Sophie BoschDe luistercijfers van NPO 3FM zijn in mei 2026 fors gestegen: het marktaandeel in de doelgroep 20-59 jaar groeide met bijna 25 procent ten opzichte van een jaar eerder. Radio Veronica volgde als tweede stijger, terwijl 100% NL met bijna 23 procent het sterkst daalde. Meer luisteraars betekent meer radiodraaibeurten — en dus hogere royalty-inkomsten voor artiesten. Maar weten Nederlandse muzikanten eigenlijk hoe die rechten werken?
Wat de luistercijfers van mei 2026 zeggen
Het radiobereik in Nederland wordt maandelijks gemeten via het NLO-luisteronderzoek. De meest recente cijfers laten een duidelijke winnaar zien: 3FM trekt jonger publiek terug dat de afgelopen jaren massaal naar streamingdiensten was vertrokken. De groeicijfers zijn opvallend, zeker voor een publieke radiozender die het de afgelopen jaren onder druk stond.
Die groei heeft directe gevolgen. Hoe meer luisteraars een zender trekt, hoe meer muziek er gedraaid wordt — en hoe meer royalty's er worden uitgekeerd aan componisten, tekstschrijvers en uitvoerende artiesten.
Hoe werken muziekrechten bij radioplay?
Wanneer een nummer op de radio gedraaid wordt, zijn er in principe twee soorten rechten van belang.
Auteursrechten zijn de rechten van de maker: de componist en de tekstschrijver. In Nederland beheert Buma/Stemra deze rechten collectief. Radio-omroepen — waaronder NPO 3FM — betalen een vergoeding aan Buma/Stemra, die vervolgens wordt verdeeld onder de rechthebbenden op basis van het aantal draaibeurten.
Naburige rechten zijn de rechten van de uitvoerende artiest en de platenmaatschappij. Wanneer een opname op de radio klinkt, heeft de artiest op de opname — ook als hij of zij niet de componist is — recht op een vergoeding. In Nederland regelt Sena (de Nederlandse uitvoeringsorganisatie) de naburige rechten voor omroepen.
Beide typen rechten zijn wettelijk geregeld in de Auteurswet en de Wet Naburige Rechten. Zolang een artiest is aangesloten bij de juiste organisatie, wordt de vergoeding automatisch uitgekeerd — in theorie.
Waarom sommige artiesten hun geld mislopen
In de praktijk gaat er regelmatig iets mis. Veelvoorkomende oorzaken:
- Geen registratie bij Buma/Stemra of Sena. Artiesten die hun werk niet hebben aangemeld, ontvangen geen vergoeding — ook al wordt hun muziek wekelijks gedraaid.
- Onjuist geregistreerd als rechthebbende. Wie bij een label heeft opgenomen, heeft soms contractueel rechten overgedragen zonder te beseffen wat dat betekent voor de royalty-stroom.
- Contracten zonder heldere royalty-afdrachtsclausule. Met name bij indie-artiesten die via een verdeelcontract werken, is de verdeling van royalty-inkomsten niet altijd transparant.
- Verouderde gegevens. Adreswijzigingen, naamsveranderingen of bankgegevens die niet zijn bijgewerkt, zorgen voor uitbetalingsvertragingen.
Lees ook: Radio 2 draait uw nummer: wat artiesten verdienen met radioplay en auteursrecht
Muziekcontracten: de valkuilen voor nieuwe artiesten
De stijging van 3FM is ook goed nieuws voor nieuwe artiesten die via het station ontdekt worden. Maar wie een doorbraak maakt, staat vaak voor contractuele beslissingen met langdurige gevolgen.
Een veelvoorkomende valkuil is het ondertekenen van een exclusief platencontract waarbij de artiest zijn of haar masterrechten volledig overdraagt aan het label. Dat betekent dat toekomstige royalty-inkomsten uit radioplay grotendeels naar het label gaan — soms voor de rest van het leven van de opname.
Andere valkuilen:
- Muziekuitgeverscontracten die de rechten op composities claimen voor een onbepaalde duur
- Coöperatieve of 360°-deals waarbij het label ook een percentage van liveoptredens, merchandise en endorsements ontvangt
- Contracten met hoge advance-bedragen die als lening worden behandeld en moeten worden terugverdiend voordat royalty's worden uitgekeerd
Een advocaat met kennis van muziekrecht kan deze contracten analyseren vóórdat u tekent — en kan onderhandelen over gunstigere voorwaarden.
Wanneer is juridisch advies bij muziekrechten nodig?
U hebt een advocaat of jurist nodig als:
- U muziek hebt uitgebracht en niet weet of u correct bent geregistreerd bij Buma/Stemra of Sena
- U een contractaanbod van een label of uitgever ontvangt
- U vermoedt dat royalty's niet correct worden afgedragen
- U muziek van anderen wil gebruiken (samplen, bewerken, coveren) en niet zeker bent van de licentieregels
- U een dispuut heeft over eigendom van een compositie of opname
Juristen gespecialiseerd in intellectueel eigendom en muziekrecht kunnen u helpen uw inkomsten te beschermen — nu en in de toekomst.
Hoe registreert u zich bij Buma/Stemra?
Voor componisten en tekstschrijvers is het aansluiten bij Buma/Stemra de eerste stap. Het proces verloopt in een paar stappen: u meldt uw werken aan via het online portaal, u verstrekt informatie over de rechthebbenden (u zelf, medeschrijvers, uitgevers) en de organisatie regelt vervolgens de inning en verdeling.
Let daarbij op het volgende:
- Elk nummer moet apart worden geregistreerd, inclusief de juiste verdeling van rechten als er meerdere makers zijn
- Als u een platencontract heeft getekend waarbij de uitgever mede-rechthebbende is, heeft dat invloed op uw aandeel in de Buma-uitkering
- De aangifte van draaibeurten gebeurt automatisch via de logboeken van omroepen — maar fouten in registratiedata leiden tot gemiste uitkeringen
Voor uitvoerende artiesten en muzikanten die geld willen ontvangen via naburige rechten, is aansluiting bij Sena de aangewezen weg. Sena int de vergoedingen van omroepen en verdeelt die op basis van het draai-gebruik van opnames.
Bescherm uw muziek in 2026
3FM heeft laten zien dat de vraag naar muziek op de Nederlandse radio nog steeds leeft. Voor artiesten is dat goed nieuws. Maar van radiodraaibeurten profiteert u alleen als uw rechten correct zijn geregeld.
Controleer uw registratie bij Buma/Stemra en Sena. Laat contracten screenen door een specialist. En bij twijfel: vraag advies voordat u tekent.
Via Expert Zoom vindt u advocaten gespecialiseerd in intellectueel eigendom en muziekrecht. Snel, gericht en concreet.
