij opnieuw liefde in zijn oude vriend Fernando uit Sint-Willebrord. Dat patroon is allesbehalve uitzonderlijk: jaarlijks gaan tienduizenden 65-plussers in Nederland opnieuw een relatie aan na het verlies van een partner, aldus het CBS. Maar terwijl de romantiek bloeit, blijft de juridische en financiële administratie vaak liggen — met potentieel dramatische gevolgen.

De vraag die duizenden senioren stellen: samenwonen of trouwen na 70?

Wie na zijn of haar zestigste opnieuw verliefd wordt, staat voor een keuze die behalve emotioneel ook juridisch beladen is: samenwonen, een geregistreerd partnerschap aangaan, of trouwen? Veel senioren kiezen bewust voor samenwonen — uit praktische overwegingen, uit onwil om "opnieuw naar de notaris" te gaan, of omdat ze de nagedachtenis van hun vorige partner willen bewaren. Begrijpelijk. Maar juridisch gezien is een samenlevende partner zonder formele afspraken in de ogen van de wet een vreemde.

De Belastingdienst erkent een nieuwe partner als fiscaal partner alleen als aan strikte voorwaarden is voldaan. Bent u getrouwd of heeft u een geregistreerd partnerschap? Dan bent u automatisch fiscaal partner. Woont u ongehuwd samen? Dan bent u fiscaal partner — maar uitsluitend als u een notarieel samenlevingscontract heeft, minstens zes maanden op hetzelfde adres ingeschreven staat, én een wederkerige zorgverplichting heeft vastgelegd in dat contract. Zonder die drie elementen bent u, in de ogen van de Belastingdienst, niets meer dan buren.

Dat klinkt technisch. De financiële gevolgen zijn echter concreet en groot.

Wat zijn de fiscale gevolgen van een niet-geformaliseerde relatie?

Bij overlijden speelt de erfbelasting de hoofdrol. En daarin bestaat een enorm verschil tussen erkende en niet-erkende partners.

Een erkende partner — gehuwd, geregistreerd of met geldig notarieel samenlevingscontract — heeft recht op een vrijstelling van €828.035 in de erfbelasting (tarief 2026). Erft uw partner meer dan dat bedrag? Dan betaalt hij of zij 10 procent over de eerste €160.042 boven de vrijstelling, en 20 procent over het meerdere. Dat zijn de tarieven van Band I: de meest gunstige categorie.

Is uw nieuwe geliefde juridisch gezien een "overige verkrijger" — dus niet als fiscaal partner erkend — dan gelden de regels van Band II. De vrijstelling bedraagt slechts €2.658. Het belastingtarief loopt op van 30 procent (over de eerste €138.642 boven de vrijstelling) tot 40 procent over het meerdere. Dat is de zwaarste erfbelastingband, bedoeld voor verre kennissen en goede vrienden — maar ook van toepassing op een geliefde die al jarenlang de woning deelt, als er niets is geregeld.

Ter vergelijking: kinderen vallen in Band I en hebben een eigen vrijstelling van €23.587 (2026). Ze betalen daarmee aanzienlijk minder dan een niet-erkende partner die dezelfde erfenis ontvangt.

Concreet: wat kost het als u niets regelt?

Neem het geval van Jan (72), weduwnaar, die al ruim twee jaar samenwoont met zijn nieuwe partner Els (68). Ze wonen samen in Jans koopwoning, inmiddels €380.000 waard. Verder heeft Jan een spaarrekening van €55.000 en een auto ter waarde van €12.000. Totale nalatenschap: €447.000.

Jan heeft na het overlijden van zijn eerste vrouw zijn testament nooit geactualiseerd. Een samenlevingsovereenkomst met Els bestaat niet. Zijn twee volwassen kinderen zijn zijn wettelijke erfgenamen.

Scenario A: Jan overlijdt zonder nieuwe afspraken.

Zonder testament erven de kinderen de volledige nalatenschap. Els is geen wettelijke erfgenaam en heeft geen aanspraak op de woning of het spaargeld. Ze mag de woning misschien tijdelijk bewonen als de kinderen dat toestaan, maar eigendomsrecht heeft ze niet. Besluiten de kinderen — hoe liefdevol ook — de woning te verkopen, dan staat Els op haar 68e voor een gedwongen verhuizing.

Scenario B: Jan laat Els in zijn testament opnemen, maar zonder erkend partnerschap.

Els erft de volledige nalatenschap van €447.000. Maar zonder erkend partnerschap betaalt ze:

• Vrijstelling: €2.658
• Belastbaar bedrag: €444.342
• Eerste schijf (t/m €138.642): 30% = €41.593
• Tweede schijf (€305.700 resterend): 40% = €122.280
• Totale erfbelasting: €163.873

Scenario C: Jan en Els hebben een notarieel samenlevingscontract én staan al zes maanden samen ingeschreven.

Els erft dezelfde nalatenschap van €447.000. Met erkend partnerschap:

• Vrijstelling: €828.035 — de volledige nalatenschap van €447.000 valt hier ruimschoots onder
• Totale erfbelasting: €0

Het verschil tussen scenario B en scenario C: €163.873 — uitsluitend door wél of niet een notarieel samenlevingscontract te hebben afgesloten, doorgaans voor een bedrag tussen €300 en €600 bij de notaris.

Wettelijke kanttekening: dit artikel geeft een algemene toelichting op de belastingregels en vervangt geen persoonlijk juridisch of fiscaal advies. Belastingtarieven en vrijstellingen kunnen jaarlijks wijzigen. Raadpleeg een gecertificeerd financieel planner of notaris voor uw persoonlijke situatie.

En uw pensioen en nabestaandenuitkering?

De gevolgen van een nieuwe relatie beperken zich niet tot de erfbelasting. Ook bij pensioenen speelt uw relatiestatus een cruciale rol.

Bij veel pensioenfondsen geldt een nabestaandenpensioen voor de partner — maar de definitie van "partner" verschilt per fonds. Sommige fondsen erkennen samenwonende partners automatisch als u samen staat ingeschreven, anderen vereisen een samenlevingscontract of huwelijk. Wie niets meldt bij het pensioenfonds, raakt het nabestaandenpensioen mogelijk volledig kwijt.

Datzelfde geldt voor de AOW-partnertoeslag: die is weliswaar in 2015 afgeschaft voor nieuwe gevallen, maar aanvullende toeslagen en uitkeringen zoals de zorgtoeslag worden wél beïnvloed door uw fiscaal-partnerschap. Als u samen als fiscaal partners wordt aangemerkt, telt het vermogen en inkomen van uw partner mee bij inkomensafhankelijke regelingen. Dat kan uw toeslag verhogen of — bij een partner met hoger inkomen — verlagen.

Kortom: de vraag "wat regelen we?" gaat verder dan het testament alleen. Het raakt uw pensioenrechten, uw toeslagen, en uw recht op uitkeringen bij overlijden. Een financieel planner kan al die lijnen in één overzicht bij elkaar brengen.

Wat kunt u vandaag nog regelen?

André van Duin en Fernando Reyes gaan — als de berichtgeving klopt — trouwen. Daarmee lossen zij veel financiële vragen in één klap op: een huwelijk betekent automatisch fiscaal partnerschap en de maximale bescherming bij de erfbelasting. Trouwen is echter niet voor iedereen de juiste keus. Soms spelen de belangen van kinderen uit een eerder huwelijk mee. Soms zijn er schulden aan één kant. Soms wil één van de partners vermogen beschermen dat al vóór de relatie is opgebouwd.

In al die gevallen biedt een goed opgestelde samenlevingsovereenkomst bij de notaris vrijwel dezelfde fiscale bescherming als een huwelijk — zolang aan de voorwaarden wordt voldaan. De drie concrete stappen die u kunt nemen:

1. Samenlevingscontract bij de notaris: vastleggen wie wat bezit, hoe u kosten deelt, en het activeren van uw status als fiscaal partner. Kosten: doorgaans €300 tot €600.
2. Testament opstellen of actualiseren: een oud testament — opgesteld toen uw vorige partner nog leefde — regelt niets voor uw nieuwe geliefde. Actualiseren kost €200 tot €500.
3. Adviesgesprek met een financieel planner: laat doorrekenen wat samenwonen versus trouwen betekent voor uw AOW, aanvullend pensioen, toeslagen en totale belastingdruk. Kosten: gemiddeld €100 tot €250 per uur — ruimschoots terugverdiend bij een nalatenschap van enige omvang.

Voor meer informatie over erfbelasting en de actuele vrijstellingen kunt u terecht op de website van de Belastingdienst.

De kostprijs van een goed gesprek: gemiddeld een paar honderd euro. De kostprijs van niets regelen: potentieel meer dan €100.000 aan onnodige erfbelasting, verlies van nabestaandenpensioen, en een gedwongen verhuizing voor uw nieuwe grote liefde.

André van Duin is al die jaren een vrolijk gezicht gebleven, ook door zijn donkerste perioden. Zijn nieuwe geluk met Fernando is een oproep aan iedereen boven de zestig: vier de liefde — maar regel ook de papieren.